Pagoda directory by province

Bồ Đề Đạo Tràng là một công trình kiến trúc Phật giáo, tọa lạc ở quảng trường trung tâm, thuộc phường Châu Đốc, tỉnh An Giang, Việt Nam.

Chùa Giồng Thành, tên chữ Long Hưng Tự 隆興寺, thuộc phường Tân Châu, tỉnh An Giang và là một di tích được Bộ Văn hóa - Thông tin công nhận, xếp hạng cấp quốc gia vào ngày 12 tháng 12 năm 1986 tại Việt Nam.

Chùa Huỳnh Đạo tọa lạc tại khóm Vĩnh Đông II, thuộc phường Vĩnh Tế, tỉnh An Giang, Việt Nam. Đây là một danh thắng và là danh lam của tỉnh.

Chùa Linh Sơn còn được gọi là chùa Phật bốn tay núi Ba Thê, tọa lạc tại xã Óc Eo (xã Vọng Thê, huyện Thoại Sơn trước đây), tỉnh An Giang, Việt Nam. Đây là một di tích cấp quốc gia, và là một trong những địa điểm hành hương nổi tiếng của tỉnh.

Chùa Ông Bắc, tên chữ là Quảng Đông tỉnh hội quán (chữ Hán: 廣東省會館), là một ngôi chùa của người Hoa Quảng Đông ở phường Long Xuyên, và là hội quán người Hoa đầu tiên ở An Giang (Việt Nam). Chùa đã được công nhận là di tích lịch sử - văn hóa cấp quốc gia ngày 15 tháng 6 năm 1987.

Chùa Phật Lớn, tên đầy đủ là Thiền viện chùa Phật Lớn, là một ngôi chùa danh tiếng, hiện tọa lạc trên núi Cấm, thuộc xã Núi Cấm, tỉnh An Giang, Việt Nam.

Chùa Phi Lai là một tự viện danh tiếng của đạo Tứ Ân Hiếu Nghĩa và là một di tích lịch sử cấp quốc gia tại xã Ba Chúc, tỉnh An Giang, Việt Nam.

Chùa Hang, tên chữ Phước Điền Tự, tọa lạc nơi triền núi Sam, phường Vĩnh Tế, tỉnh An Giang và là một Di tích Lịch sử cấp quốc gia Việt Nam.

Chùa Sùng Hưng (崇興古寺) (Sùng Hưng Cổ Tự) là ngôi chùa cổ nhất ở đặc khu Phú Quốc, tỉnh An Giang, Việt Nam.

Chùa Tam Bảo là một ngôi chùa cổ nằm tại địa chỉ số 3, đường Sư Thiện Ân, phường Rạch Giá, tỉnh An Giang, Việt Nam.

Chùa Tam Bửu hay chùa Tam Bảo, được xem như là Tổ đình của đạo Tứ Ân Hiếu Nghĩa (gọi tắt là "Hiếu Nghĩa"). Đây là một tự viện danh tiếng và là một di tích lịch sử cấp quốc gia tại An Giang, Việt Nam.

Chùa Tây An còn được gọi là Chùa Tây An Núi Sam, là một ngôi chùa Phật giáo tọa lạc tại ngã ba, dưới chân núi núi Sam (nay thuộc phường Vĩnh Tế, tỉnh An Giang). Ngôi chùa này đã được Bộ Văn hóa xếp hạng là di tích "kiến trúc nghệ thuật cấp quốc gia" theo quyết định số: 92/VH.QĐ ngày 10 tháng 7 năm 1980; và đã được Trung tâm sách kỷ lục Việt Nam chính thức công nhận đây là "ngôi chùa có kiến trúc kết hợp phong cách nghệ thuật Ấn Độ và kiến trúc cổ dân tộc đầu tiên tại Việt Nam".

Chùa Thới Sơn tọa lạc tại khu vực núi Két, thuộc phường Thới Sơn, tỉnh An Giang, Việt Nam. Đây là một ngôi chùa thờ Tam bảo của đạo Bửu Sơn Kỳ Hương, và là một di tích lịch sử cách mạng của tỉnh.

Chùa Vạn Linh tọa lạc ở độ cao 535 m (so với mặt nước biển) trên núi Cấm, dưới chân Vồ Bồ Hông (cao trên 700 m), bên hồ Thủy Liêm (có sức chứa 60.000 m³ nước); nay thuộc địa phận ấp Vồ Đầu, xã Núi Cấm, tỉnh An Giang (Việt Nam). Đây là một danh lam và là một danh thắng, được nhiều người đến chiêm bái và thăm viếng.

Chùa Xà Tón hay chùa Xvayton tọa lạc tại khóm 3, xã Tri Tôn, tỉnh An Giang. Đây là ngôi chùa tiêu biểu cho nghệ thuật kiến trúc chùa tháp của người Khmer ở Nam Bộ, là ngôi chùa Khmer xưa nhất tỉnh, và là nơi lưu giữ nhiều nhất về sách kinh lá có tại Việt Nam.

Chùa Đại Tòng Lâm, tên đầy đủ là Vạn Phật Quang Đại Tòng Lâm Tự; là một ngôi đại tự có nhiều công trình quy mô và hiện đại, chùa nằm trên Quốc lộ 51, khu phố Quảng Phú, phường Phú Mỹ, thành phố Hồ Chí Minh, Việt Nam.

Chùa Hộ Pháp là một ngôi chùa có kiến trúc theo hệ phái Nam tông, tọa lạc tại số 610/2A Trần Phú, phường Vũng Tàu, Thành phố Hồ Chí Minh, trong cụm kiến trúc Thích Ca Phật Đài. Ngôi chùa có 4 tấm bia khắc Kinh Chuyển pháp luân (Dharmacakrapravartana Sūtra) bằng 4 thứ tiếng, được Tổ chức Kỷ lục Việt Nam xác lập kỷ lục: "Bia Kinh Chuyển Pháp Luân khảm xà cừ bằng bốn ngôn ngữ có kích thước lớn nhất".

Chùa Khỉ (tên gọi chính là Thiền viện trúc lâm Chân Nguyên), tọa lạc tại chân núi Minh Đạm, thuộc xã Phước Hải, Thành phố Hồ Chí Minh. Ngôi chùa được xây dựng vào năm 1990

Linh Sơn Cổ Tự là một ngôi chùa tọa lạc tại 104 Hoàng Hoa Thám, phường Vũng Tàu, Thành phố Hồ Chí Minh, Việt Nam. Chùa đã được Bộ Văn hóa - Thông tin Việt Nam công nhận là di tích lịch sử - văn hóa cấp quốc gia ngày 3 tháng 8 năm 1991. Ngôi chùa được xây năm 1919 trên Núi Nhỏ nhưng do bị người Pháp chiếm dụng để xây hoa tiêu nên một ngôi chùa khác đã được xây ở địa điểm hiện nay và tồn tại đến ngày nay. Đây là ngôi chùa cổ nhất Vũng Tàu. Linh Sơn cổ tự tuy không đồ sộ, rộng lớn nhưng là ngôi chùa lâu đời nhất ở Vũng Tàu nằm trên đường Hoàng Hoa Thám, phường Vũng Tàu. Thời kì đầu chùa được xây dựng trên triền núi nhỏ nhưng năm 1919 khu vực này bị người dân Pháp chiếm dụng để xây cất biệt thự cho hoa tiêu của họ ở. Ngay sau đó một ngôi chùa khác đã được xây dựng và tồn tại cho tới ngày nay. Trong chánh điện có một thờ một tượng Phật cao 1,2m bằng đá có phết vàng được điêu khắc rất khéo léo tạo nên vẻ mặt hiền từ và hết sức sống động trên nét mặt của đức Phật theo sắc thái tượng Phật của người Chàm và được các nhà khảo cổ ước tính có cách đây khoảng 1.600 năm. Về nguồn gốc của pho tượng phật, có truyền thuyết kể lại rằng cách đây hơn một năm có đoàn ghe chài lưới từ miền trung vào đánh cá ở Bãi Trước. Trong khi đi kiếm củi ở Núi Lớn tình cờ phát hiện hai pho tượng phật bằng đá vùi dưới đất trên sườn núi gần bãi Dâu. Họ cùng nhau đào lên rồi chờ đến hôm sau làm lễ xin đem về. Dân địa phương biết tin vội kéo đến xem và cho rằng đó là di tích lịch sử của địa phương nên cương quyết đòi giữ lại. Nhóm dân chài miền Trung năn nỉ mãi mới lấy được pho tượng nhỏ đem đi. Pho tượng lớn còn lại được dân làng rước về thờ chính là pho tượng hiện nay ở chùa Linh Sơn Cổ Tự.

Niết Bàn Tịnh Xá là một ngôi chùa nằm bên triền Núi Nhỏ, phường Vũng Tàu, thành phố Hồ Chí Minh, Việt Nam. Tịnh xá được Hòa thượng Thích Thiện Huệ tổ chức xây dựng từ năm 1969 đến năm 1974 trên triền Núi Nhỏ, trước kia có tên là núi Tao Phùng, hướng mặt ra biển. Đây là một công trình đồ sộ gồm nhiều dãy nhà, diện tích gần 10.000 m2 và là địa điểm tham quan du lịch tín ngưỡng nổi tiếng của Vũng Tàu. Ngày 14 tháng 12 năm 1989, chùa được Bộ Văn hóa - Thông tin Việt Nam công nhận xếp hạng di tích lịch sử cấp quốc gia.

Thích Ca Phật Đài là một quần thể kiến trúc Phật giáo lớn, cũng là một điểm tham quan du lịch và tín ngưỡng nổi tiếng ở phường Vũng Tàu, thành phố Hồ Chí Minh, Việt Nam.

Chùa Xiêm Cán nằm tại đường Huyện 31, khóm Biển Đông B, phường Hiệp Thành, tỉnh Cà Mau, là công trình kiến trúc nổi bật và là nơi tổ chức các lễ hội hàng năm của người Khmer. Chùa có khuôn viên rộng 4 ha, là quần thể kiến trúc tôn giáo lớn bậc nhất khu vực Đồng bằng sông Cửu Long.

Quan Âm Phật Đài (còn gọi là Mẹ Nam Hải ) là tên một ngôi chùa thuộc hệ phái Phật giáo Bắc tông; tọa lạc ở phường Hiệp Thành, tỉnh Cà Mau, Việt Nam. Đây là một công trình văn hóa tâm linh nổi bật của tỉnh, với pho tượng Bồ Tát Quán Thế Âm cao 11 mét, đứng giữa một không gian thoáng đãng hướng nhìn ra Biển Đông.

Chùa Bổ Đà, còn được gọi là chùa Bổ, chùa Tam Giáo, còn có tên chữ là Tứ Ân tự (四恩寺) là một ngôi chùa toạ lạc trên ngọn núi Phượng Hoàng (Bổ Đà sơn), bờ tả dòng sông Cầu, thuộc địa phận tổ dân phố Thượng Lát, phường Vân Hà, tỉnh Bắc Ninh (thời phong kiến là xã Tiên Lát, tổng Tiên Lát, huyện Yên Việt, phủ Bắc Hà, trấn Kinh Bắc xưa). Chùa nằm cách trung tâm thị trấn Bích Động khoảng 10 km về phía Tây, Chùa Bổ Đà là một trong những ngôi chùa độc đáo nhất vùng đất Kinh Bắc, là trung tâm Phật giáo lớn của dòng thiền Trúc Lâm Yên Tử. Chùa đã được công nhận là Di tích quốc gia đặc biệt năm 2016 và bộ kinh phật khắc trên gỗ thị lưu giữ trong chùa được đánh giá là cổ nhất của dòng thiền Lâm Tế,... Chùa Bổ là một trong những nơi còn giữ nguyên bản nét kiến trúc truyền thống Việt cổ. Chùa có kiến trúc độc đáo và khác biệt so với các ngôi chùa truyền thống ở miền Bắc Việt Nam, vườn tháp đẹp và lớn nhất Việt Nam, nhiều cổ vật có giá trị và kho tàng di sản Hán - Nôm phong phú. Đây cũng là nơi sơn thủy giao hòa, nhìn sông tựa núi, cảnh sắc, không gian nhuốm màu huyền thoại, xung quanh là đồi núi xóm làng bao bọc. Chùa thờ Tam giáo, trong đó có Quán Thế Âm Bồ Tát, Trúc Lâm Tam tổ (gồm Trần Nhân Tông, Pháp Loa và Huyền Quang), Khổng Tử... Các cuốn sách bằng tre, đá để lại vẫn lưu truyền đào tạo những người gia nhập phái Lâm Tế (Sơn Môn Bồ Đà) theo phong tục cũ. Quần thể chùa Bổ Đà là một tập hợp di tích gồm: chùa cổ có tên là Bổ Đà sơn (gọi tắt là chùa Bổ Đà, chùa Bổ; còn gọi là chùa Quán Âm), chùa chính Tứ Ân, Am Tam Đức (xây dựng sau, vào thời Hậu Lê). Ngoài ra trên núi Bổ Đà còn có đền thờ Thạch tướng quân (tức Thạch Tướng Đại Vương - có công giúp vua Hùng thứ 16 chống giặc ngoại xâm). Trụ trì hiện nay của nhà chùa là Đại đức Thích Tục Vinh (thế danh: Trương Lý Vinh), Ủy viên Ban Trị sự GHPGVN tỉnh Bắc Giang nhiệm kỳ V (2017-2022).

Chùa Trẻ hay còn gọi là (Mục Ngưu Tự) đã có cách đây khoảng trên 300 năm nằm tại thôn Yên Khê, phường Tiền Phong, tỉnh Bắc Ninh, Việt Nam.

Chùa Vĩnh Nghiêm, còn được gọi là chùa Đức La, là một ngôi chùa cổ tại làng Đức La, phường Tân An, tỉnh Bắc Ninh, Việt Nam. Chùa được công nhận là một trung tâm Phật giáo, nơi đào tạo tăng đồ cho cả nước, nơi phát tích Tam Tổ phái Thiền Trúc Lâm của Phật giáo Việt Nam. Năm 2015, chùa được công nhận là Di tích quốc gia đặc biệt.

Hoa Khê Tự là một ngôi chùa ở thôn Yên Khê, phường Tiền Phong, tỉnh Bắc Ninh. (trước kia còn gọi là làng An Khê, thuộc tổng Mỹ Cầu) Đến năm 1805 Vua Gia Long lập làng An Khê là Xã Yên Khê, khi đó Yên Khê có 306 mẫu 3 sào 1 thước 5 tấc; trong đó công điền 3 mẫu 2 sào 3 thước; tư điền 282 mẫu 6 sào 3 thước 8 tấc. Ngoài ra, còn có ruộng thần từ, thổ trạch viên trì....

Khu di tích và danh thắng Tây Yên Tử gồm hệ thống các di tích lịch sử, văn hoá, danh lam thắng cảnh nằm ở sườn Tây và Bắc của dãy núi Yên Tử, thuộc địa bàn tỉnh Bắc Ninh. Tây Yên Tử trải dài từ xã Sơn Động đến phường Bắc Giang. Tây Yên Tử là nơi có hệ thống các chùa tháp, di tích cùng sự kỳ vĩ của rừng, núi liên quan đến sự hình thành thiền phái Trúc Lâm Yên Tử thời Trần như Chùa Vĩnh Nghiêm (phường Tân An), chùa Am Vãi(xã Nam Dương), Đồng Thông (xã Tây Yên Tử),... Hệ thống di tích Tây Yên Tử cùng với Đông Yên Tử và Khu di tích lịch sử nhà Trần tại Đông Triều tạo thành Quần thể di tích danh thắng Yên Tử đang được lập hồ sơ đề nghị UNESCO công nhận là di sản thế giới vào năm 2017.

Thổ Hà là một làng nghề thuộc phường Vân Hà, tỉnh Bắc Ninh, Việt Nam. Khác với các làng ở đồng bằng Bắc Bộ, dân Thổ Hà hoàn toàn không có ruộng, bao đời sống bằng gạo chợ nước sông, thu nhập từ nghề thủ công và buôn bán nhỏ. Trước 1960 làng nổi tiếng về nghề làm gốm, từ 1990 lại đây nổi tiếng về nghề làm bánh đa nem và mỳ gạo.

Chùa Thạch Long (chùa Rồng Đá) nằm trong hang núi đá tại xã Cao Kỳ, huyện Chợ Mới, tỉnh Bắc Kạn, được mệnh danh là “chùa thiêng trong hang đá”. Chùa hình thành từ khoảng thế kỷ XVII và được UBND tỉnh Bắc Kạn xếp hạng di tích lịch sử – văn hóa cấp tỉnh năm 2011.

Đền An Mạ là ngôi đền cổ tọa lạc trên đảo An Mã giữa hồ Ba Bể, huyện Ba Bể, tỉnh Bắc Kạn, thờ Phật, Mẫu Thượng Ngàn, Chúa Sơn Trang và Đức Thánh Trần. Đền gắn liền với sự tích hồ Ba Bể và là nơi tổ chức lễ hội xuân Ba Bể hằng năm.

Chùa Bút Tháp (Ninh Phúc tự 寧福寺) nằm ở bên đê hữu ngạn sông Đuống, khu Bút Tháp, phường Trí Quả, tỉnh Bắc Ninh. Ngoài ra, nhân dân trong vùng còn gọi là chùa Nhạn Tháp, chùa Thấp. Tên cũ của chùa trước đây gồm có: Thiếu Lâm Tự, Hoàng Cung Tự. Trong chùa có tượng Quan Âm thiên thủ thiên nhãn bằng gỗ lớn nhất Việt Nam. Đây cũng là một di tích quốc gia đặc biệt của Việt Nam được xếp hạng đợt 4.

Chùa Cảm Ứng còn gọi là Chùa Trăm Gian hay Chùa Ứng Tự, chùa Tam Sơn là một ngôi chùa lịch sử ở phường Tam Sơn, thuộc tỉnh Bắc Ninh.

Chùa Cổ Pháp (tên chữ: Cổ Pháp tự (古法寺)) là một ngôi chùa tọa lạc tại khu phố Đại Đình, phường Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh, Việt Nam. Chùa Cổ Pháp còn có tên là chùa Tương Giang, là một Tổ đình, trung tâm Phật giáo của phái Tì Ni Đa Lưu Chi.

Chùa Dạm, hay chùa Rạm, tên chữ là Đại Lãm Thần Quang tự, hay còn gọi là chùa Bà Tấm, chùa Cao, chùa Trăm Gian (vì ngày xưa chùa có 100 gian nhưng không phải chùa Trăm Gian thuộc địa phận Hà Nội), cũng được gọi là chùa Lãm Sơn, theo tên núi. Chùa dựa vào núi Dạm, nhìn về phía sông Đuống, ngày xưa thuộc xã Lãm Sơn Trung, tổng Lãm Sơn Nam, huyện Quế Dương (nay là phường Nam Sơn, tỉnh Bắc Ninh), là đại danh lam từ thời Lý và là một di tích quan trọng của tỉnh Bắc Ninh ngày nay với lịch sử gần 1.000 năm.

Chùa Dàn (tên chữ là Trí Quả tự) còn gọi là Chùa Dàn Phương Quan hay Chùa Dàn Câu là ngôi chùa thuộc hệ thống Tứ pháp, tương truyền được dựng từ thế kỷ thứ 2. Chùa nằm ở khu phố Phương Quan, phường Trí Quả, tỉnh Bắc Ninh.

Chùa Dận (tên chữ là Ứng Tâm tự (応心寺)) là một ngôi chùa tọa lạc tại phố chùa Dận, đường Trần Phú phường Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh, ngay sát quốc lộ 1 cũ. Chùa có từ thế kỷ 8, từng là nơi tu hành của các thiền sư có tiếng trong lịch sử là Định Không, Vạn Hạnh, Lý Khánh Vân,

Chùa Dâu (còn có tên là Diên Ứng (chữ hán: 延應寺), Pháp Vân (chữ hán: 法雲寺), hay Cổ Châu) là một ngôi chùa nằm ở phường Trí Quả, tỉnh Bắc Ninh, cách Hà Nội khoảng 30 km. Đây là trung tâm Phật giáo cổ xưa nhất của Việt Nam. Chùa còn được người dân gọi với những tên gọi khác nhau như chùa Cả, Cổ Châu tự, Diên Ứng tự, Thiền Định tự. Đây là ngôi chùa được coi là có lịch sử hình thành sớm nhất Việt Nam mặc dù các dấu tích vật chất không còn, nó đã được xây dựng lại. Chùa là một danh lam bậc nhất của xứ kinh Bắc xưa nay. Đây cũng là một di tích quốc gia đặc biệt của Việt Nam được xếp hạng đợt 4. Chùa Dâu được xem là ngôi chùa cổ nhất Việt Nam. Chùa nằm ở vùng Dâu, thời thuộc Hán gọi là Luy Lâu. Tại vùng Dâu có năm ngôi chùa cổ: chùa Dâu thờ Pháp Vân (法雲寺, "thần mây"), chùa Đậu thờ Pháp Vũ (法雨寺, "thần mưa"), chùa Tướng thờ Pháp Lôi (法雷寺, "thần sấm"), chùa Dàn thờ Pháp Điện (法電寺 "thần chớp") và chùa Tổ thờ Man Nương là mẹ của Tứ Pháp. Năm chùa này ngoài thờ Phật còn thờ Tứ Pháp. Chùa Đậu tại vùng Dâu đã bị phá hủy trong chiến tranh nên pho tượng Bà Đậu được thờ chung trong chùa Dâu. Trong Tứ Pháp thì Pháp Vân đứng đầu, Thạch Quang Phật (tảng đá trong cây Dung thụ) luôn ở bên Pháp Vân và Pháp Vân đại diện cho cả Tứ Pháp, mỗi khi triều đình thỉnh tượng về kinh đô cầu đảo, có thể rước cả bốn tượng hoặc chỉ mình Pháp Vân. Có thể nói Tứ Pháp thì Pháp Vân, Pháp Vũ được thờ cúng rộng rãi hơn cả nhưng Pháp Vân là trọng tâm, nên Chùa Dâu đã trở thành trung tâm của tín ngưỡng này ở cả vùng Dâu lẫn cả nước.

Chùa Đậu là một ngôi chùa cổ, trước đây thờ Pháp Vũ, thuộc hệ thống chùa Tứ Pháp tại phường Trí Quả, tỉnh Bắc Ninh. Ngôi chùa đã bị phá hủy hoàn toàn trong chiến tranh Đông Dương. Hiện nay có hai ngôi chùa cùng tên là chùa Đậu (cùng tên chữ là Thành Đạo Tự) ở hai thôn giáp nhau, một Chùa Đậu ở khu phố Đông Cốc, phường Song Liễu, một Chùa Đậu ở khu phố Đại Tự, phường Song Liễu. Ngoài ra, ở Hà Nội cũng có một ngôi chùa Đậu (tên chữ cũng là Thành Đạo Tự), cũng thờ Pháp Vũ.

Chùa Hàm Long (chữ Hán: 寺含龍) hay Long Hạm tự (chữ Hán: 龍頷寺) là một ngôi chùa cổ tại khu phố Thái Bảo, phường Nam Sơn, tỉnh Bắc Ninh, chùa nằm cách trung tâm thành phố Bắc Ninh khoảng 7 km về phía Đông Nam. Chùa được xây dựng từ thế kỷ XII thời nhà Lý. Nhà chùa là một chốn Tổ Phật giáo từ thời Phục hưng, thuộc chi phái Liên Tông, phái Thiền tông Trúc Lâm. Hiện nay, trụ trì của nhà chùa là Đại lão Hòa thượng Thích Thanh Dũng (thế danh Nghiêm Văn Dũng), ông cũng đang là Phó Pháp chủ kiêm Chánh Thư ký Hội đồng Chứng minh của Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam, Phó Trưởng ban Trị sự kiêm Trưởng ban Pháp chế GHPGVN tỉnh Bắc Ninh.

Chùa Kim Đài (còn gọi là chùa Đài, chùa Quỳnh Lâm (Quỳnh Lâm tự), chùa Lục Tổ) là một ngôi chùa tại xóm Xuân Đài, phường Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh. Tương truyền, Lý Công Uẩn, người sáng lập triều Lý Việt Nam, lúc nhỏ từng là một chú tiểu tại chùa này.

Chùa Phả Lại, tên chữ là Chúc Thánh tự, là di tích lịch sử văn hóa cấp Quốc gia thuộc xã Phù Lãng, tỉnh Bắc Ninh. Cách thành phố Bắc Ninh (theo tuyến QL 18) 26 km, cách thủ đô Hà Nội 57 km. Chùa Phả Lại tọa lạc trên đỉnh núi Phả Lại hướng ra cửa sông Lục Đầu (Lục Đầu Giang) phong cảnh hữu tình là một trong những Danh Lam Cổ Tự, chùa được xây dựng vào thời Lý ở thế kỷ XI. Hàng năm chùa mở Lễ hội từ ngày 12 - 14 tháng 8 Âm lịch.

Chùa Phật Tích (Phật Tích tự 佛跡寺) còn gọi là chùa Vạn Phúc (Vạn Phúc tự 萬福寺) là một ngôi chùa nằm ở sườn phía Nam núi Phật Tích (còn gọi núi Lạn Kha, non Tiên), xã Phật Tích, tỉnh Bắc Ninh. Trong chùa có tượng đức Phật bằng đá thời nhà Lý lớn nhất Việt Nam. Chùa Phật Tích được xếp hạng Di tích Lịch sử- Văn hóa tại Quyết định số 313/VH-VP, ngày 28 tháng 4 năm 1962 của Bộ Văn hóa và được Thủ tướng chính phủ ký và xếp hạng 62 Di tích quốc gia đặc biệt của Việt Nam

Chùa Phi Tướng (tên chữ là Phi Tướng đại thiền tự) còn gọi là chùa Tướng nằm ở khu phố Khương Tự, phường Trí Quả, tỉnh Bắc Ninh. Chùa thuộc hệ thống chùa Tứ Pháp được xây dựng lần đầu khoảng thế kỉ II tại phía nam trung tâm thành cổ Luy Lâu, nằm trong cụm những di tích Phật giáo đầu tiên ở Việt Nam.

Phúc Lâm Tự là tên chữ của chùa làng Tam Tảo, thuộc xã Tiên Du, tỉnh Bắc Ninh, Việt Nam.

Chùa Tổ, tên chữ là chùa Phúc Nghiêm tự thuộc làng Mãn Xá, phường Song Liễu, tỉnh Bắc Ninh, chùa thờ Phật và Phật Mẫu Man Nương, đây cũng chính là quê hương của nàng Man nương trong truyền thuyết về Tứ Pháp đất kẻ Dâu, Luy Lâu. Ngoài thờ Phật và Man nương chùa còn thờ: Khâu Đà La đại sư Tu Định và vợ (cha, mẹ của Man nương) Khâu Đà La, Tu Định, Man Nương gọi là Tam Tổ được thờ ở chùa Tổ, còn Pháp Vân, Pháp Vũ, Pháp Lôi, Pháp Điện gọi là Tứ Pháp thờ ở các chùa Dâu, Đậu, Tướng, Dàn. Hàng năm vào hội Dâu 8/4 đoàn rước của các chùa Tứ Pháp như Dâu, Đậu, Tướng,Dàn sẽ cùng nhau rước về chùa Tổ để bái Phật Mẫu, sau đó nhà chùa sẽ làm xôi, oản chia đều cho chị em Tứ Pháp mang về.

Chùa Xuân Quan (tên chữ là Huệ Trạch tự) còn gọi là Chùa Dàn Xuân Quan là ngôi chùa nằm trong quần thể chùa Tứ pháp nhưng được xây dựng muộn hơn, tương truyền vào khoảng thế kỷ XIII. Chùa nằm ở phường Trí Quả, tỉnh Bắc Ninh.

Chùa Viên Minh tọa lạc tại số 156, đường Nguyễn Đình Chiểu thuộc địa phận phường An Hội, tỉnh Vĩnh Long. Chùa được xây dựng vào năm 1874 với diện tích 3358 m², nơi đây nguyên là một miếu thờ Quan Công. Lúc đầu chùa chỉ được xây dựng thô sơ, nhỏ hẹp, bên trong thờ Phật và tượng Quan Thánh Đế phù hợp với tín ngưỡng của người Hoa và người Việt. Năm 1951 đến năm 1959 chùa được xây lại và kiến trúc được giữ nguyên đến ngày nay. Đến năm 2002, chùa được trùng tu lại khang trang hơn. Ở sân trước có tôn trí thêm hai pho tượng Quan Thế Âm đứng trên đài sen cao 3 mét có hạc chầu hai bên và Phật đài Thích Ca cao 7 mét. Khu vực chánh điện cũng được bày trí trang nghiêm, đặc biệt có hai pho tượng Phật Di đà và Thích ca cốt bằng nan tre.

Chùa Hội Khánh là một ngôi chùa cổ Phật giáo được Thiền sư Đại Ngạn (thuộc dòng Lâm Tế) khai sơn năm Cảnh Hưng thứ 2, đời Lê Hiển Tông, tức năm Tân Dậu (1741) ở Thành phố Hồ Chí Minh, Việt Nam. Lúc đầu chùa được xây trên một ngọn đồi cao, nhưng vào năm 1861 nó bị phá hủy trong chiến tranh. Chùa được cho xây lại do thầy Thích Chánh Đắc dưới chân đồi khoảng 100 m cách vị trí cũ. Địa chỉ của chùa hiện tại là 29 đường Chùa Hội Khánh phường Thủ Dầu Một thành phố Thủ Dầu Một, 30 km về phía bắc Thành phố Hồ Chí Minh. Chùa nằm cách đường cái 150 m. Sau cổng Tam Quan có chạm rồng phụng chùa tọa trên một vùng dất yên tỉnh với nhiều cây cối, đặc biệt là có bốn cây dầu đã được trồng hơn một thế kỷ không bao lâu sau khi chùa được xây lại. Dù được trùng tu và mở rộng nhiều lần chùa vẫn không mất đi vẻ cổ kính. Nơi tụng kinh và phía đông chùa được xây dựng lại vào năm 1917 và phía tây được xây lại vào năm 1984. Chánh điện được xây lại năm 1990 và 1991. Vào ngày 29 tháng 2 năm 1992 Hội đồng Phật giáo tỉnh Sông Bé cho trùng tu lại những pho tượng lịch sử trong chùa. Diện tích của chánh diện cộng với nơi tụng kinh và phai gian phía bên đông và tây là 700 m². Trong chính diện có tượng Phật Thích Ca, Địa Tạng và những vị bồ tát khác, tất cả đều làm bằng gỗ thiếp vàng. Ngoài ra có tượng của 18 La Hán xung quanh chính điện. Các tượng được tạo ra do các thợ trong vùng Thủ Dâu Một vào thế kỷ thứ 19.{ Trong suốt 250 năm kể từ ngày thành lập chùa đã có 10 vị trụ trì. Chín vị đã mất được hỏa thiêu và tro được giữ lại tại chùa. Các vị trụ trì quá cố gồm có: Thích Đại Ngạn, Thích Chân Kính, Thích Chánh Đắc, Thích Trí Tập, Thích Thiện Quới, Thích Từ Văn, Thích Ấn Bửu - Thiện Quới, Thích Thiện Hương và Thích Quảng Viên. Đã từ lâu, chùa Hội Khánh là một trung tâm tu học Phật giáo trong vùng. Nhiều thầy đào tạo từ chùa đã ra mở chùa mới và trụ trí ở đó. Một thầy nổi bật từ chùa là Hòa thượng Thích Từ Văn được coi là thầy dẫn đầu trong Phật giáo miền nam Việt Nam thời đó. Năm 1920 thầy được mời qua Marseille, Pháp để thuyết pháp. Thầy là một người có công lớn trong việc thiết lập chùa Hội Khánh ở Marseille. Đương nhiệm trụ trì là Hòa thượng Thích Huệ Thông. Ngài cũng là Phó Chủ tịch Hội đồng trị sự GHPG Việt Nam, Trưởng ban Pháp chế Trung ương, Phó Ban Tăng sự Trung ương, Trưởng Ban Trị sự Phật giáo tỉnh Bình Dương. .Với công đức và đạo hạnh của mình HT đã được Chủ tịch nước trao tặng Huân chương lao động hạng Nhất, Nhì, Ba; Huân chương Đại đoàn kết dân tộc; Bằng khen của Thủ tướng chính phủ và Ủy ban TW MTTQVN, và nhiều bằng tuyên dương công đức của TW Giáo hội.

Chùa Tây Tạng (西藏寺) là một ngôi chùa Việt Nam, hiện tọa lạc tại 46B Thích Quảng Đức, phường Thủ Dầu Một, Thành phố Hồ Chí Minh. Ngôi chùa này thuộc hệ phái Đại thừa có pha trộn giữa thiền phái Lâm Tế Chúc Thánh với Mật tông Tây Tạng, và đã được sách Kỷ lục Việt Nam xác lập kỷ lục là "Ngôi chùa có tượng Bồ Đề Đạt Ma bằng tóc lớn nhất".

Chùa Bồ Đề nằm ở khu phố Ngọc Sơn Bắc, phường Hoài Nhơn, tỉnh Gia Lai. Chùa ngày trước thuộc xã Bồ Đề, huyện Bồng Sơn, phủ Hoài Nhơn nên mọi người lấy tên địa phương mà đặt tên cho chùa. Chùa hiện là một ngôi nhà nhỏ có diện tích 4 x 6 (m^2), trên chấn thủy có bảng hiệu chùa bằng chữ Hán: Bồ Đề Tự. Chùa được cho là thờ bà Cao Thị Nguyên, vợ của Đào Duy Từ.

Chùa Hang là tên thường gọi của Thiên Sanh Thạch tự (hay còn gọi là Thạch Cốc), nằm ở lưng chừng núi Chùa (có tên chữ là Lý Thạch, còn được gọi là La Hơi) thuộc thôn Hội Khánh, xã Phù Mỹ Tây, tỉnh Gia Lai. Theo trụ trì chùa Hang, chùa được khai sơn vào năm 1613 dưới thời chúa Nguyễn Phúc Nguyên. Một vài tài liệu khác thì cho rằng, cuối thế kỷ 16 đầu thế kỷ 17, có người đến hang đá ở thôn Hội Khánh kiến tạo thành chùa để tu hành, gọi là chùa Hang. Lưng chừng núi Chùa thuộc địa phận thôn Hội Khánh (xã Phù Mỹ Tây, tỉnh Gia Lai) có một ngôi chùa do được hình thành từ hang đá nên gọi là chùa Hang. Thật ra cái tên núi Chùa cũng xuất phát từ cách quen gọi của dân trong vùng nhằm chỉ ngọn núi có chùa tọa lạc (vì ở đây còn nhiều núi khác nhưng không có chùa), bởi ngọn núi này có tên là La Hơi, tên chữ là Lý Thạch.Ông Đặng Như Dước, 95 tuổi, là một trong số ít bậc cao niên ở Hội Khánh có nhiều tìm hiểu và nắm giữ nhiều chuyện về chùa Thiên Sanh, giải thích về cái tên La Hơi của núi: “Tương truyền, khi trời đang nắng hạn, nếu nghe trên núi (về phía chùa Thiên Sanh – NV) có tiếng “ồ ồ” như người ta xay lúa thì liền sau đó trời sẽ đổ mưa. Ngược lại, nếu trời đang mưa tầm tã mà nghe tiếng “ồ ồ” như trên thì trời sẽ nắng ngay lập tức”. Ông Dước cho biết thêm, đó là đặc điểm để người ta đặt tên núi là La Hơi, còn sự thật thì ngày nay hiện tượng trên vẫn còn, dù không thương xuyên như trước. Hai truyền thuyết về chùa Hang Như nói ở trên, chùa Hang chính là tên thường gọi của Thiên Sanh Thạch tự, đại đức Thích Nhuận Tín, trụ trì ngôi chùa này cho biết chùa được khai sơn vào năm 1613 dưới thời chúa Nguyễn Phúc Nguyên. Tuy nhiên, đến nay vẫn chưa có bất cứ tư liệu lịch sử nào phản ánh chính xác điều này. Một vài tài liệu khác thì cho rằng, sau khi chùa Thập Tháp Di Đà (ở thị xã An Nhơn, tỉnh Bình Định) được xây dựng thì đạo Phật trong vùng phát triển mạnh mẽ. Nên vào cuối thế kỷ XVII đầu thể kỷ XVII, có người đến hang đá ở thôn Hội Khánh kiến tạo thành chùa để tu hành, gọi là chùa Hang. Ban đầu chùa còn hoang sơ, bày biện đơn giản, mãi đến cuối thế kỷ XIX đầu thế kỷ XX về sau thì chùa mới được tu chỉnh quy mô. Cũng theo đại đức Thích Nhuận Tín, ngài mới về trụ trì ở chùa vài năm gần đây, toàn bộ lịch sử cũng như chuyện liên quan đến chùa đều do ông Dước ghi ghép và bàn giao lại. Ông Dước trước đây là cán bộ tiền khởi nghĩa, rồi làm bí thư xã Mỹ Hòa. Những tài liệu, chuyện kể do ông Dước ghi chép hiện vẫn còn lưu giữ ở phòng văn hóa xã Mỹ Hòa. Hiện có hai truyền thuyết về chùa Hang.Lúc bấy giờ khắp vùng Phù Mỹ đã có vài ngôi chùa, nhưng không có sư trụ trì. Hay tin có ông Phan Chọn ở huyện mình vào tu hành tại chùa Trà Cang (ở Bình Thuận), dân bèn bàn nhau vào mời về. Hòa thượng trụ trì chùa Trà Cang đã đồng ý cho sư Trà Ban (tức ông Phan Chọn, có tài liệu ghi là Trà Bang) về trụ trì chùa Hang, đó là vào năm 1896. Ngoài ra, khi trở về, sư Trà Ban còn xây dựng nhiều chùa khác ở trong và các huyện lân cận. Tương truyền, do tu hành đắc đạo nên sư Trà Ban đi nhanh như bay và nhẹ tựa gió mây. Ông lại giỏi y thuật, thông kinh chú, đã thu thập thông tin, cung cấp cho nghĩa quân Trần Cao Vân thời kỳ Trần Cao Vân lấy vùng núi Bình Định, Phú Yên làm căn cứ chống Pháp. Trong cuốn sách Nhân vật Bình Định của Lộc Xuyên Đặng Quí Địch, phần viết về nhân vật Võ Trứ (là một phó tướng dưới trướng Mai Xuân Thưởng trong phong trào Cần Vương ở Bình Định, sau cùng với Trần Cao Vân gầy nên phong trào Minh Trai chủ tể ở Phú Yên nhưng bất thành), có đề cập một chuyện lạ xảy ra ở Bình Định. Khi ấy là năm Giáp Ngọ (1894), huyện Phù Cát và nhiều nơi ở Bình Định bị dịch bệnh hoành hành, nhiều làng bị rào cách ly, có nơi dân chúng đốt làng di tản nơi khác. Người chết không kịp chôn, khắp nơi đều bao trùm bởi khí tử và dịch bệnh. Lúc này bỗng thấy xuất hiện một vị lão tăng, do tu ở chùa Hang nên gọi là thầy chùa Hang, vài hôm sau thì thấy Võ Trứ cũng có mặt. Hai người phát thuốc cho dân chữa bệnh, thuốc là tấm giấy màu vàng có in năm hình Bồ tát Quan Âm, gọi là “Ngũ công Quan Âm”. Ban đầu dân còn nghi ngờ loại thuốc này nên không dám dùng, sau nghĩ dù sao cũng chẳng còn đường cứu, lại thấy không bị mất tiền nên theo lời thầy chùa Hang tâm niệm đấng cứu thế, đốt giấy đó hòa nước uống và khỏi. Tin về sự hiệu nghiệm của thuốc do lão tăng và Võ Trứ phát truyền tai nhau rất nhanh, điều này khiến cho quan tri huyện Phù Cát sợ thầy chùa Hang tụ hội khởi loạn nên ra lệnh cấm người đến xin thuốc, đồng thời tầm nã gắt gao thầy chùa Hang. Vốn tu hành đắc đạo nên thầy chùa Hang có rất nhiều đệ tử, khi chuyện phát thuốc cứu người của vị lão tăng này “động” đến quan tri huyện thì phần đông đệ tử của ngài cũng bị liên can, nhiều người khuynh gia bại sản, thậm chí là mất mạng.“Riêng thầy chùa Hang thì nghe nói, vì muốn tránh sự tầm nã của quan mà phải nay ẩn nhà này, mai ẩn nhà khác. Lúc bấy giờ chỉ còn mỗi mình Võ Trứ vẫn lén lút thoát sự kiểm tra gắt gao của quan huyện để phát thuốc cho dân. Về sau không rõ vị lão tăng mất khi nào và ở đâu, để nhớ ơn, dân đã đến hang để lập chùa Hang thờ cúng nhằm nhớ công ơn cứu mạng”, ông Dước kể lại. Cũng theo ông Dước, về thời gian xuất hiện chùa Hang, lại có thêm một dư luận cho rằng chùa được lập vào đời nhà Trần. Nguyên do là trước đây, có một người đào trộm trước chùa thì phát hiện một tượng Phật Di Đà, trên pho tượng này có đề chữ Huyền Trân Công chúa tặng (không rõ tặng ai). Truyền kỳ đường xuống âm phủ Nhân đây cũng xin giới thiệu đôi chút về chùa Hang: Đây là một hang đá sâu nằm ở lưng chừng núi, mặt trước của chùa quay về hướng đông với bao la là ruộng lúa, rừng dừa. Muốn lên được chùa Hang phải đi theo dốc đá quanh co, đi mãi, khi nào gặp một tảng đá to thì đó chính là “mái che” của chùa. Cạnh bên trái “mái che” được bày biện mấy ghế đá, bên phải các ghế đá này có một lối đi nhỏ để vào hang. Muốn qua lối này phải khom người xuống, lúc này đã cảm nhận được cái lạnh của hang đá. Lại theo vài ba bực đá nữa, sẽ thấy bàn thờ các Phật. Chùa Hang tuy nhỏ nhưng đủ cho hơn chục người đi đứng thoải mái. Ở cái tuổi 95, nhưng ông Dước chỉ hơi nặng tai, còn đầu óc rất minh mẫn, nhớ kỹ càng lịch sử và những truyền thuyết của chùa Hang. Ông kể rằng trước đây ở chùa Hang có hai đường đi, một lên trời và một xuống âm phủ. Phía trên bàn thờ của chùa Hang, chệch về phía tay phải còn có một lỗ “thông hơi”. Lỗ “thông hơi” này chính là đường lên trời, tiếc là chưa nghe những chuyện gì về đường lên trời này. Kỳ thực lỗ “thông hơi” mà ông Dước nói chính là khoảng trống phía trên bàn thờ. Các Phật và vật dụng thờ được bày biện theo từng bậc cao dần kiểu bậc thang, bậc cao nhất của bàn thờ là nơi rất gần với đường lên trời theo như lời ông Dước kể. Trước đây, phía dưới “mái che” của chùa Hang (không rõ về phía nào) có một đường hầm chạy xuống, người ta gọi là đường xuống âm phủ. Tương truyền khi còn sống, một trụ trì của chùa là ngài Nguyên Lượng có đi thử, càng đi càng thấy sâu thăm thẳm, khó đi nên đành quay trở lại. Lại có lời kể, một người nọ, vì muốn kiểm chứng độ sâu của “đường xuống âm phủ”, nên gánh theo hai thúng nến để đốt lần soi đường. Nến gần hết, mà hang vẫn còn xa vời vợi nên đành quay trở về. Có người thả một quả bưởi được khắc dấu xuống hang, một thời gian sau thì có người tận cửa biển Đề Gi cách chùa hơn 20 km nhặt được. Từ ấy dân gian đồn rằng cái hang này ăn thông với biển. Trải qua chiến tranh, đường xuống âm phủ đã bị vùi lấp. Vào thời kỳ phong trào Cần Vương, chùa Hang từng là nơi ẩn náu, hoạt động của một số tướng lĩnh như Trần Cao Vân, Bùi Điền… Thời kháng chiến chống Pháp, chùa Hang là cơ sở thứ hai của xã Mỹ Hòa nói riêng và huyện Phù Mỹ nói chung. Thời chống Mỹ, chùa Hang là nơi hoạt động của cán bộ cách mạng, bộ đội giải phóng. Chính vì vậy mà ngày 29.1.1968, Mỹ - Ngụy ném pháo ngạt làm chết 24 người dân khi đang tránh bom trong hang. Ngày nay, để đáp ứng nguyện vọng của dân trong vùng cũng như các tăng ni Phật tử, nhiều công trình phụ của chùa đã và đang xây dựng.

Linh Phong Thiền Tự còn gọi là chùa Ông Núi, là một ngôi cổ tự danh tiếng ở Gia Lai, Việt Nam.

Chùa Sóc Lớn tên tiếng Pali là Rajamahajetavanaram (Khmer: រាជមហាជេតវនារាម) nghĩa là chùa do Trưởng giả Cấp Cô Độc cùng Thái tử Kỳ Đà trong thành Ba La Nại (thuộc Ấn Độ xưa) xây dựng để dâng cúng Đức Phật tại Hoa viên của Thái tử Kỳ Đà. Chùa còn được gọi là Wat Phum Thum theo tên gọi trong tiếng Khmer, phum thum có nghĩa là Sóc Lớn trong tiếng Khmer.

Chùa Cổ Thạch (còn gọi là chùa Đá Cổ hay chùa Hang) là một ngôi chùa tọa lạc ở xã Liên Hương, tỉnh Lâm Đồng, Việt Nam.

Chùa Linh Quang (Linh Quang Tự) là một ngôi chùa tại Đặc khu Phú Quý, tỉnh Lâm Đồng, Việt Nam. Ngôi chùa này là một di tích lịch sử cấp quốc gia. Chùa toạ lạc trên một ngọn đồi thoải thuộc thôn Hội An, Đặc khu Phú Quý, tỉnh Lâm Đồng. Chùa được xây dựng vào năm 1748 (vào thời Cảnh Hưng thứ 8) đến nay cũng hơn 200 năm. Ở đây còn lưu giữ nhiều sắc phong và nhiều tượng Phật quý.

Chùa núi Tà Cú (người địa phương hay gọi đơn giản là chùa Núi) là một ngôi chùa tọa lạc trên núi Tà Cú ở độ cao hơn 400 m, thuộc xã Hàm Thuận Nam, tỉnh Lâm Đồng, gần Quốc lộ 1, cách Phan Thiết 28 km về phía Nam. Chùa này là một di tích lịch sử - văn hóa quốc gia của Việt Nam.

Chùa Phật Quang là ngôi chùa cổ nhất tỉnh Bình Thuận, được xây dựng vào niên hiệu Chính Hòa (1680-1705), cách đây hơn 320 năm. Chùa có tên gốc là Bồ Đề, dân gian gọi là chùa Cát do xưa kia vùng này dân cư thưa thớt, chung quanh toàn cát, chạy dài tới biển. Chùa thuộc thôn An Hòa, tổng Vạn Phước, huyện An Phước, phủ Bình Thuận, nay là đường Trần Quang Khải, Phường Hưng Long, Thành phố Phan Thiết, tỉnh Bình Thuận. Chùa có bộ kinh Pháp Hoa khắc trên gỗ thị huyết - còn gọi là thị đỏ, từ thời nhà Lê Trung Hưng, là quốc bảo Phật giáo Việt Nam. Chùa được trùng tu và trùng hưng nhiều lần. Trải 18 đời truyền thừa. Năm 2002, chùa được trùng kiến, to đẹp hơn với 15 vườn tượng Phật nhưng chùa cũ vẫn giữ nguyên với nhiều pho tượng và pháp khí cổ. Đây cũng là chùa có nhiều rồng trang trí - 166 con, cùng vô số phù điêu hoa văn khắc họa về Phật pháp cho đến các danh thắng Việt Nam và Bình Thuận được làm từ 48 tấn mảnh sành, mua từ các làng gốm miền Bắc, được các thợ Huế chọn lọc ghép thành.

Chùa Cao Dân (tiếng Khmer: Saraymel Chey) là một ngôi chùa của người Khmer ở xã Tân Lộc, tỉnh Cà Mau, Việt Nam.

Chùa Phật tích Trúc Lâm Bản Giốc tọa lạc bên sườn núi Phja Nhằm, xã Đàm Thủy, huyện Trùng Khánh, tỉnh Cao Bằng, nhìn ra thác Bản Giốc. Khởi công năm 2013 và khánh thành ngày 15/12/2014, đây là ngôi chùa đầu tiên được xây dựng nơi biên cương phía Bắc của Tổ quốc.

Chùa Đà Quận, tên chữ là Viên Minh tự, thuộc xã Hưng Đạo, thành phố Cao Bằng, là một trong ba ngôi chùa cổ nhất Cao Bằng, tương truyền có từ thời Lý. Chùa nổi tiếng với đôi chuông đúc năm 1611 thời nhà Mạc, được công nhận Bảo vật quốc gia năm 2016.

Chùa Hội Linh còn gọi là Hội Linh Cổ Tự, thuộc dòng Lâm Tế tông; hiện tọa lạc trong một con hẻm ở số 314/36 đường Cách mạng Tháng Tám (cách lề đường khoảng 200 m), thuộc phường Bình Thủy, Thành phố Cần Thơ, Việt Nam. Đây là ngôi cổ tự có kiến trúc độc đáo, trải qua 118 năm hình thành, chùa Hội Linh đã có nhiều năm đóng cho phong trào kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ tại Cần Thơ. Từ năm 1941-1975, các vị hòa thượng, trụ trì, tăng ni ở chùa và nhân dân địa phương đã đùm bọc, che chở cho nhiều cán bộ, chiến sĩ cách mạng hoạt động trong vùng và trở thành một cơ sở cách mạng để phục vụ cho phong trào cách mạng tại Cần Thơ khi đã từng diễn ra nhiều cuộc họp triển khai các nghị quyết quan trọng của Đảng từ đó đưa đến thắng lợi của quân dân Cần Thơ

Chùa Long Quang (tên chính thức là Long Quang Cổ Tự, chữ Hán: 隆光古寺) là một ngôi cổ tự bên bờ sông Bình Thủy; hiện tọa lạc tại số 155/6, khu vực Bình Chánh, phường Long Tuyền, thành phố Cần Thơ, Việt Nam.

Chùa Nam Nhã (tên chữ Hán: 南雅佛堂 – Nam Nhã Phật Đường), tọa lạc ở số 612, đường Cách mạng tháng tám, thuộc phường Bình Thủy, thành phố Cần Thơ, Việt Nam.

Quảng Triệu Hội Quán (chữ Hán: 廣肇會館), thường được gọi là Chùa Ông, là cơ sở tín ngưỡng tọa lạc tại số 32 đường Hai Bà Trưng, thuộc phường Ninh Kiều, thành phố Cần Thơ, Việt Nam. Đây là một ngôi chùa của người Hoa gốc Quảng Đông tại Cần Thơ, và là một di tích lịch sử cấp quốc gia kể từ năm 1993.

Thiền viện Trúc Lâm Phương Nam tọa lạc tại ấp Mỹ Nhơn, xã Phong Điền, thành phố Cần Thơ, Việt Nam. Đây là một thiền viện thuộc hàng lớn nhất ở miền Tây Nam Bộ, tính đến thời điểm năm 2014. Thiền viện được khởi công xây dựng vào ngày 16 tháng 7 năm 2013 (19 tháng 6 năm Quý Tỵ), trên một diện tích 38.016 m². Sau nhiều tháng thi công, thiền viện đã được khánh thành vào ngày 17 tháng 5 năm 2014 (19 tháng 4 năm Giáp Ngọ).. Chánh điện lợp ngói tám mái theo theo phong cách nhà Trần. Tổ điện lợp ngói bốn mái theo phong cách nhà Lý. Lầu trống và Gác chuông (đại hồng chung nặng 1,5 tấn) được làm theo kiểu tháp chuông chùa Keo ở tỉnh Thái Bình. Đáng chú ý, phần gỗ trong 4 hạng mục này đều là gỗ lim được nhập từ Nam Phi (tổng cộng khoảng 1.000 khối). Bên trong chánh điện, ở giữa là tượng Phật Thích Ca bằng đồng nặng 3, 5 tấn, tạc ở tư thế ngồi và tay cầm cành hoa (niêm hoa vi tiếu); hai bên là tượng Bồ tát Phổ Hiền và Bồ tát Văn Thù. Bên trong Tổ điện là tượng Tổ Bồ Đề Đạt Ma và Trúc Lâm Tam Tổ. Ngoài tượng Phật Thích Ca là được đúc bằng đồng, các tượng thờ khác ở đây đều được bằng tạc bằng gỗ du sam đá vôi có tuổi thọ khoảng 800 năm. Ngoài ra, trong khuôn viên còn có các hạng mục khác như: Quan Âm điện, Di Lặc điện, chùa Một Cột, Giảng đường, Khách đường, Trai đường, Thư viện, phòng Đông y Nam dược, v.v...

Chùa Pháp Lâm là một ngôi chùa thuộc hệ phái Bắc tông, tọa lạc tại số 500 đường Ông Ích Khiêm, thành phố Đà Nẵng.

Chùa Quán Thế Âm tọa lạc ở thôn Sơn Thủy, xã Hòa Hải, huyện Hòa Vang, thành phố Đà Nẵng, trong khu vực Ngũ Hành Sơn, bên dòng sông Trường Giang. Chùa thuộc hệ phái Bắc tông.

Chùa Khải Đoan (tên đầy đủ là Chùa sắc tứ Khải Đoan (chữ Hán: 敕賜啟端寺, phiên âm: Sắc tứ Khải Đoan tự)) là ngôi chùa lớn nhất ở phường Buôn Ma Thuột, tỉnh Đắk Lắk, Việt Nam. Đây cũng là ngôi chùa lần đầu tiên được xây dựng ở Cao Nguyên. Tên gọi Khải Đoan là ghép từ tên vua Khải Định và vợ ông là Đoan Huy hoàng hậu.

Chùa Liên Trì là một ngôi chùa tọa lạc tại thôn 2, xã Hòa Thuận, thành phố Buôn Ma Thuột (thành phố), tỉnh Đắk Lắk, địa giới từ Km 372 đến Km 376 nằm bên quốc lộ 14 đường đi từ thành phố Ban Mê Thuột về tỉnh Gia Lai.

Chùa Phổ Minh là một ngôi chùa được xem là ngôi chùa lớn thứ 2 ở thành phố Buôn Ma Thuột. Chùa tọa lạc tại số 68 đường Nguyễn Cư Trinh, phường Tự An, thành phố Buôn Ma Thuột, tỉnh Đăk Lăk, cách trung tâm thành phố Buôn Ma Thuột 1 km về phía đông nam.

Tịnh xá Ngọc Quang tọa lạc ở số 22 đường Đoàn Thị Điểm, phường Buôn Ma Thuột, tỉnh Đắk Lắk với diện tích 3.123 m2.Tịnh xá thuộc phái Đạo Phật Khất Sĩ Việt Nam, Giáo đoàn III.

Thiền viện Trúc lâm Đạo Nguyên là một cơ sở phật giáo thuộc Thiền phái Trúc Lâm Yên Tử nằm trong khu bảo tồn thiên nhiên Nâm Nung, thuộc xã Trường Xuân, tỉnh Lâm Đồng (cách thành phố Gia Nghĩa 40 km về hướng bắc). Thiền viện Trúc lâm Đạo Nguyên nằm ẩn mình trong rừng thông bát ngát, cách xa khu dân cư nên rất yên tĩnh, mang không khí thiền tịnh, dựa lưng vào dãy Nâm Nung cao 1500m nên khí hậu quanh năm mát mẻ. Ngôi Thiền viện Trúc lâm Đạo Nguyên (Đắk Song) cùng với Khu bảo tồn thiên nhiên Tà Đùng (Đắk Glong) là 2 trọng điểm du lịch của tỉnh Đăk Nông được ưu tiên đầu tư xây dựng. Thiền viện được sự cho phép của Lãnh đạo địa phương và sự chỉ đạo của Hòa Thượng Thích Nhật Quang (Trưởng Ban Quản trị Thiền phái Trúc lâm) khởi công xây dựng vào năm 2010 và khánh thành giai đoạn 1 năm 2018 dưới sự chứng minh của Hòa Thượng Thích Thanh Từ (Tông chủ Thiền phái Trúc lâm - Phó Pháp Chủ HĐ Chứng Minh GHPG Việt Nam) cùng chư Tôn đức Tăng Ni trong và ngoài tỉnh. Thiền viện này nằm trong một khu rừng thông, thuộc vùng lõi của Khu bảo tồn thiên nhiên Nâm Nung rộng hơn 5.000ha. Cách khoảng 02 km về phía nam là thác Lưu Ly. Phía sau Thiền viện, chếch về hướng Đông Bắc là khu Di tích lịch sử cách mạng Căn cứ kháng chiến B4 – Liên tỉnh IV của lực lượng kháng chiến tỉnh Quảng Đức (cũ) và lực lượng kháng chiến liên tỉnh IV trong cuộc kháng chiến chống Mỹ (1959 – 1975). Hiện nay Thiền viện do Đại Đức Thích Đạt Ma Đắc Thịnh trụ trì. Theo dự án được duyệt, Thiền viện Trúc Lâm Đạo Nguyên được xây dựng gồm những hạng mục chính như: Chánh điện, tăng đường, thất Phương Trượng, Quan Âm đình, nhà trưng bày, nhà khách và các công trình phụ trợ khác. Đến 2023, Thiền viện đã hoàn thành thêm Đài Điều Ngự Giác Hoàng (Trần Nhân Tông), và Tổ đường cũng đang trong quá trình hoàn thiện bước cuối. Ngôi thiền viện là nơi sinh hoạt của các Thiền sinh tu tập theo đường lối Thiền phái Trúc lâm, và các phật tử gần xa cùng thường đến tu học. Do có phong cảnh đẹp và khí hậu mát mẻ nên nơi này thu hút được nhiều du khách đến tham quan, lễ phật. Theo thiết kế, các công trình đều mang nét kiến trúc văn hóa như các ngôi Thiền Viện khác, hài hòa với không gian thờ tự, thiết thực cho nhu cầu tôn giáo và tu học Phật pháp của Tăng ni Phật tử.

Di tích Thành Bản Phủ, người dân quen gọi là Đền Hoàng Công Chất, thuộc xã Noong Hẹt, huyện Điện Biên, cách trung tâm thành phố Điện Biên Phủ 8 km. Tòa thành do thủ lĩnh nông dân Hoàng Công Chất xây dựng năm 1758–1762 và được xếp hạng di tích quốc gia năm 1981.

Đền thờ Liệt sĩ tại Chiến trường Điện Biên Phủ tọa lạc trên di tích đồi F, phường Mường Thanh, thành phố Điện Biên Phủ, khánh thành ngày 18/5/2022. Công trình tri ân các liệt sĩ và đồng bào đã hy sinh tại chiến trường Điện Biên Phủ năm 1954.

Chùa Bửu Phong là một ngôi chùa cổ tọa lạc trên núi Bình Điện tại phường Trấn Biên, thành phố Đồng Nai, Việt Nam. Chùa được xây dựng vào thế kỷ 17 và đã trải qua nhiều lần trùng tu.

Chùa Đại Giác (大覺寺) còn gọi là Đại Giác cổ tự, chùa Phật lớn hay chùa Tượng; xưa thuộc thôn Bình Hoành, xã Hiệp Hòa, tổng Trấn Biên; nay là khu phố Nhị Hòa, phường Trấn Biên, thành phố Đồng Nai, Việt Nam.

Chùa Long Thiền là một ngôi chùa cổ tọa lạc bên sông Đồng Nai tại phường Biên Hòa, thành phố Đồng Nai, Việt Nam (xưa thuộc thôn Bình Long, huyện Phước Long, dinh Trấn Biên). Chùa nằm đối diện với trung tâm thành phố Biên Hòa qua sông Đồng Nai, nằm giữa khu dân cư đông đúc. Từ Quảng trường Sông Phố có thể đi theo hai lộ trình để đến chùa Long Thiền: qua cầu Rạch Cát và cầu Ghềnh rồi rẽ phải tại ngã tư chợ Đồn hoặc qua cầu Hóa An rồi rẽ trái tại vòng xoay dưới chân cầu.

Chùa Bửu Hưng (tục gọi là chùa Cả Cát) tọa lạc tại xã Hòa Long, tỉnh Đồng Tháp, Việt Nam. Đây là một ngôi chùa cổ có giá trị lịch sử và nghệ thuật cao, đã được công nhận là "Di tích quốc gia" vào ngày 3 tháng 8 năm 2007.

Chùa Hội Phước hay Hội Phước Tự là một ngôi chùa cổ ở Ấp Tân Bình, xã Lai Vung, tỉnh Đồng Tháp. Được xây dựng năm 1841 thời vua Thiệu Trị, do Hòa thượng Thích Hoằng Ân khai sơn.

Chùa Kim Huê (tục gọi là chùa Bông) là một ngôi Tổ đình cổ, tọa lạc tại số 73 Cái Sơn, phường Sa Đéc, Đồng Tháp. Chùa nằm cạnh rạch Cái Sơn thơ mộng với những rặng liễu buông mành bên làn gió nhè nhẹ của xứ miệt vườn.

Phước Hưng Tự (còn gọi là chùa Hương) là một cổ tự, hiện tọa lạc tại số 461 đường Hùng Vương, phường 1 (cũ), thành phố Sa Đéc, tỉnh Đồng Tháp, Việt Nam.

Chùa Minh Thành là ngôi chua nằm cách trung tâm thành phố Pleiku khoảng 2Km tọa lạc ở số 348 đường Nguyễn Viết Xuân, phường Hội Phú, tỉnh Gia Lai. Chùa Minh Thành được xem là điểm tham quan hấp dẫn của Pleiku - Gia Lai. Chùa Minh Thành là sự giao thoa giữa văn hóa kiến trúc thời Lý - Trần và phong cách chùa Nhật Bản. Chùa được xây dựng từ năm 1964 dưới sự trụ trì của Hòa thượng Thích Giác Đạo và trở thành nơi thờ cúng, dâng hương của Phật tử trong vùng.

Chùa Sùng Khánh thuộc thôn Làng Nùng, xã Đạo Đức, huyện Vị Xuyên, tỉnh Hà Giang, cách thành phố Hà Giang 9 km. Chùa được dựng năm 1356 thời Trần; tấm bia đá năm 1367 của chùa được công nhận Bảo vật quốc gia năm 2013.

Chùa Bình Lâm thuộc thôn Mường Nam, xã Phú Linh, huyện Vị Xuyên, tỉnh Hà Giang, nổi tiếng với quả chuông đồng đúc năm 1295 thời vua Trần Anh Tông — một trong những quả chuông có niên đại sớm nhất Việt Nam, được công nhận Bảo vật quốc gia năm 2013.

Chùa Bà Đanh là một ngôi chùa nằm ở thôn Đanh, phường Kim Bảng, tỉnh Ninh Bình, diện tích khoảng 10ha. Chùa quay mặt hướng Nam ra mạn sông Đáy. Phía ngoài cùng tiếp giáp với đường đi và gần bờ sông là cổng tam quan của chùa. Công trình này nền được tôn cao, xây vượt hẳn lên năm bậc và hai đầu xây bít đốc. Tam quan có ba gian và được làm thành hai tầng. Tầng trên có hai lớp mái lợp bằng ngói nam, xung quanh sàn gỗ hàng lan can là những trấn song con tiện. Tầng này sử dụng làm gác chuông, ba gian dưới có hệ thống cánh cửa bằng gỗ lim.

Chùa Đồng Vũ thuộc thôn Đồng Vũ, xã Đạo Lý, huyện Lý Nhân. Căn cứ vào dòng lạc khoản khắc trên bia "Sùng Khánh tự bia" niên hiệu Nguyên Thống 4 (1525) thì chùa được dựng đầu thời Lê Sơ, trên khu đất nổi, nằm biệt lập về phía nam làng. Đến năm Bảo Đại thứ 13 (1937), làng chuyển chùa về khu đất bên trái đình, tạo điều kiện cho sinh hoạt tôn giáo của dân làng. Hiện giờ chùa còn l­­ưu giữ đ­­ược nhiều đồ thờ cổ thư quý hiếm, có giá trị nghệ thuật cao, tiêu biểu phải kể đến cây khánh đá.

Hương Sơn là một xã nằm ở phía nam huyện Mỹ Đức, thành phố Hà Nội, Việt Nam. Tại đây có nhiều dãy núi đá vôi kề bên những dòng suối uốn lượn quanh co. Trên núi và trong các hang, người ta đã cho xây dựng nhiều đền chùa mà trung tâm là chùa Hương trong động Hương Tích. Hệ thống chùa chiền, đền thờ và hang động nằm trong khu vực này dựa theo những ngọn núi đá vôi và rừng nhiệt đới, diện tích tất cả khoảng chừng 6 km².

Chùa Anh Linh hay Anh Linh Tự nằm ở phường Cổ Nhuế 2, quận Bắc Từ Liêm, Hà Nội. Chùa do công chúa Trần Khắc Hãn (công chúa Túc Trinh), con gái vua Trần Nhân Tông đã giúp nhân dân khai hoang, lập làng và xây dựng nên chùa này. Năm 1993, chùa được xếp hạng di tích lịch sử nghệ thuật.

Chùa Bà Đá, còn có các tên: Linh Quang tự, Sùng Khánh tự, là một ngôi chùa cổ ở số 3 phố Nhà Thờ, Hà Nội, gần hồ Hoàn Kiếm. Chùa Bà Đá được xây năm 1056 dưới đời Lý Thánh Tông. Chùa được dựng trên nền tháp Báo Thiên nổi tiếng của kinh thành Thăng Long xưa. Chùa có tiền đường xây theo kiểu chữ nhất, trung đường xây theo kiểu chữ đinh, được nối liền với nhau, tạo nên một khối kiến trúc vuông vắn. Trong chùa có nhiều tượng gỗ. Chùa nằm trên một con phố nhỏ và dài chỉ vài trăm mét nhưng hiện diện cả hai hệ ý thức tín ngưỡng Phật giáo và Công giáo. Chùa vốn là trường sở của Lâm Tế tông; hiện nay chùa là trụ sở chính Thành hội Phật giáo Hà Nội. Trong chùa có Trường Trung cấp Phật học Hà Nội. Tại chùa hàng năm vẫn thường xuyên là nơi tổ chức các buổi lễ của Thành hội Phật giáo Hà Nội. Trước kia trong chùa có Tượng Phát Lâm (tượng có nụ cười yêu đời) được coi là một trong tứ khí của Hà Nội.

Chùa Bà Già là một ngôi chùa ở làng Phú Gia, phường Phú Thượng, Hà Nội.

Chùa Bà Nành (còn có tên là Tiên Phúc tự), là một ngôi chùa tọa lạc ở số nhà 27 phố Văn Miếu (Hà Nội), một cổng khác nằm tại số 154 phố Nguyễn Khuyến.

Chùa Bà Ngô là một ngôi chùa cổ ở Hà Nội, có niên đại từ thời vua Lý Nhân Tông, có tên chữ là Ngọc Hồ tự tức Chùa Ngọc Hồ, hiện nay tọa lạc số 128 phố Nguyễn Khuyến, phường Văn Miếu, Hà Nội. Người Pháp quen gọi đây là chùa Sinh Từ, vì nó nằm trên đường Sinh Từ. Trải qua gần 900 năm tồn tại, chùa Bà Ngô lưu giữ được nhiều văn bia, câu đối và một khối lượng di vật rất lớn ở nhiều thể loại như long ngai, bài vị, các tế khí... Chùa là một kiến trúc tôn giáo đẹp, độc đáo gắn liền với nhiều sự tích và nhân vật trong tiến trình phát triển của lịch sử Thăng Long - Hà Nội.

Chùa Bà Tấm (Đền thờ Nguyên phi - Hoàng thái Hậu Ỷ Lan) thuộc địa phận xã Dương Xá, huyện Gia Lâm, ngoại thành Hà Nội.

Chùa Báo Ân là một ngôi chùa lớn từng tồn tại ở Hà Nội, Việt Nam. Chùa này khác với một chùa khác cũng tên là chùa Báo Ân ở khu vực nay thuộc huyện Gia Lâm, Hà Nội, được xây dưới thời nhà Trần. Chùa bị thực dân Pháp phá hủy vào năm 1888 để xây Bưu điện Hà Nội.

Báo Thiên Tự (chữ Hán: 報天寺), tên đầy đủ là Sùng Khánh Báo Thiên Tự (崇慶報天寺), từng là một ngôi chùa cổ kính, tráng lệ, đồ sộ vào bậc nhất trong lịch sử Việt Nam. Được xây dựng vào năm 1056, dưới triều đại của Hoàng đế Lý Thánh Tông, trong chùa có Tháp Báo Thiên là một trong An Nam tứ đại khí. Chùa tọa lạc tại thôn Tiên Thị, huyện Thọ Xương, (xưa gọi là phường Báo Thiên), gần hồ Lục Thủy (hồ Gươm), bên ngoài thành Thăng Long. Khu vực này ngày nay là phố Nhà Chung, nơi có Nhà thờ Lớn Hà Nội, Tòa khâm sứ cũ, cùng nhiều trụ sở Công giáo khác.

Chùa Bát Tháp có tên chữ là Bát Tháp tự và còn gọi là chùa Vạn Bảo nằm ở phố Đội Cấn, phường Đội Cấn, quận Ba Đình, Hà Nội.

Chùa Bồ Đề nằm ở phố Phú Viên, phường Bồ Đề, quận Long Biên, Hà Nội (trước kia thuộc huyện Gia Lâm, Hà Nội), cách bờ bắc cầu Chương Dương khoảng 500m về phía Nam. Nơi chùa chính thờ Phật pháp, vương triều nhà Trần, tam toà thánh Mẫu. Năm 2014, Chùa Bồ Đề từng được gọi là "nơi bình yên" hay nơi cứu rỗi những mảnh đời bị bỏ rơi giữa chốn nhân gian. Nơi đây là bến Bồ Đề, nơi Lê Lợi đóng quân đánh thành Đông Quan, đánh đuổi quân Minh xâm lược. Chùa Bồ Đề có tên chữ là Thiên Sơn. Tấm bia cổ dựng năm Hoằng Định thứ 15 (1614) đời Lê Kính Tông có chép lại việc dựng lại chùa và ghi rõ "đại công đức Bồ Đề" của vua Lê Thái Tổ. Chùa chỉ còn tòa thượng 5 gian xây trên nền cao, dáng bề thế, cổ kính. Bồ Đề hiện nay là một phường thuộc quận Long Biên, thành phố Hà Nội, Việt Nam. Sở dĩ gọi là "Bồ Đề" vì xa xưa trong làng có hai cây bồ đề cao, nổi bật giữa những làng quê ven sông Hồng, ngang đỉnh tháp chùa Báo Thiên ở trong Kinh thành Thăng Long ở bên kia sông. Chùa Bồ Đề còn có tên gọi là Thiên Sơn tự. Chùa toạ lạc tại thôn Phú Yên, xã Bồ Đề, huyện Gia Lâm, cách bờ Bắc cầu Chương Dương khoảng 500m về hướng Nam, nay thuộc quận Long Biên, thành phố Hà Nội. Đây là một ngôi chùa nữ và cũng là mái ấm tình thương đùm bọc, cưu mang trẻ mồ côi. Tương truyền chùa được xây trên đất dinh Bồ Đề của Lê Lợi khi vua bao vây thành Đông Quan năm 1472. Các tài liệu lịch sử còn ghi lại là: "Vua làm lầu nhiều tầng ở dinh Bồ Đề trên bờ sông Lô, cao bằng tháp Báo Thiên, hàng ngày ngự trên lầu quan sát vào trong thành xem giặc làm gì". Dinh được gọi tên là dinh Bồ Đề vì lúc ấy trong khuôn viên có hai cây bồ đề to. Tấm bia cổ dựng năm Hoằng Định thứ 15 (1614) đời Lê Kính Tông có chép lại việc dựng lại chùa và ghi rõ "Đại công đức Bồ Đề" của vua Lê Thái Tổ. Thế nhưng, cũng có nhiều ý kiến cho rằng chùa được xây từ cuối đời nhà Trần, trên một gò đất cao gọi là Núi Trời (nên còn có tên gọi là Thiên Sơn). Sau này, do bị chiến tranh tàn phá nên năm 1614, chùa được trùng tu tôn tạo trên nền chùa cũ và công đức khắc in vào hai quyển Pháp Hoa kinh để lưu hành. Đến giữa thế kỉ XVIII, chùa lại tiếp tục bị chiến tranh huỷ hoại. Năm Giáp Tuất đời Tự Đức 27 (1874), đại sư Thích Nguyên Biểu, tự hiệu Nhất Thiết đại sư (1835 - 1906) đến trụ trì và ngài đã trùng tu, tôn tạo trên nền chùa cũ gồm thượng điện rộng 5 gian, cho thỉnh thêm tượng Phật mới, chùa Hộ, nhà Thiêu hương, nhà Pháp bảo và cửa Tam quan. Đầu thế kỉ XX, chùa Bồ Đề trở thành trung tâm đào tạo tăng ni của thành phố Hà Nội, trực thuộc Giáo hội Phật giáo Việt Nam do Hoà thượng Thích Trí Hải đảm trách. Năm 1946, Pháp trở lại gây chiến, trung tâm đã dời đi nơi khác. Năm 1951, thành phố bị lũ lụt lớn, chùa bị sạt lở, chỉ còn lại toà thượng điện. Năm 1971, chùa một lần nữa được trùng tu như kê kích lại toàn bộ thượng điện và xây dựng lại hậu cung phía sau, nâng cao nền chùa. Năm 1986, chùa được trùng tu nhà Tổ, hậu liêu, nhà khách, nhà Tăng, nhà bếp cũng như khu vực nhà ở của hơn 50 cô nhi đang được nuôi dạy tại chùa. Năm 1999, chùa tiếp tục xây lầu bát giác và tôn trí tượng Bồ Tát Quan Thế Âm cao 3,2m. Hiện nay, chùa là mái ấm tình thương dành cho các em bé mồ côi, cơ nhỡ, đồng thời cũng là điểm tham quan thu hút nhiều du khách trong và ngoài nước

Bảo Tháp tự là một ngôi chùa cổ tên thường gọi là chùa Bồ Tát, thuộc địa phận thôn Thượng Phúc, xã Tả Thanh Oai, huyện Thanh Trì, Hà Nội. Ngôi chùa được xây dựng từ cuối đời nhà Lý do vị hoàng thân nhà Lý là Lý Thầm (con vua Lý Cao Tông, chú của Lý Chiêu Hoàng) đến lập am và tu. Đến năm 1328 thời nhà Trần, có vị cao tăng Hồ Bà Lam đến tu. Ông là hoàng thân nhà Hồ, khi tu ở chùa ngoài việc tụng kinh niệm Phật còn đi thu nhận những trẻ mồ côi, cô nhi, quả phụ về chùa nuôi dưỡng. Nhân dân đương thời ca ngợi, tôn Ngài là Bồ Tát sống. Người thứ ba đến tu tại chùa chính là bà Minh Từ Hoàng Thái hậu Hồ Thuận Nương (Lê thị ?) (cô ruột của Hồ Quý Ly). Bà người huyện Diễn Châu, Nghệ An, lấy vua Trần Minh Tông, sinh ra hai con đều làm vua (Trần Hiến Tông, Trần Nghệ Tông). Bà về đây để tránh nạn giặc Chiêm, từ khi trông coi chùa Bảo Tháp, trong hơn ba năm, bà tu sửa chùa, lại xây thêm chùa Phúc Khê. Tại nơi đây còn giữ được nguyên bản 32 đạo sắc (chủ yếu của miếu Minh từ) ngọc phả, bia đá năm Quang Thái thứ 3 thời Trần Thuận Tông, bia "Mộc Bản" khắc năm Bảo Thái thứ hai, chuông đồng đúc thời Gia Long, khánh đồng đúc thời Thiệu Trị... Năm 1990, chùa Bảo Tháp đã được Bộ Văn hóa - Thông tin xếp hạng Di tích Lịch sử - Văn hóa.

Chùa Bộc (còn có tên chữ là Sùng Phúc Tự hay Thiên Phúc Tự), tọa lạc tại xã Khương Thượng, nay thuộc phường Kim Liên, thành phố Hà Nội. Chùa nằm giữa khu vực diễn ra trận Đống Đa lịch sử năm 1789 (cách gò Đống Đa khoảng 300 mét), cạnh Núi Loa (Loa Sơn) còn gọi là núi Cây Cờ, nơi tướng giặc Sầm Nghi Đống thắt cổ tự tử. Chùa vốn được dựng để thờ Phật, nhưng vì chùa tọa lạc sát một chiến trường giữa quân Tây Sơn và quân Thanh nên chùa còn thờ cả vua Quang Trung và vong linh những người đã chết trận.

Chùa Bối Khê (tên chữ: Đại Bi tự) là ngôi chùa cổ tại xã Tam Hưng, thành phố Hà Nội. Ngôi chùa nổi tiếng là một trong số ít các chùa còn lưu lại những dấu vết kiến trúc gỗ nguyên bản thời Trần, đồng thời mang nhiều giá trị nổi bật cho quá trình phát triển của Phật giáo ở đồng bằng Bắc Bộ trong suốt chiều dài lịch sử phong kiến. Chùa cũng là một trong số ít công trình kiến trúc cổ Việt Nam còn lưu lại hình thức đấu củng với tư cách là một thành phần kết cấu chịu lực. Việc nghiên cứu về chùa Bối Khê đã được các học giả Pháp bắt đầu từ những năm 30 của thế kỷ 20 và sau đó là các nhà nghiên cứu Việt Nam thúc đẩy liên tục từ những năm 1960 đến nay. Chùa đã được Bộ trưởng Bộ văn hóa và thông tin xếp hạng là di tích lịch sử văn hóa cấp quốc gia năm 1979.

Chùa Cao hay còn gọi là chùa Linh Thông thuộc địa phận thôn Ninh Sơn - TT Chúc Sơn, Sư trụ trì là Đại đức Thích Đạo Phong. chùa nằm trên đỉnh núi Phượng Hoàng (núi Ninh) với địa thế trên cao du khách tới thăm chùa có thể ngắm toàn cảnh thị trấn Chúc Sơn và các xã lân cận. Hiện nay chùa đã được đại đức Thích Đạo Phong phục hồi và tu sửa nghiêm trang. ở chùa còn có quả chuông năng 1,5 tấn, là quả chuông có trọng lượng lớn nhất ở khu vực, đường lên chùa cũng đã được dân làng và khách thập phương phát tâm sửa sang, hiện nay ôtô của du khách có thể lên tới sân chùa. tới thăm chùa du khách sẽ được thưởng thức không khí trong lành, yên tĩnh như được rời xa chốn đời thường ồn ào náo nhiệt để thả mình vào không gian yên tĩnh chốn linh thiêng. được nghe tiếng chuông chùa mà ai nay đều cảm thấy yên bình và thanh thản.

Chùa Chân Tiên, (Phúc Lâm tự), nằm ở 151 phố Bà Triệu, phường Lê Đại Hành, quận Hai Bà Trưng, Thành phố Hà Nội.

Chùa Châu Long còn có tên gọi là Châu Long Tự nằm phường Trúc Bạch, quận Ba Đình, Hà Nội. Chùa gắn liền với vị công chúa thời Trần, con gái vua Trần Nhân Tông đã từng tu ở đây. Về sau, chùa có dựng tượng thờ bà và được các vương triều sắc phong danh hiệu Linh Thông Công Chúa.

Chùa Cổ Loa (古螺寺) có tên khác là Chùa Bảo Sơn (寶山寺) nằm ở xã Cổ Loa, huyện Đông Anh, thành phố Hà Nội. Ngôi chùa nằm trong khu di tích Cổ Loa, thuộc hệ phái Bắc tông. Chùa còn giữ được những bức cốn tứ linh thế kỷ 19, 134 pho tượng có giá trị nghệ thuật bài trí ở chánh điện, hậu cung, hành lang và nhà Mẫu. Chùa còn có 5 tấm bia đá từ thế kỷ 17 đến thế kỷ 19, hai đại hồng chung đúc vào năm Gia Long thứ 2 (1803), một khánh đồng và nhiều pháp khí có giá trị khác. Năm 1993, chùa đã được Bộ Văn hóa – Thông tin công nhận là Di tích lịch sử – văn hóa quốc gia.

Chùa Dụ Tiền thuộc xã Thanh Thùy, huyện Thanh Oai, Hà Nội là sản phẩm gắn liền với tôn giáo Phật giáo. Chùa Dụ Tiền ra đời và tồn tại nhằm đáp ứng nhu cầu sinh hoạt tôn giáo tín ngưỡng của người dân thôn Dụ Tiền.

Chùa Đại Phúc còn có tên Chùa Ngọc Trục, tọa lạc tại thôn Ngọc Trục, phường Đại Mỗ, thành phố Hà Nội. Chùa đã được Bộ Văn hóa – Thông tin công nhận là Di tích lịch sử – văn hóa quốc gia năm 1992.

Chùa Đậu (tên chữ: Thành Đạo tự 成道寺) là một ngôi chùa ở thôn Gia Phúc, xã Nguyễn Trãi, huyện Thường Tín, Hà Nội. Vì chùa thờ Bà Đậu hay Đại Bồ Tát Pháp Vũ nên chùa được gọi là chùa Đậu và còn có tên là Pháp Vũ tự.

Chùa Hà có tên chữ là Thánh Đức tự (Chữ Hán: 聖德寺), cùng với Đình Bối Hà, lập thành cụm di tích Đình - Chùa Hà nằm trên một mảnh đất, trước kia thuộc xóm Hà (nằm đối diện qua đường Cầu Giấy) - thôn Trung - xã Dịch Vọng, huyện Từ Liêm, nay là số nhà 86 phố Chùa Hà, phường Cầu Giấy, thành phố Hà Nội. Chùa Hà cùng với chùa Duyên Ninh là 2 ngôi chùa cầu duyên ở miền Bắc.

Chùa Hoè Nhai tên chữ là Hồng Phúc tự ở số 19 phố Hàng Than, phường Ba Đình, Hà Nội. Đây là ngôi chùa cổ, tương truyền có từ đời nhà Lý.

Chùa Hưng Ký còn có tên là Vũ Hưng Tự và mang hiệu là Võ Hưng Truyền Am. Chùa thuộc trên địa phận làng Hoàng Mai thuộc thôn Đoài, nay là ngõ Hưng Ký, phố Minh Khai, quận Hai Bà Trưng, Hà Nội. chùa Hưng Ký là công trình kiến trúc nghệ thuật độc đáo cuối vương triều Nguyễn. Trên khuôn viên 3.000m². Chùa không phải được xây dựng từ gỗ, gạch ngói thông thường, mà được làm từ gốm sứ độc nhất vô nhị. Chùa đã được Bộ Văn hóa - Thông tin xếp hạng bảo tồn năm 1992.

Chùa Hưng Long tọa lạc tại thôn Đông Phù, xã Nam Phù (xã Đông Mỹ, huyện Thanh Trì trước đây), thành phố Hà Nội ngày nay, trước đây còn có tên gọi là chùa Long Hưng, chùa Hưng Hóa, chùa Nhót, chùa Phù Liệt, chùa Đông Phù. Chùa thuộc 2 làng Đông Phù Liệt và Đông Trạch. Chùa được khởi dựng năm 1011, năm Thuận Thiên thứ 2 (Tân Hợi) do vua Lý Thái Tổ ban chiếu và cấp tiền xây dựng. Chùa có kiến trúc "nội công ngoại quốc, tiền Phật hậu Thánh". Đời vua Lý Thánh Tông (1054-1072) Hoàng hậu Thượng Dương đã hạ sinh được nhị vị công chúa là Lý Từ Thục và Lý Từ Huy. Đến tuổi trưởng thành, nhị vị công chúa đã về chùa Hưng Long xuất gia đầu Phật và thu thần thị tịch tại Lăng Liên Hoa vào ngày 15 tháng 3 năm Ất Hợi, niên hiệu Hội Phong thứ 4, (1095) đời vua Lý Nhân Tông với đạo hiệu Đại Thánh Bồ Tát Lý Từ Thục và Đại Thánh Bồ Tát Lý Từ Huy, nhân dân địa phương thường gọi là Nhị vị Bồ Tát. Hàng năm vào ngày 14,15 và 16 tháng 3 âm lịch, nhân dân các làng Đông Phù, Đông Trạch, Tương Trúc, Tự Khoát, Mỹ Ả, Tranh Khúc, Văn Uyên, Mỹ Liệt và Ninh Xá tổ chức mở hội tri ân công đức của nhị vị Bồ Tát đã có công hướng dẫn dạy nhân dân trong vùng làm nghề ruộng và nghề thủ công. Với lòng thành kính công hạnh của nhị vị Bồ Tát, nhân dân đã tạc tượng và thờ ở vị trí trang trọng tại chùa Hưng Long (Đông Phù), chùa Hưng Phúc (Tự Khoát) và chùa Phổ Quang (Ninh Xá). Trải qua hàng nghìn năm tồn tại, chùa Hưng Long đã được các thế hệ Tăng ni trụ trì và nhân dân tín đồ Phật tử thập phương phát tâm công đức tôn tạo nhiều lần. Đặc biệt năm 1619, Quận chúa Thái phi Trịnh Thị Ngọc Thưởng đã phát tâm công đức toàn bộ kinh phí cho việc đại trùng tu. Năm 2004, Ủy ban Nhân dân Thành phố Hà Nội cấp ngân sách hơn 2 tỷ đồng để trùng tu tòa Tam bảo, gồm 7 gian tiền đường, hậu cung, 11 gian giải vũ bên trái thờ Đức Thánh Hiền và 3 gian nhà chương trước điện thờ Nhị vị Bồ Tát. Tháng 9 năm 2008 Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam và Thành hội Phật giáo Hà Nội đã bổ nhiệm Đại đức Thích Minh Tiến – Ủy viên Thư ký Hội đồng Trị sự Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam đảm nhiệm chức vụ trụ trì chùa Hưng Long. Từ tháng Giêng đến tháng 12 năm Kỷ Sửu (2009), Đại đức trụ trì đã tiến hành trùng tu, phục chế các hạng mục công trình còn lại: hệ thống tượng thờ tại tòa Tam Bảo, tượng Thánh Mẫu, khám thờ, nhang án, hoành phi, câu đối, cửa võng và phục chế 3 gian điện thờ nhị vị Bồ Tát, 11 gian giải vũ bên phải (thờ Đức Ông), 10 gian điện thờ Thánh Mẫu, 14 gian Tổ đường, 12 gian nhà Tăng và phòng khách, tháp chuông, tháp trống và các công trình phụ trợ khác. Kinh phí cho đợt trùng tu này do Đại đức trụ trì vận động Phật tử thập phương và thân nhân của Đại đức phát tâm công đức. Sau đợt trùng tu năm 2009, Đại đức trụ trì đã kiến nghị Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội và Bộ Quốc Phòng trao lại một phần diện tích đất sát chùa do Binh chủng Đặc công sử dụng, để phục vụ cho việc mở rộng khuôn viên chùa. Đến đầu năm 2017, diện tích chùa Hưng Long đã được mở rộng thêm hơn 2,500m2 đất sau gần 6 năm hoàn tất thủ tục. Đại đức trụ trì đã tiến hành xây dựng giảng đường, trai đường và thư viện để phục vụ cho việc tu học của tăng ni, phật tử. Chùa Hưng Long đã được Bộ Văn hóa – Thể thao – Du lịch nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam công nhận là di tích lịch sử văn hóa cấp Quốc gia và Ủy ban Nhân dân Thành phố Hà Nội công nhận là di tích lịch sử Cách mạng. Năm 2010 Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội đã gắn biển chùa Hưng Long là công trình kỷ niệm 1000 năm Thăng Long - Hà Nội.

Chùa Hương (cách gọi dân gian) hay Hương Sơn là một quần thể văn hóa - tôn giáo của Việt Nam, gồm hàng chục ngôi chùa thờ Phật, các ngôi đền thờ Thần và các ngôi đình thờ tín ngưỡng nông nghiệp. Trung tâm của cụm đình đền chùa này là chùa Hương (tức chùa Trong) nằm trong động Hương Tích ở hữu ngạn sông Đáy, thuộc xã Hương Sơn, Hà Nội. Quần thể Hương Sơn là một trong 21 Khu du lịch Quốc gia của Việt Nam và là Di tích Quốc gia Đặc biệt theo quyết định 2082/QĐ-TTg năm 2017.

Chùa Keo Hà Nội, có tên chữ là Báo Ân Trùng Nghiêm tự, nằm ở làng Chè, xã Kim Sơn, huyện Gia Lâm, Hà Nội. Chùa thờ bà Keo tức bà Pháp Vân là một trong tứ đại Phật Pháp thời cổ ở Việt Nam.

Chùa Khai Nguyên hay còn gọi là chùa Xuân La, địa chỉ Tổ 39 Cụm 5A phường Xuân La, quận Tây Hồ, thành phố Hà Nội. Ngày giỗ đại lễ 24 tháng 2 âm lịch hàng năm.

Chùa Kiến Sơ là một ngôi chùa cổ, tọa lạc tại xã Phù Đổng, huyện Gia Lâm, Hà Nội. Chùa là Tổ đình của Thiền phái Vô Ngôn Thông. Chùa được xếp hạng Di tích lịch sử cấp Quốc gia ngày 21/2/1975.

Chùa Kim Liên (Chữ Hán: 金蓮寺, Kim Liên tự) là ngôi chùa nằm trên một doi đất bằng phẳng trong làng Nghi Tàm, phường Tây Hồ thành phố Hà Nội. Cuốn sách Văn hóa Việt Nam tổng hợp 1989-1995 (do Ban Văn hóa Văn nghệ Trung ương xuất bản tại Hà Nội năm 1989) đánh giá: Chùa Kim Liên là một trong 10 di tích kiến trúc cổ đặc sắc nhất Việt Nam.

Chùa Kim Sơn thường được gọi là chùa Kim Mã, nằm ở 73 phố Kim Mã, phường Giảng Võ, thành phố Hà Nội.

Chùa Láng, hay còn gọi là Chiêu Thiền tự (Chữ Hán: 昭禪寺), là một ngôi chùa ở làng Láng, phường Láng, Hà Nội. Tên chùa có ý nghĩa rằng: "Vì có điều tốt rõ rệt nên gọi là Chiêu. Đây là nơi sinh ra Thiền sư Đại Thánh nên gọi là Thiền". Người Pháp gọi là Pagode des Dames.

Chùa Liên Phái là một ngôi chùa ở thủ đô Hà Nội, Việt Nam. Chùa nằm trong ngõ Liên Phái, phố Bạch Mai, thuộc phường Cầu Dền, quận Hai Bà Trưng. Liên Phái là tên của chùa từ năm 1840, trước đó chùa có tên là Liên Hoa rồi Liên Tông.

Chùa Mía (tên chữ: Sùng Nghiêm tự, 崇嚴寺) là một ngôi chùa ở phường Sơn Tây, thành phố Hà Nội. Xưa kia, vùng này là Cam Giá, tên Nôm là Mía, nên chùa này được quen gọi là chùa Mía. Đây là ngôi chùa lưu giữ nhiều tượng nghệ thuật nhất Việt Nam (287 tượng).

Chùa Một Cột có tên ban đầu là Liên Hoa Đài (蓮花臺) tức là Đài Hoa Sen với lối kiến trúc độc đáo: một điện thờ đặt trên một cột trụ duy nhất. Liên Hoa Đài là công trình nổi tiếng nhất nằm trong quần thể kiến trúc Chùa Diên Hựu (延祐寺), có nghĩa là ngôi chùa "Phúc lành dài lâu". Công trình Chùa Diên Hựu nguyên bản được xây vào thời vua Lý Thái Tông mùa đông năm 1049 và hoàn thiện vào năm 1105 thời vua Lý Nhân Tông nay đã không còn. Công trình Liên Hoa Đài hiện tại nằm ở Hà Nội là một phiên bản được chỉnh sửa nhiều lần qua các thời kỳ, bị Pháp phá huỷ khi rút khỏi Hà Nội ngày 11/9/1954 và được dựng lại năm 1955 bởi kiến trúc sư Nguyễn Bá Lăng theo kiến trúc để lại từ thời Nguyễn. Đây là ngôi chùa có kiến trúc độc đáo ở Việt Nam.

Chùa Nam Dư Thượng tọa lạc tại thôn Nam Dư Thượng, nay thuộc phường Lĩnh Nam, quận Hoàng Mai, TP. Hà Nội. Chùa đã được Bộ Văn hóa và thông tin xếp hạng di tích kiến trúc, nghệ thuật ngày 31.1.1992.

Chùa Nành còn có tên là chùa Pháp Vân hay tên dân dã là chùa Cả, thuộc làng Nành, xã Phù Đổng, Hà Nội. Chùa Nành từng được mệnh danh là "Bắc Giang đệ nhất thiền môn". Chùa Nành thuộc hệ thống chùa thờ Tứ Pháp, có quy mô bậc nhất ở miền Bắc Việt Nam. Chùa được xây dựng vào thời nhà Lý. Quy mô của chùa khá lớn, bao gồm: thủy đình, tam quan, tiền đường, cầu, tam bảo, tả vu, hữu vu, nhà Tổ, điện Mẫu và khu phụ. Chùa hiện nay còn có nhiều di vật của thế kỷ 17, 18, như chuông đồng (1653), khánh đồng (1733), 3 tấm bia đá cùng nhiều pho tượng gỗ phủ sơn rất quý như bộ tượng Tam Thế Phật (tượng cao 0,8m, tòa sen và đế cao 0,7m), tượng Tuyết Sơn (cao 0,73m), tượng Bát bộ Kim Cang (cao 1,56m), tượng Thập Điện Minh Vương (cao 1,35m), tượng Thập bát La hán (cao 1,08m), tượng Bà Nành... Lễ hội của chùa được tổ chức từ mồng 4 đến mồng 6 tháng 2 (âm lịch) hằng năm. Chùa được xếp hạng di tích kiến trúc nghệ thuật cấp quốc gia của Việt Nam từ năm 1989.

Chùa Hoàng Mai (tên chữ: "Nga My tự") có địa chỉ tại số 8 đường Hoàng Mai, phường Tương Mai, Hà Nội (Xưa thuộc làng Hoàng Mai của vùng đất Kẻ Mơ), nhưng tọa lạc ở trong ngõ 160 và ngõ 94 đường Hoàng Mai, phường Tương Mai, Hà Nội. Theo bia đá trong chùa thì chùa được sửa chữa lớn vào năm Hồng Đức 28 (1497), gồm có tiền đường, nhà thiêu hương và thượng điện. Ngoài ra tấm bia còn cho biết ngôi chùa được xây dựng ngay sau khi vua Lý Công Uẩn dời đô từ Hoa Lư ra Thăng Long.

Chùa Ngũ Xã tên chữ là Thần Quang tự nằm ở số 44 phố Ngũ Xã, phường Ba Đình, Hà Nội. Chùa được dựng vào thời Hậu Lê, thế kỷ 18, thờ Phật và ông tổ nghề Đúc đồng Nguyễn Minh Không nên lấy tên Thần Quang theo tên một số chùa do vị quốc sư này sáng lập như chùa Cổ Lễ (Ninh Bình), chùa Keo (Hưng Yên),... Chùa thuộc hệ phái Bắc tông. Chùa đã được Bộ Văn hóa – Thông tin công nhận là Di tích lịch sử – văn hóa quốc gia năm 1995.

Chùa Non Nước (tên chữ là Sóc Thiên Vương Thiền tự) là một ngôi chùa nằm trong quần thể khu di tích Đền Sóc ở độ cao hơn 110 m so với chân núi. Chùa nằm chính giữa dãy nũi hình vòng cung, tựa như người ngồi trên chiếc ngai, hướng nhìn xuống vùng hồ nước trong xanh, và những xóm làng trù phú của thôn Vệ Linh, xã Phù Linh, huyện Sóc Sơn, thành phố Hà Nội. Theo Thiền Uyển Tập Anh và Đại Việt Sử ký toàn thư, vị thiền sư đầu tiên trụ trì chùa này tên là Ngô Chân Lưu (933-1011), hậu duệ của Ngô Quyền. Năm 971, được vua Đinh Tiên Hoàng phong hiệu Khuông Việt Quốc sư. Đó là vị thiền sư đầu tiên được nhà nước phong kiến của Việt Nam phong tặng danh hiệu Quốc sư. Lịch sử ghi nhận vị Quốc sư này cùng Vạn Hạnh Thiền sư đã phù trợ đưa Lý Công Uẩn lên ngôi. Năm 1010, Lý Công Uẩn rời đô từ Hoa Lư (Ninh Bình) ra Thăng Long, mở đầu cho thời kỳ hưng thịnh nhất của lịch sử Việt Nam. Khuông Việt Quốc sư trở thành Việt Nam tam triều Quốc sư (trải ba triều Đinh - Lê - Lý).

Chùa Pháp Hoa thuộc phố Trần Bình Trọng, phường Hai Bà Trưng, thành phố Hà Nội. Tấm bia khắc năm thứ 12 niên hiệu Tự Đức (1860) ghi việc dân làng Pháp Hoa góp tiền của xây dựng chùa vào năm 1860. Chùa hiện còn giữ được nhiều di vật, tượng cổ mang phong cách nghệ thuật thế kỷ 19 có giá trị. Năm 1989, chùa được bộ Văn Hóa và Thông tin xếp hạng di tích thắng cảnh. Cụm ba ngôi chùa là Thiền Quang, Quang Hoa và Pháp Hoa nằm cạnh nhau, ở số nhà 31-33.

Chùa Phúc Khánh (福慶寺) còn có tên Chùa Sở (㕑所) là 1 ngôi chùa lâu đời ở số 382 phố Tây Sơn, phường Đống Đa, Hà Nội. Chùa đã được Bộ Văn hóa – Thông tin công nhận là Di tích lịch sử – văn hóa quốc gia năm 1988.

Chùa Quán Sứ (舘使寺) là một ngôi chùa ở số 73 phố Quán Sứ, phường Cửa Nam, thành phố Hà Nội. Trước đây, địa phận này thuộc thôn An Tập, phường Cổ Vũ, tổng Tiền Nghiêm (sau đổi là tổng Vĩnh Xương), huyện Thọ Xương.

Chùa Quang Hoa là một ngôi chùa nằm trên phố Trần Bình Trọng, quận Hai Bà Trưng, Hà Nội. Theo tấm bia "Quang Hoa tự thập phương bi" hiện dựng ở chùa Quang Hoa thì chùa xưa vốn ở thôn Quang Hoa, phía tây thôn Thiền quang (hai thôn này nằm trong công viên Thống nhất hiện nay). Tấm bia khắc năm thứ 12 niên hiệu Tự Đức (1860) ghi việc dân làng Pháp Hoa góp tiền của dựng chùa vào năm 1860. Khoảng năm 1933 - 1934, thực dân Pháp đã dời 3 làng Quang Hoa, Thiền Quang đi nơi khác để mở đường và quy định cho dân các làng đời chuyển về vị trí hiện nay. Chùa Quang Hoa quay về hướng nam, có tam quan, tam bảo hình chuỗi vồ, gồm tiền đường 7 gian, hậu cung 5 gian, nhà tổ 10 gian, hai dãy nhà ngang, mỗi dãy 10 gian, vườn tháp.Trong chùa hiện bảo tồn được nhiều di vật, tượng cổ mang phong cách nghệ thuật thế kỷ 19 có giá trị. Năm 1989, chùa và cụm di tích ở đó được bộ Văn Hóa và Thông tin xếp hạng di tích thắng cảnh. Chùa Quang Hoa có một tấm bia khắc năm 1880 nói về việc xây dựng chùa. Cụm ba ngôi chùa là Thiền Quang, Quang Hoa và Pháp Hoa nằm cạnh nhau, ở số nhà 31-33. Đặc biệt, cổng chùa Quang Hoa có một hệ thống câu đối độc đáo. Tên chùa xuất hiện trong 2 vế đối, ở vị trí đầu hoặc giữa: Câu đối Nôm: QUANG cảnh tốt tươi, cửa Phật tiêu dao người tám cõi; HOA hương ngào ngạt, lối trần hoan hỉ khách mười phương. Câu đối Hán: 蓮座光生長引金繩開覺路； 池塘花映接來寶筏渡迷津。 Liên tọa QUANG sinh, trường dẫn kim thằng khai giác lộ; Trì đường HOA ánh, tiếp lai bảo phiệt độ mê tân. 無邊光景一時新，山水縈迴成畫本； 不盡花香三界舊，竹松幽雅獲清修。 Vô biên QUANG cảnh nhất thời tân, sơn thủy oanh hồi thành họa bản; Bất tận HOA hương tam giới cựu, trúc tùng u nhã hoạch thanh tu. 僧到佛來，光被萬家千古燭； 地靈天寶，花開十仗四辰蓮。 Tăng đáo Phật lai, QUANG bị vạn gia thiên cổ chúc; Địa linh thiên bảo, HOA khai thập trượng tứ thời liên.

Chùa Quang Lãng, tên chữ là Viên Minh Tự tên dân giang thường gọi là chùa Ráng, ở huyện Phú Xuyên, thành phố Hà Nội, là nơi trụ trì của Đệ tam Pháp chủ Giáo hội Phật giáo Việt Nam Thích Phổ Tuệ.

Chùa Quảng Nghiêm (Chữ Hán: 廣嚴寺) còn gọi là chùa Tiên Lữ hay chùa Trăm Gian là một ngôi chùa nằm trên một quả đồi cao khoảng 50 m, ở thôn Tiên Lữ, phường Chương Mỹ, Hà Nội. Chùa được lập từ đời Lý Cao Tông nhà Lý, niên hiệu Trinh Phù thứ 10, 1185. Đến thời nhà Trần, có hòa thượng Bình An, quê ở Bối Khê tu ở đây, tương truyền là người có nhiều phép lạ. Sau khi ông mất, dân làng xây tháp để giữ gìn hài cốt và tôn gọi là Đức Thánh Bối. Ngôi chùa lớn với quy mô như hiện nay là đã được trùng tu và xây dựng thêm qua nhiều thời đại. Ở sân chùa có gác chuông hai tầng tám mái được dựng vào năm Quý Dậu 1693, niên hiệu Chính Hòa, đời Lê Hy Tông, là một công trình kiến trúc có giá trị nghệ thuật cao. Chùa còn giữ được nhiều di vật và tượng quý. Trăm gian, cái tên rất bình dân, dường như muốn nói lên vẻ bề thế của ngôi chùa.

Chùa Sải, tên chữ là Tĩnh Lâu tự, nằm bên bờ Hồ Tây trên địa phận làng Hồ Khẩu thuộc tổng Trung, huyện Vĩnh Thuận, phủ Hoài Đức, nay là phường Bưởi, quận Tây Hồ, thành phố Hà Nội. Chùa Tĩnh Lâu được công nhận di tích lịch sử văn hóa theo Quyết định số 1460 QĐ/BT ngày 26 tháng 6 năm 1996 của Bộ Văn hóa - Thông tin Việt Nam.

Chùa Sét (tên chữ:"Đại Bi tự" hoặc "Cổ Am tự") có địa chỉ là số 515 đường Trương Định, phường Hoàng Mai, Hà Nội (xưa thuộc Giáp Lục của làng Sét (Kẻ Sét) xưa hay Thịnh Liệt), tọa lạc ở trong 1 ngõ không tên trên đường Trương Định. Chùa bao gồm hai ngôi chùa là "Cổ Am tự" và "Đại Bi tự", nhưng ngày nay chỉ còn "Cổ Am tự" còn giữ được. Chùa là một trong những ngôi chùa thờ cả Tứ pháp.

Chùa Sủi có tên là Đại Dương Sùng Phúc tự, là một ngôi chùa cổ tại thôn Phú Thị, xã Gia Lâm, Hà Nội. Thời Lý - Trần, các vua thường qua đây ngủ đêm để ngóng mộng, chờ thông điệp của thánh thần. Hiện tại ở chùa còn 1 chiếc khánh đá hơn nghìn năm tuổi. Sư trụ trì hiện nay là Thượng Toạ Thích Thanh Phương. Chùa vừa được trùng tu lại năm 2006, nằm trong cụm đình-chùa-đền (thờ Ỷ Lan nguyên phi).

Chùa Tảo Sách còn được gọi là Tào Sách hay Linh Sơn tự tọa lạc tại số 386, đường Lạc Long Quân, phường Nhật Tân, quận Tây Hồ, Hà Nội. Chùa thuộc phái Tào Động, khởi nguồn từ Thiền sư Thủy Nguyệt, Trưởng môn phái Tào Động truyền thụ đệ tử trụ trì các chùa quanh Hồ Tây. Năm 1993, chùa được Nhà nước công nhận là di tích lịch sử văn hoá cấp quốc gia.

Chùa Tây Phương (tên chữ là Sùng Phúc tự 崇福寺) là một ngôi chùa được xây trên đỉnh đồi Câu Lâu thuộc xã Tây Phương, thành phố Hà Nội.

Chùa Thầy (chữ nôm: 㕑偨) là một nhóm những ngôi chùa ở chân núi Sài Sơn, xã Quốc Oai, thành phố Hà Nội (trước đây là huyện Quốc Oai, tỉnh Hà Tây), cách trung tâm thành phố khoảng 20 km về phía Tây nam, đi theo đường cao tốc Láng - Hòa Lạc. Sài Sơn có tên Nôm là núi Thầy, nên chùa được gọi là chùa Thầy. Chùa được xây dựng từ thời nhà Lý. Đây từng là nơi tu hành của Thiền sư Từ Đạo Hạnh, lúc này núi Thầy còn gọi là núi Phật Tích.

Chùa Thiên Niên có tên chữ là Thiên Niên Cổ Tự, còn được gọi là chùa Trích Sài là một ngôi chùa nằm ngay sát bờ hồ Tây, thuộc làng Trích Sài, phường Bưởi, giáp ranh với phường Xuân La, quận Tây Hồ, thành phố Hà Nội.

Chùa Thiền Quang thuộc phố Trần Bình Trọng, phường Cửa Nam, thành phố Hà Nội. Chùa hiện còn giữ được nhiều di vật, tượng cổ mang phong cách nghệ thuật thế kỷ 19 có giá trị. Trong chùa hiện có một tấm bia khắc năm 1882 kể về lai lịch chùa. Năm 1989, chùa được bộ Văn hóa và Thông tin xếp hạng di tích thắng cảnh. Cụm ba ngôi chùa là Thiền Quang, Quang Hoa và Pháp Hoa nằm cạnh nhau, ở số nhà 31-33.

Chùa Trầm tọa lạc trên núi Trầm hay còn gọi là Tử Trầm Sơn (紫沉山), là một quần thể nhiều ngôi chùa thuộc địa phận phường Chương Mỹ, Hà Nội, cách trung tâm Hà Nội khoảng 20 km, xưa là làng Long Châu, tỉnh Hà Đông. Địa thế chùa rất đẹp với các núi nhỏ chung quanh như núi Ninh Sơn, Đồng Lư, Tiên Lữ. Mỗi cuối tuần, nơi đây thu hút số lượng lớn Phật tử và du khách về tham quan, tổ chức cắm trại qua đêm. Nơi đây cũng là thiên đường của những người đam mê bộ môn Trekking, đạp xe đạp, chụp ảnh,... Đây là cả một danh lam thắng cảnh với núi Trầm và ba ngôi chùa: chùa Trầm, chùa Hang và chùa Vô Vi. Ba ngôi chùa đã đạt đến sự hài hòa cao độ giữa núi và chùa, tạo cảm giác tự nhiên để du khách nghĩ rằng ở núi ấy phải là chùa ấy.

Chùa Trấn Quốc nằm trên một hòn đảo phía Đông Hồ Tây. Chùa có lịch sử gần 1500 năm và được coi là lâu đời nhất ở Thăng Long - Hà Nội. Dưới thời nhà Lý và nhà Trần, chùa Trấn Quốc là trung tâm Phật giáo của kinh thành Thăng Long. Kiến trúc chùa có sự kết hợp hài hoà giữa tính uy nghiêm, cổ kính với cảnh quan thanh nhã giữa nền tĩnh lặng của một hồ nước mênh mang. Với những giá trị về lịch sử và kiến trúc, chùa Trấn Quốc nổi tiếng là chốn cửa Phật linh thiêng, là điểm thu hút rất nhiều tín đồ Phật tử và khách tham quan, du lịch trong ngoài Việt Nam.

Chùa Tư Khánh, tên gọi khác chùa Vẽ, chùa Cả thuộc địa phận xã Đông Ngạc, huyện Từ Liêm, Hà Nội,cách trung tâm thành phố khoảng 10 km về phía Đông Bắc. Chùa thuộc hệ phái Bắc tông, được xây dựng vào đời Hậu Lê. Tấm bia đời Lê Thần Tông đã ghi công đức của ông Nguyễn Phúc Ninh và bà Trần Thị Ngọc Luân đã hưng công sửa ngôi chùa to lớn. Chùa được xây dựng theo kiểu kiến trúc gồm tam quan, gác chuông, nhà vuông với mái chồng diêm, chùa chính, nhà Tổ. Chùa chính có kết cấu hình chữ Đinh gồm: tiền đường 3 gian 2 chái, hậu cung có mái chồng diêm. Điện Phật được bài trí trang nghiêm. Chùa còn giữ được 5 pho tượng được tạo tác công phu mang phong cách nghệ thuật thế kỷ XVIII – XIX và nhiều đồ thờ tự cổ. Năm 1993, chùa Tư Khánh đã được Bộ trưởng Bộ Văn hóa - Thông tin ban hành Quyết định 2015/QĐ-BT xếp hạng di tích kiến trúc - nghệ thuật cấp quốc gia và khoanh vùng bảo vệ.

Chùa Tự Khoát còn có tên là Hưng Phúc tự thuộc thôn Tự Khoát, xã Ngũ Hiệp, huyện Thanh Trì, Hà Nội. Chùa được 2 công chúa thời nhà Lý dùng tiền xây dựng rồi tu luôn tại đó.

Chùa Tứ Kỳ còn có tên Linh Tiên tự thuộc thôn Tứ Kỳ, phường Hoàng Liệt, Hà Nội. Chùa đã được công nhận là di tích lịch sử - văn hóa năm 1995.

Chùa Tứ Liên còn có tên là Chùa Tứ Tổng, tên chữ là Chùa Tam Bảo, nằm ở đường Âu Cơ, phường Tây Hồ, thủ đô Hà Nội. Theo tài liệu của chùa thì chùa được xây dựng vào thời Hậu Lê, đời vua Lê Thần Tông, năm Đức Long thứ ba (1631). Chùa đã được Bộ Văn hóa công nhận là Di tích lịch sử - văn hóa quốc gia.

Vạn Niên là ngôi chùa nằm ở bờ phía tây hồ Tây, Hà Nội. Chùa từng có tên là Vạn Tuế, thuộc địa phận ấp Quán La, nay thuộc thôn Vệ Hồ, phường Xuân La, quận Tây Hồ. Đời nhà Lý năm Giáp Dần, niên hiệu Thuận Thiên thứ Năm (1014), Thạch Nhai tăng thống Tấu xin cho lập giới đàn ở đây để tập hợp tăng đồ thụ giới, được chiếu chuẩn y. Nhiều nhà sư danh tiếng như Lâm Tuệ Sinh, Lý Thảo Đường kế tiếp nhau trụ trì ở đây. Về sau có vị tăng ở Quảng Châu là Biện Tài đến tu trì, có sách đối lục lưu hành ở đời. Chùa xưa thuộc phái Thảo Đường, từ các đời trụ trì gần đây gồm có: Hòa Thượng Thích Viên Thành (1950 - 2002), Thượng tọa Thích Minh Tuệ, chùa thuộc về sơn môn Hương Tích, và hoằng dương Mật Tông.

Chùa Võng Thị còn có tên là Vinh Khánh tự nằm ở 75 Võng Thị, phường Bưởi, quận Tây Hồ, Hà Nội. Chùa được xây dựng vào cuối thời nhà Lý và đã được sửa chữa nhiều lần. Chính điện được bài trí tôn nghiêm, tầng trên cùng an vị bộ tượng Tam Thế Phật. Mỗi tượng cao 0,9m, kể cả tòa sen là 1,2m, ngang gối 0,54m, tạc bằng gỗ vào thời nhà Mạc. Chùa đã được Bộ Văn hóa công nhận là Di tích lịch sử - văn hóa quốc gia.

Chùa Vũ Thạch gọi theo tên làng Vũ Thạch, nơi có ngôi trường danh tiếng xưa và ông giáo làng Vũ Thạch là Nguyễn Huy Đức (1824 - 1898) nổi tiếng phẩm hạnh, đào tạo được nhiều môn sinh tài đức trên đất Thăng Long. Kiến trúc chùa có mặt bằng hình chuôi vồ, tượng Phật đầy đủ theo hệ thống. Năm 1986, chùa cùng với cụm di tích của mình đã được Bộ Văn hóa và Thông tin xếp hạng di tích kiến trúc nghệ thuật. Mở hội vào ngày 10/02 và 15/10 Âm lịch hàng năm. Trong ngày lễ hội bao giờ cũng có một đoàn khách của làng Xuân Đỗ (Hạ) đến cùng tham gia. Tục lễ dân thần của đền gồm có mâm xôi, gà trống. Sau lễ thì có các trò như tổ tôm, hát ca trù, hát văn, biểu diễn võ dân tộc.

Chùa Vua nằm ở phường phố Huế, quận Hai Bà Trưng, Hà Nội. Chùa được xây dựng từ thời nhà Lê (1428–1527), thờ vua cờ Đế Thích.

Chùa Yên Phú nằm ở xã Ngọc Hồi, Hà Nội là ngôi chùa cổ nhất Việt Nam, được thành lập vào những năm đầu Công nguyên.

Cụm di tích Đình – Chùa – Bia Bà La Khê là di tích văn hóa ở làng La Khê, Phường La Khê, quận Hà Đông, thành phố Hà Nội. Cụm di tích này bao gồm Đình La Khê và chùa Diên Khánh và Võ Quận Linh Từ (Nhà thờ Quận công Trần Chân) tại chùa Ngòi.

Đạo quán Linh Tiên hay Chùa Linh Tiên quán, Chùa Linh Tiên: là công trình kiến trúc Đạo giáo được thành lập từ thời nhà Triệu nước Nam Việt. Tuy nhiên, kiến trúc tồn tại đến ngày nay là có từ thời Mạc. Đây là trung tâm tín ngưỡng hỗn dung của Đạo Phật và đạo Lão, ban đầu là am thất của nhà sư Phật giáo, sau chuyển thành đạo quán, rồi từ đạo quán lại chuyển thành chùa như hiện nay.

Chùa Thanh Am có tên là Đông Linh tự, là một ngôi chùa cổ tại số 76, Tổ 24 phố Thanh Am, phường Thượng Thanh, Long Biên, Hà Nội.

Tháp Báo Thiên (chữ Hán: 報天塔), tên đầy đủ là Đại Thắng Tư Thiên Bảo Tháp (大勝資天寳塔), được xây năm 1057 ở Chùa Báo Thiên, nay là khu đất mé tây hồ Hoàn Kiếm, Hà Nội (khu đất thuộc phố Nhà Chung, gần Nhà thờ Lớn). Tháp này cao đến 100 trượng, có tất cả 12 tầng. Tầng trên cùng bằng đồng, những tầng dưới bằng đá và gạch. Tháp được xếp vào một trong An Nam tứ đại khí, bốn vật báu của đất nước, mà ba vật quý giá khác là tượng Phật chùa Quỳnh Lâm, Vạc Phổ Minh và Chuông Quy Điền.

Tháp Hòa Phong là một ngôi tháp nằm ở bên bờ hồ Hoàn Kiếm, Hà Nội, Việt Nam, là di tích cổ duy nhất còn sót lại của chùa Báo Ân, một ngôi chùa lớn xây năm 1842 dưới thời nhà Nguyễn. Tháp này khác với ngọn tháp cùng tên của chùa Dâu ở phường Thanh Khương, thị xã Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh (Xem hình).

Đây là một Đạo Quán cổ nay đã biến thành chùa, quán xưa thuộc hệ thống "Đan Sơn Tứ Quán " vùng xứ Đoài, hiện tọa lạc tại phía đông thôn Chiền xã Đức Thượng huyện Hoài Đức thành phố Hà Nội. Tên thường gọi của quán là Quán Chiền, tên chữ là Viên Dương Đạo Quán.

Chùa Chân Tiên hay Chân Tiên Tự nằm trên núi Tiên An thuộc xã Thịnh Lộc, huyện Can Lộc, tỉnh Hà Tĩnh. Chùa Chân Tiên được xây dựng vào thời nhà Trần (thế kỷ 13). Chùa gồm hai ngôi: ngôi bên trái thờ phật và ngôi bên phải thờ thánh mẫu. Nhà bên trái thờ Phật Tổ, được xây dựng bằng vôi vữa theo kiến trúc tứ trụ, có 3 gian, xung quanh có tường bao bọc. Chùa được lợp ngói vảy, hai bên hiên chùa thờ hai vị: quan Văn (bên trái) và quan Võ (bên phải). Nhà bên phải thờ Thánh Mẫu bao gồm các công trình như nhà Thượng điện, kiệu Long đình và nhà Bái đường. Các công trình này đều được trang trí hoa văn, họa tiết khá tinh xảo như hình rồng, hình Mặt Trăng, hoa lá... Trong chùa hiện nay còn lưu giữ một số hiện vật thờ tự quý hiếm như: các pho tượng Phật, lư hương, trống, hương án, cờ Phật... Năm 1992, Chùa Chân Tiên đã được Bộ Văn hóa - Thể thao công nhận là di tích lịch sử văn hóa cấp Quốc gia.

Chùa Hương Tích (tên chữ: Hương Tích Cổ Tự; tên dân gian: chùa Thơm) là ngôi chùa nằm tại đỉnh Hương Tích thuộc dãy núi Hồng Lĩnh ở xã Thiên Lộc huyện Can Lộc tỉnh Hà Tĩnh với độ cao 650m so với mực nước biển. Lễ chính của chùa diễn ra vào ngày 18 tháng 2 âm lịch, nơi đây thờ Quan Âm Bồ Tát.

Chùa Tượng Sơn là một ngôi chùa Phật giáo tọa lạc tại xã Sơn Giang, huyện Hương Sơn, tỉnh Hà Tĩnh. Chùa được Hải Thượng Lãn Ông xây dựng dưới thời Lê Dụ Tông, dùng để thờ Phật và tổ tiên hai họ Bùi và Lê Hữu. Do phía sau chùa có dãy núi Voi nên chùa được gọi là Tượng Sơn tự; phía tây ngay bên chùa có khe suối bắt nguồn từ dãy Đại Huệ, băng qua ghềnh đá, ngày đêm nước chảy ầm ầm nên chùa còn có tên Nôm là chùa Ầm Ầm. Chùa đã được nhà nước Việt Nam công nhận là Di tích lịch sử văn hóa cấp quốc gia.

Chùa An Ninh (安寧寺), (tên chữ: Vĩnh Khánh tự 永慶寺), dân gian gọi là Chùa Trăm Gian xứ Đông, ở Vạn Lộng trang sau đổi thành làng An Ninh rồi An Đông thuộc xã An Phú, thành phố Hải Phòng. Chùa có từ thời Trần, trùng tu vào thời Lê và Nguyễn, hiện còn 85 gian, 37 pho tượng gỗ, hàng trăm bản in kinh Phật và nhiều cổ vật có giá trị. Đây là một ngôi chùa lớn, kiến trúc còn khá hoàn chỉnh. Hàng năm, vào ngày 13 tháng 9, chùa tổ chức lễ hội. Chùa An Ninh là một di tích đã được xếp hạng năm 1990.

Chùa Hào Xá hay Chùa Hào (gọi theo Hán-Việt là Bạch Hào cổ thiền tự 白豪古禪寺), ở làng Hào Xá, xã Thanh Hà, thành phố Hải Phòng; được xây dựng từ thời nhà Lý. Là ngôi chùa có phong cảnh sông nước hữu tình, mang nhiều nét độc đáo của vùng đồng bằng châu thổ sông Hồng, được xếp hạng di tích lịch sử cấp quốc gia năm 1993 và năm 2015; lễ hội chùa Hào Xá là di sản văn hóa phi vật thể cấp quốc gia.

Chùa Côn Sơn (tên chữ là Thiên Tư Phúc tự hay Côn Sơn Tự), còn gọi là chùa Hun, là một ngôi chùa nằm bên ngọn núi Côn Sơn (hay còn gọi là núi Hun) ở phường Trần Hưng Đạo, thành phố Hải Phòng, Việt Nam. Chùa đã được Bộ trưởng Bộ Văn hóa Việt Nam Dân chủ Cộng hòa xếp hạng di tích quốc gia ngay trong đợt I năm 1962. Đây là di tích quan trọng thuộc khu di tích Côn Sơn - Kiếp Bạc được công nhận là di tích quốc gia đặc biệt năm 2012.

Chùa Động Ngọ (Chữ Hán: 洞 午寺, phiên âm: Động Ngọ Tự) là một ngôi chùa cổ tọa lạc tại thôn Cập Nhất, phường Nam Đồng, thành phố Hải Phòng. Chùa Đồng Ngọ là một trong hai ngôi chùa cổ nhất của tỉnh Hải Dương cũ. Quốc sư Khuông Việt đã xây dựng chùa này vào năm 971 theo chiếu lệnh của vua Đinh Tiên Hoàng. Hiện nay chùa mang nhiều dấu ấn kiến trúc nghệ thuật cuối thế kỷ XVII, thuộc hệ phái Bắc tông, là di tích lịch sử – văn hóa quốc gia.

Chùa Giám (tên chữ là Nghiêm Quang Tự) (chữ Hán: 嚴光寺) là một ngôi chùa thuộc xã Cẩm Giàng, thành phố Hải Phòng. Đây là công trình Phật giáo độc đáo chỉ có duy nhất ở Việt Nam.

Chùa Minh Khánh (chùa Hương Đại, chùa Hương) tọa lạc ở làng Bình Hà thuộc xã Thanh Hà, thành phố Hải Phòng; thuộc hệ phái Bắc tông, thờ thờ Phật và đức vua Trần Nhân Tông; là di tích lịch sử văn hóa Quốc gia năm 1990.

Chùa Thanh Mai (tên chữ: Thanh Mai tự) là một danh lam vốn thuộc làng Thanh Mai, huyện Phưỡng Nhãn, Kinh Bắc, nay thuộc địa phận tổ dân phố Thanh Mai, phường Nguyễn Trãi, thành phố Hải Phòng, Việt Nam. Chùa được Thiền sư Pháp Loa tôn giả xây dựng vào khoảng năm 1329 gắn liền với cuộc đời và sự nghiệp của ông, vị tổ thứ hai của Thiền phái Trúc Lâm Yên Tử.

Chùa Đót Sơn (hay còn gọi là Chùa Đót) là một ngôi chùa cổ ở xã Cấp Tiến, huyện Tiên Lãng, Hải Phòng. Đây là nơi tu hành của Thánh tổ Huyền Quang và nơi có cây Bồ Đề gốc Ấn Độ trên nghìn năm tuổi. Chùa nằm ở thôn Quan Bồ, xã Cấp Tiến nhưng thuộc tổng Kinh Lương, Tiên Lãng xưa.

Chùa Hang, còn được gọi là Cốc Tự, là một ngôi chùa Phật giáo tại khu 1, phường Đồ Sơn, thành phố Hải Phòng. Đây được xem là ngôi chùa thiên tạo lớn nhất trong khu di tích lịch sử Đồ Sơn. Nhiều nhà nghiên cứu Việt Nam cho rằng đây là nơi đầu tiên đạo Phật du nhập vào Việt Nam, có niên đại từ thế kỷ thứ II TrCN.

Chùa Dư Hàng (tên chữ là Phúc Lâm tự) là một ngôi chùa cổ, được xây dựng thời Tiền Lê; trung tâm phật giáo, du lịch tâm linh, di tích lịch sử văn hóa cấp quốc gia; tọa lạc số 121 phố Chùa Hàng, quận Lê Chân.

Chùa Trà Phương hay còn gọi là chùa Bà Đanh, tên chữ Thiên Phúc tự là một ngôi chùa có lịch sử lâu đời nằm tại làng Trà Phương, xã Thụy Hương, huyện Kiến Thụy, ngoại ô thành phố Hải Phòng. Năm 2007, chùa đã được nhà nước công nhận là Di tích kiến trúc nghệ thuật cấp quốc gia. Theo một số di vật đá còn sót lại, nhiều nhà nghiên cứu lịch sử, mỹ thuật cho rằng ngôi chùa này được khởi dựng từ thời nhà Lý.

Chùa Cao Linh tọa lạc tại thôn Bắc Hà, xã Bắc Sơn, huyện An Dương, cửa ngõ phía Tây thành phố Hải Phòng, cách trung tâm thành phố khoảng 12 km. Với lịch sử hơn 300 năm và khuôn viên rộng khoảng 49.000 m², đây là một trong những ngôi chùa lớn nhất Hải Phòng, nổi bật với kiến trúc pha trộn giữa nét cổ kính phương Đông và phong cách hiện đại.

Tháp Tường Long, còn gọi là chùa Tháp hay tháp Đồ Sơn, tọa lạc trên đỉnh núi Long Sơn cao 95,2 m thuộc phường Vạn Hương, quận Đồ Sơn, Hải Phòng. Tháp được xây dựng năm 1058 dưới thời vua Lý Thánh Tông và được phỏng dựng lại từ năm 2007 với 9 tầng, cao 37,14 m — công trình kỷ niệm một nghìn năm Thăng Long – Hà Nội.

Chùa Đỏ, tên chữ Linh Độ tự, nằm trên phố Lê Lai, quận Ngô Quyền, Hải Phòng. Chùa gắn với sự kiện Hưng Đạo Vương Trần Quốc Tuấn trú quân năm 1288 trước trận Bạch Đằng; kiến trúc hiện nay cao 26 m theo kiểu cổ diêm chồng đấu ba tầng 20 mái độc đáo, được xếp hạng Di tích cấp quốc gia.

Chùa Vẽ, tên chữ Hoa Linh tự, tọa lạc tại phường Đông Hải, quận Hải An, Hải Phòng, bên dòng sông Bạch Đằng lịch sử. Tương truyền Ngô Quyền từng lập đồn binh tại đây năm 938 và Trần Hưng Đạo lập đài quan sát, vẽ địa đồ chuẩn bị trận Bạch Đằng năm 1288 — nguồn gốc tên gọi chùa Vẽ. Chùa được xếp hạng Di tích kiến trúc – nghệ thuật cấp quốc gia năm 1994.

Chùa Mõ nằm trong cụm di tích đền – chùa Mõ tại xã Ngũ Phúc, huyện Kiến Thụy, Hải Phòng, gắn với công chúa Quỳnh Trân đời Trần — người lập điền trang, dạy dân khai khẩn ruộng nương từ năm 1283 và dùng tiếng mõ làm hiệu lệnh điều hành công việc. Cụm di tích được công nhận Di tích lịch sử văn hóa cấp quốc gia và nổi tiếng với cây gạo hơn 700 năm tuổi.

Chùa Phổ Chiếu tọa lạc tại phường Dư Hàng Kênh, quận Lê Chân, Hải Phòng, được dựng năm 1953, ban đầu là Tam Giáo đường thờ cả Phật, Nho, Lão. Chùa là cơ sở cách mạng trong hai cuộc kháng chiến — nơi nuôi giấu chiến sĩ và đặt hầm chỉ huy của Thành ủy — và được công nhận Di tích lịch sử kháng chiến cấp thành phố năm 2005.

Đình Trạm Bạc thuộc thôn Trạm Bạc, xã Lê Lợi, huyện An Dương, thành phố Hải Phòng, cách trung tâm huyện khoảng 4 km. Đình do quan tuần phủ Nguyễn Khoa Dục dựng năm Tự Đức 2 (1849), thờ bốn vị Thành hoàng; trong khuôn viên còn có lăng mộ ngài tị Tổ dòng họ Nguyễn Đình, Nguyễn Khoa. Di tích được công nhận Di tích lịch sử cấp thành phố năm 2014.

Thiền viện Trúc Lâm Hậu Giang tọa lạc tại ngã ba Vĩnh Tường, phường Vĩnh Tường, thị xã Long Mỹ, tỉnh Hậu Giang, khánh thành năm 2018. Quần thể 16 hạng mục trên hơn 4 ha mang phong cách mỹ thuật Phật giáo thời Lý – Trần, thuộc thiền phái Trúc Lâm Yên Tử.

Già Lam Cổ Tự tọa lạc tại ấp Xẻo Vong C, xã Hiệp Lợi, thành phố Ngã Bảy, tỉnh Hậu Giang, xây dựng năm 1940. Với khoảng 145 pho tượng Phật, La Hán trong khuôn viên, đây được xem là ngôi chùa có nhiều tượng nhất miền Tây, mang kiến trúc kiểu Ấn Độ độc đáo.

Chùa Tiên - Mẫu Đầm Đa (hay còn được người dân gọi là Chùa Tiên - Đầm Đa) là một quần thể du lịch thuộc địa phận xã Phú Nghĩa, huyện Lạc Thủy, tỉnh Hòa Bình. Trong quần thể có một ngôi chùa tên là Chùa Tiên, được Bộ văn hóa - Thông tin Việt Nam cấp bằng Di tích lịch sử văn hóa tháng 9 năm 1989. Khu Du lịch Chùa Tiên - Đầm Đa là một quần thể du lịch bao gồm nhiều hang động, đền chùa tuyệt đẹp, nằm bên kia sườn dãy núi Hương Sơn Chùa Hương. Ngoài ra quần thể danh thắng Chùa Tiên là di chỉ khảo cổ học cấp quốc gia.

Chùa Diệu Đế (妙諦寺) toạ lạc bên bờ sông Đông Ba, nay là số 100B đường Bạch Đằng, gần cầu Gia Hội. Chùa Diệu Đế cùng với chùa Thiên Mụ và chùa Thánh Duyên là ba ngôi quốc tự của nhà Nguyễn còn tồn tại đến ngày nay.

Chùa Huế dưới thời chúa Nguyễn đã được xuất hiện nhiều thêm kể từ khi Nguyễn Hoàng vào trấn đất Thuận Hóa. Chùa ở Huế phát triển mạnh trong khoảng thời gian vua Gia Long đến Duy Tân trị vì. Trong khoảng thời gian này, ngoài việc trùng tu, tái thiết và sửa chữa, nhiều chùa mới đã được xây thêm và đến nay, Huế là nơi có mật độ chùa chiền cao với trên một trăm ngôi chùa lớn nhỏ. Có những tượng Phật, tượng Bồ Tát, chuông, khánh đồng, khánh đá và nhiều văn vật khác của Phật giáo các thời Lê, Trịnh, Nguyễn còn lại đang được thờ tự và bảo quản tại các chùa Huế, đây là một kho tàng về văn hóa của Phật giáo Huế.

Chùa Quốc Ân (國恩寺) là một trong những ngôi tổ đình danh tiếng và lâu đời bậc nhất tại cố đô Huế. Hiện tại chùa Quốc Ân vẫn còn bảo lưu nhiều dấu ấn văn hóa Phật giáo trong các thời kỳ từ Thuận Hóa đến Phú Xuân và Huế ngày nay. Chùa thuộc hệ phái Bắc Tông, do tổ sư Tạ Nguyên Thiều khai sơn vào khoảng những năm 1682-1684 với tên ban đầu là thảo am Vĩnh Ân. Chùa là ngôi Tổ đình đầu tiên của phái thiền Lâm Tế từ Trung Quốc truyền sang.

Chùa Thánh Duyên (chữ Hán: 聖緣寺) là một công trình kiến trúc phật giáo có nguồn gốc từ thế kỷ thứ 17 và do vua Minh Mạng trùng tu và xây lại vào các năm 1825 và 1836. Chùa tọa lạc tại núi Túy Vân, xã Vinh Hiền, huyện Phú Lộc, thành phố Huế. Cảnh quan chùa và núi Túy Vân được vua Thiệu Trị xếp thứ 9 trong Thần kinh nhị thập cảnh.

Chùa Thiên Mụ hay còn gọi là chùa Linh Mụ là một ngôi chùa cổ nằm trên đồi Hà Khê, tả ngạn sông Hương, cách trung tâm thành phố Huế (Việt Nam) khoảng 5 km về phía tây. Chùa Thiên Mụ chính thức khởi lập năm Tân Sửu (1601), đời chúa Tiên Nguyễn Hoàng - vị chúa Nguyễn đầu tiên ở Đàng Trong.

Chùa Từ Đàm là một ngôi chùa cổ danh tiếng ở Huế, chùa hiện tọa lạc tại số 1 đường Sư Liễu Quán, thuộc phường Thuận Hóa, thành phố Huế, Việt Nam.

Chùa Từ Hiếu hay Tổ đình Từ Hiếu (Chữ Hán: 慈孝寺, Từ Hiếu Tự) là tên một ngôi chùa ở thôn Dương Xuân Thượng III, phường Thủy Xuân, thành phố Huế. Chùa là một trong những ngôi cổ tự lớn và là một danh lam có tính văn hóa và lịch sử của cố đô Huế.

Huyền Không Sơn Hạ hay còn gọi là Tuệ Tĩnh Đường Diệu Đế tọa lạc tại phường Hương Hồ, thành phố Huế. Đây là một ngôi chùa nổi tiếng ở miền Trung, Việt Nam. Chùa thuộc quần thể chùa Huyền Không cùng với hai chùa còn lại là Huyền Không Sơn Thượng và Huyền Không Sơn Trung. Chùa thuộc hệ phái Phật giáo Nam tông, được Thượng tọa Giới Đức khai sơn năm 1989. Chùa tọa tại khu vực núi Chằm, bao phủ bởi rừng thông quanh năm mát mẻ. Hiện nay, chùa là nơi khám và chữa bệnh miễn phí bằng phương pháp Đông y. Đồng thời đây cũng là nơi đào tạo các lương y cho các cơ sở khám chữa bệnh Đông y của thành phố Huế.

Huyền Không Sơn Thượng là một ngôi chùa ở thôn Chầm, phường Kim Long, thành phố Huế. Chùa thuộc hệ phái Phật giáo Nam tông, được Hoà thượng Giới Đức khai sơn năm 1989. Chùa nổi tiếng với bài thơ Đá của Huyền Không Sơn Thượng Triều Tâm Ảnh và Sấu Mã. Chùa còn có tên là Huyền Không 2, nằm ở nơi ít người biết, có diện tích khoảng 50 ha ở rừng thông, xung quanh là các dãy núi với đường đi vào quanh co. Một vài câu đối thư pháp xuất hiện nhiều nơi trong chùa như ở cổng vào, cột gỗ,... như:

Chùa Chuông có tên chữ là Kim Chung Tự (金鍾寺) nằm tại thôn Nhân Dục, phường Hiến Nam, thành phố Hưng Yên (nay phường phố Hiến, tỉnh Hưng Yên). Chùa Chuông nằm trong quần thể di tích Phố Hiến và được mệnh danh là "Phố Hiến đệ nhất danh thắng".

Chùa Keo Thái Bình có tên chữ là Thần Quang tự là một ngôi chùa ở xã Vũ Tiên, tỉnh Hưng Yên (trước đây thuộc xã Duy Nhất, huyện Vũ Thư, tỉnh Thái Bình cũ). Đây là một trong những ngôi chùa cổ ở Việt Nam, là công trình kiến trúc nghệ thuật có giá trị đã được Chính phủ công nhận là Di tích quốc gia đặc biệt.

Chùa Thái Lạc ở xã Như Quỳnh, tỉnh Hưng Yên. Chùa thuộc hệ thống chùa Tứ Pháp, thờ Phật và Pháp Vân. Chùa nổi tiếng vì có các bức chạm gõ từ đời Trần.

Chùa Hải Đức tọa lạc ở nhánh phía Tây trên đỉnh đồi Trại Thủy tại số 51 đường Hải Đức, phường Phương Sơn, thành phố Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa. Chùa được xây dựng cách đây trên 120 năm và là một trong bốn ngôi chùa quan trọng trong cụm đồi Trại Thủy cùng với các chùa Long Sơn, Bửu Phong và Lôi Am.

Chùa Kim Sơn nằm ở phường Tây Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa. Chùa do Thiền sư Pháp Ấn xây dựng vào thời Hậu Lê trên một ngọn đồi đá nằm giữa bình nguyên, thường gọi là núi Gành, sau đổi là Kim Sơn do có sự tích khi xây dựng chùa thấy có một số vàng chôn ở đấy. Năm 1740, Nguyễn Phúc Khoát đổi tên chùa là Quy Tôn Tự và ban tấm biển sơn son thiếp vàng khắc 3 chữ lớn "Quy Tôn Tự" cùng 8 chữ lạc khoản "Quốc Chủ Từ Tế Đạo Nhân ngự đề". Năm 1845, Vua Thiệu Trị sắc hạ chùa theo danh hiệu cũ. Dưới triều Khải Định, chùa còn được gọi là chùa Bà Nghè do bà vợ một vị quan đã xuất gia và có công trùng tu lại ngôi chùa.

Chùa Kỳ Viên Trung Nghĩa hay thường gọi tắt là chùa Kỳ Viên tọa lạc ở số 132 Đường Sinh Trung, phường Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa. Chùa nằm trên đỉnh của một trong bốn ngọn đồi Tứ linh nằm giữa lòng thành phố Nha Trang có tên là Bạch Tượng (Voi trắng). Là một ngôi chùa đẹp và lâu đời, chùa cũng là nơi tổ chức các khóa tu hè cho thanh thiếu niên và các khóa thi Phật pháp

Chùa Linh Sơn hay còn gọi là Tổ đình Linh Sơn, Tổ Đình Linh Sơn Vạn Giã thuộc thôn Hiền Lương, xã Vạn Lương, huyện Vạn Ninh (thị trấn Vạn Giã), tỉnh Khánh Hòa là một ngôi chùa có mặt khá sớm trong lịch sử Phật giáo Việt Nam nói chung và Phật giáo Khánh Hòa nói riêng.

Chùa Long Sơn (hay Chùa Phật Trắng) trước có tên là Đằng Long Tự, tọa lạc dưới chân đồi Trại Thủy, tại số 22 đường 23 tháng 10, phường Tây Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa (trước đây là phường Phương Sơn, thành phố Nha Trang). Chùa khởi công xây dựng vào thế kỷ 19, đến năm 1940 trùng tu lại và trở thành ngôi chùa nổi tiếng nhất tỉnh với tượng phật Thích Ca ngoài trời lớn nhất Việt Nam (tính đến năm 2011).

Chùa Lộc Sơn tọa lạc tại Thôn Đắc Lộc, Phường Bắc Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa. Chùa cách Thành phố Nha Trang (cũ) khoảng 6 km về hướng Tây Bắc, gần Quốc lộ 1 và gần Nhà máy Dệt Nha Trang.

Chùa Thiên Bửu có thể là: Chùa Thiên Bửu (thượng): tọa lạc ở thôn Điềm Tịnh, xã Ninh Phụng, huyện Ninh Hòa, tỉnh Khánh Hòa. Chùa Thiên Bửu (hạ): còn gọi là tổ đình Thiên Bửu hay chùa Kỳ là một ngôi chùa cổ, tọa lạc tại thôn Bình Thành, xã Ninh Bình, huyện Ninh Hòa, tỉnh Khánh Hòa. (Cả hai chùa đều do thiền sư Tế Hiển, pháp hiệu Bửu Dương khai sơn)

Chùa Thiên Bửu (hạ) còn gọi là tổ đình Sắc tứ Thiên Bửu hay chùa Tổ, chùa Kỳ là một ngôi chùa cổ, tọa lạc tại thôn Bình Thành, xã Ninh Bình, thị xã Ninh Hòa, tỉnh Khánh Hòa, bên hữu ngạn sông Dinh như 2 câu thơ: Thanh thủy đoạn phiền não Cô thôn hiện già lam Tạm dịch Nước trong dứt phiền não Thôn vắng hiện già lam Phạm Đài (Ông Cửu Ba) Chùa Thiên Bửu (hạ) thuộc vào hàng những ngôi chùa cổ nhất ở Ninh Hòa.

Chùa Thiên Bửu (thượng) là một ngôi chùa cổ tọa lạc tại thôn Điềm Tịnh, xã Ninh Phụng, thị xã Ninh Hòa, tỉnh Khánh Hòa. Chùa do Hòa thượng Tế Hiển - Bửu Dương khai sơn vào khoảng triều Lê Cảnh Hưng, trước năm 1763 (1)

Chùa Trúc Lâm là một ngôi chùa được xây dựng trong năm 2008, tọa lạc tại đảo Hòn Tre, thành phố Nha Trang, Việt Nam.

Chùa Từ Vân còn goi là Chùa Ốc hay Chùa San Hô Chùa tọa lạc trên đường 3/4 phường Cam Linh, tỉnh Khánh Hòa. Chùa được xây dựng năm 1968, với những nét kiến trúc độc đáo do tự tay các nhà sư tại đây xây dựng.

Chùa Hải Sơn, tục gọi là Chùa Hang; tọa lạc nơi chân núi An Hải Sơn, thuộc xã Kiên Lương, tỉnh An Giang, Việt Nam (trước đây là xã Bình An, huyện Kiên Lương, tỉnh Kiên Giang). Đây là một di tích, là điểm hành hương và cũng là điểm tham quan của tỉnh. Vì là núi đá vôi bị xâm thực hàng ngàn năm, nên phía sau chùa có một hang rộng ăn thông ra tới biển, nơi có Hòn Phụ Tử. Hiện nay chùa Hang nằm trong hệ thống các chùa do Ban Trị sự Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam quản lý. Hang đá phía sau chùa Hải Sơn chạy theo trục Đông Bắc - Tây Nam, chiều dài hơn 50m, cửa động nhìn ra biển. Chiều dài hang ăn thông 40m, chỗ hẹp nhất chỉ khoảng 3-4 người đi lọt. Phía trong hang, có các hình dáng kỳ quái do nước ăn mòn tạo nên. Chùa hải sơn được khám phá vào thế kỷ 18 do các nhà sư Thái Lan và các ngư dân đến đây khẩn hoang lập nghiệp.lược sử những ngôi chùa ở Kiên Giang (Sau đó, các nhà sư này đã lập nên chùa và lúc đầu chùa chưa có tên. Năm 1771, quân Xiêm sang xâm lược nước Việt và rút quân về nước năm 1774, các vị sư đành phải theo về. Thấy ngôi chùa bị bỏ hoang một thời gian dài, nhân dân địa phương đã thỉnh nhà sư người Khmer đến trụ trì. Sau này, các vị sư Khmer (chưa xác định được pháp danh) đã xây dựng thêm một cái am ở bên ngoài cách chùa cũ không xa và đặt tên là chùa Thái Lùa (Prakchaokia) hay chùa Ba Trại. Gọi là chùa Ba Trại vì chùa nằm trong vùng căn cứ của nghĩa quân do Nguyễn Trung Trực lãnh đạo. Năm 1800, hai anh em ruột Võ Thường Lễ và Võ Thường Nghĩa (chưa xác định được pháp danh) trùng tu lại ngôi chùa cũ và đặt tên là Chùa Hang. Kế tục trụ trì chùa Hang cũng là một nhà sư người Việt có pháp danh là Thiện Tông. Năm 1920, Hòa thượng Thiện Tông viên tịch ở hang Phật Ngủ, Hòa thượng Thượng Tố lên làm trụ trì chùa. Từ năm 1939 đến năm 1944, trụ trì chùa Hang là Hòa thượng Chí (không rõ họ, được cư dân địa phương gọi thân mật là Sư Chưởng). Ngài viên tịch năm 70 tuổi. Đến năm 1953 cư dân địa phương cung thỉnh một sư cô quen gọi là Cô Sáu (chưa xác định được pháp danh) về trông lo việc Phật sự. Năm 1975, Sư cô Sáu viên tịch. Hòa thượng Thiện Hóa (Thầy Tư) tiếp tục trụ trì cho đến khi viên tịch vào năm 1999, thọ 79 tuổi. Trong suốt 45 năm trụ trì chùa Hang, Hòa thượng Thiện Hóa đã nhiều lần cho trùng tu và đặc biệt đại trùng tu vào năm 1962 theo dáng vẻ như ngày nay và được Bộ Văn Hóa Thông tin công nhận là điểm di tích lịch sử và tham quan thắng cảnh vào năm 1989. Từ năm 1999 đến năm 2002, chùa do Đại đức Thích Minh Hải trụ trì. Và sau đó là Đại đức Thích Minh Nhẫn làm trụ trì cho đến nay.

Chùa Phật Lớn, tên chữ là Thiên Trúc tự, là một ngôi chùa cổ Việt Nam. Chùa tọa lạc tại số 197/11 đường Phương Thành, phường Hà Tiên, tỉnh An Giang. Nơi đây còn lưu lại pho tượng Phật lớn theo mẫu tượng Thái Lan thuộc hệ phái Theravada (Phật giáo Nam tông) và một chiếc Đại Hồng Chung thuộc hệ phái Mahayana (Phật giáo Bắc tông).

Chùa Phù Dung là một ngôi chùa cổ tọa lạc tại chân núi Bình San, thuộc phường Hà Tiên, tỉnh An Giang, Việt Nam. Ngôi chùa được biết đến ngoài việc là một địa điểm hành hương & du lịch hấp dẫn du khách bởi vẻ đẹp cổ kính, hài hòa với thiên nhiên mà còn bởi những câu chuyện bí ẩn gây tranh cãi về lai lịch ngôi chùa.

Tổ đình Bác Ái tọa lạc tại trung tâm thành phố Kon Tum, xây dựng năm 1932–1933, là ngôi chùa đầu tiên của Kon Tum và cả Tây Nguyên. Chùa mang phong cách kiến trúc cung đình Huế, được triều đình Bảo Đại sắc tứ, còn lưu giữ Đại hồng chung đúc năm 1826.

Chùa Khánh Lâm nằm trên đồi nguyên sinh cao hơn 1.200 m trong khu du lịch sinh thái Măng Đen, xã Đắk Long, huyện Kon Plông, tỉnh Kon Tum. Khởi công năm 2012, chùa là điểm du lịch tâm linh nổi bật giữa rừng thông Măng Đen — nơi được ví như “Đà Lạt thứ hai”.

Quần thể di tích quốc gia Đền thờ vua Lê Thái Tổ và bia Lê Lợi thuộc xã Lê Lợi và Pú Đao, huyện Nậm Nhùn, tỉnh Lai Châu, bên bờ sông Đà. Bia khắc bút tích vua Lê Lợi năm 1431 được công nhận Bảo vật quốc gia năm 2016.

Chùa Tam Thanh nằm trong động núi đá (nên còn được gọi tên khác là Động Tam Thanh) thuộc địa phận phường Tam Thanh, tỉnh Lạng Sơn. Theo sử sách Đại Nam Nhất Thống Chí thì chùa Tam Thanh có từ thời nhà Lê, thuộc địa phận xã Vĩnh Trại, châu Thoát Lãng.

Chùa Thành (tên chữ là Diên Khánh Tự) là một ngôi cổ tự, hiện toạ lạc tại số 3 đường Hùng Vương, phường Lương Văn Tri, tỉnh Lạng Sơn, Việt Nam. Năm 1993, chùa đã được xếp hạng di tích Lịch sử - văn hóa cấp quốc gia. Hiện nay, chùa là Trụ sở của Ban Đại diện Phật giáo tỉnh.

Đền Bảo Hà, còn gọi là đền Ông Hoàng Bảy, nằm dưới chân đồi Cấm bên sông Hồng thuộc xã Bảo Hà, huyện Bảo Yên, tỉnh Lào Cai. Đền thờ danh tướng Nguyễn Hoàng Bảy — vị thần vệ quốc trấn giữ biên cương, được công nhận di tích lịch sử cấp quốc gia năm 1997.

Kim Sơn Bảo Thắng Tự tọa lạc gần đỉnh Fansipan ở độ cao 3.091 m, thị xã Sa Pa, tỉnh Lào Cai. Chùa được thiết kế theo kiến trúc thời Trần với nhà Tam bảo, nhà Tổ và hai dãy hành lang, là quần thể tâm linh cao nhất Việt Nam trên “nóc nhà Đông Dương”.

Chùa Linh Phong, hay tên đầy đủ là Chùa sư nữ Linh Phong, là ngôi chùa nằm trên một đồi cao ở số 72 C đường Hoàng Hoa Thám, phường Xuân Hương – Đà Lạt, tỉnh Lâm Đồng. Chùa Linh Phong vốn là một nơi thờ Phật được dựng năm 1940, khi đó chỉ lợp tranh, vách bằng ván. Từ năm 1946, nơi thờ tự này được chuyển giao cho sư bà Thích Nữ Từ Hương. Dần từng bước, sư bà Thích Nữ Từ Hương xây dựng nên ngôi chùa như ngày nay.

Chùa Linh Phước (chữ Hán: 靈福寺) tọa lạc tại số 120 Tự Phước, phường Xuân Trường – Đà Lạt thuộc địa bàn Trại Mát, cách trung tâm 8 km, trên quốc lộ 20. Chùa còn được gọi là Chùa Ve Chai vì trong sân chùa có con rồng dài 49 m được làm bằng 12.000 vỏ chai lọ. Chùa Linh Phước là một công trình kiến trúc khảm sành đặc sắc của thành phố Đà Lạt.

Chùa Linh Quang tọa lạc tại số 133 đường Hai Bà Trưng, phường Cam Ly – Đà Lạt. Đây là ngôi chùa đầu tiên được xây dựng tại thành phố này vì thế còn có tên gọi là Linh Quang tổ đình. Ngôi chùa do Hoà thượng Thích Nhân Thứ tạo lập vào năm 1931, sau đó được các hoà thượng trụ trì kế tiếp trùng tu, đặc biệt là vào năm 1958 và năm 1972 dưới thời Hòa thượng Thích Minh Cảnh trụ trì. Ngôi chùa đã được vua Bảo Đại ban sắc tứ vào năm 1938. Chùa có lối kiến trúc cổ, mái chồng cong, trên mái hình long (rồng), lân, quy, phụng được gắn bằng những mảnh sành đủ màu sắc. Tòa chính điện chùa Linh Quang dài 20 mét, gồm ba gian thông nhau. Tiền điện có 4 trụ đồng đắp rồng. Phía trên cửa chính vào nội điện có chữ "Chùa Linh Quang". Chính điện thờ Phật Thích Ca ngồi trên tòa sen, hai bên là Bồ tát Quán Thế Âm và Hộ pháp. Phía sau chính điện là nhà Tổ thờ Bồ Đề Đạt ma. Trong khuôn viên chùa còn có ba bảo tháp và một tượng Quan Thế Âm thị hiện trên thân một con rồng dài bằng xi măng cốt thép được tạo tác rất mỹ thuật.

Chùa Linh Sơn là một trong những ngôi chùa lớn và lâu đời ở phường Xuân Hương – Đà Lạt, tỉnh Lâm Đồng. Chùa nằm trên một ngọn đồi thấp, tại số 120 đường Nguyễn Văn Trỗi, Phường Xuân Hương – Đà Lạt và cách trung tâm khoảng 700m về phía Tây Bắc. Chùa được Hội Phật học Trung Phần khởi công xây dựng vào năm 1938, và hoàn thành vào năm 1940. Đây là một quần thể kiến trúc bao gồm nhiều hạng mục trên một khu vực rộng khoảng 4 hecta. Trong chùa, hiện có một pho tượng Phật Thích Ca ngồi trên tòa sen bằng đồng nặng 1250 kg, đúc năm 1952 và một đại hồng chung cũng bằng đồng, nặng 700 kg, đúc năm 1958. Hiện nay, chùa Linh Sơn là nơi đặt Văn phòng Ban Trị sự GHPGVN tỉnh Lâm Đồng, Văn phòng Ban Trị sự GHPGVN thành phố Đà Lạt và Trường Trung cấp Phật học Lâm Đồng. Chùa từng là trú xứ của nhiều bậc danh tăng Việt Nam thời cận đại như Hòa thượng Thích Trí Thủ, Hòa thượng Thích Diệu Hoằng, Thiền sư Thích Nhất Hạnh, Hòa thượng Thích Mãn Giác, Hòa thượng Thích Từ Mãn, Hòa thượng Thích Bích Nguyên, Hòa thượng Thích Tánh Hải, Hòa thượng Thích Chơn Thiện v.v. Chùa Linh sơn từng là nơi diễn ra Đại hội lần III của tổ chức Gia đình Phật tử Việt Nam từ ngày 31/07/1955 đến ngày 03/08/1955. Chùa còn là nơi diễn ra phong trào đấu tranh Phật giáo chống lại sự đàn áp tôn giáo của chính quyền Ngô Đình Diệm. Nhiều tăng ni, phật tử chùa đã vị pháp thiêu thân để bảo vệ Phật Pháp và hoà bình thế giới như Đại đức Thích Quảng Thiện, Đại đức Thích Thiện Mỹ, Đại đức Thích Viên Đạo và Phật tử Nữ sinh Đặng Thị Ngọc Tuyền ... Từ năm 1938 tới nay, chùa trải qua các đời trụ trì: Hòa thượng Thích Trí Thủ, Hòa thượng Thích Diệu Hoằng, Hòa thượng Thích Từ Mãn, Hòa thượng Thích Bích Nguyên; từ năm 1964 là Hòa thượng Thích Từ Mãn; từ năm 1992 là Hoà Thượng Thích Tánh Hải và hiện nay là Hoà Thượng Thích Viên Như.

Thiền viện Trúc Lâm Đà Lạt là thiền viện thuộc thiền phái Trúc Lâm Yên Tử. Thiền viện cách trung tâm thành phố Đà Lạt cũ 5 km, nằm trên núi Phụng Hoàng, phía trên Hồ Tuyền Lâm. Đây không chỉ là thiền viện lớn nhất Lâm Đồng mà còn là điểm tham quan và chiêm bái của nhiều du khách trong và ngoài nước.

Thiền viện Vạn Hạnh là thiền viện tọa lạc tại địa chỉ 142 đường Phù Đổng Thiên Vương, phường Lâm Viên – Đà Lạt, tỉnh Lâm Đồng (Việt Nam). Đây là ngôi thiền viện lâu đời, là một trong những điểm tham quan nổi tiếng của Đà Lạt.

Thiên Vương cổ sát (chữ Hán: 天王古剎) hay còn gọi là chùa Phật Trầm hay chùa Tàu là một ngôi chùa tọa lạc trên đồi Rồng, tại số 385 đường Khe Sanh, phường Xuân Hương – Đà Lạt, cách trung tâm Đà Lạt 5 km về hướng Đông Bắc.

Chùa Phước Lâm, còn có tên là Chùa ông Miêng, là một ngôi chùa cổ tại ấp Xóm Chùa, xã Tân Lân, tỉnh Tây Ninh, Việt Nam.

Chùa Thới Bình tọa lạc tại ngã ba vàm Rạch Dừa thuộc ấp Phước Thới, xã Cần Giuộc, tỉnh Tây Ninh, Việt Nam.

Chùa Tôn Thạnh là một ngôi chùa khá nổi tiếng trong lịch sử và văn học thuộc xã Mỹ Lộc, tỉnh Tây Ninh, Việt Nam.

Chùa Thanh Am còn gọi là Thanh Am tự hay chùa Vật là một ngôi chùa cổ tọa lạc tại thôn Tiền, xã Hư Tả, huyện Nam Chân, Trấn Sơn nam hạ, nay tại thôn Đoài Đông, phường Vị Khê, tỉnh Ninh Bình. Chùa Thanh Am còn giữ được nhiều mảng chạm khắc thời Lê Trung Hưng có giá trị nghệ thuật cao. Hội chùa được mở vào ngày 14 và ngày 15 tháng 2 âm lịch. Ngoài rước sách, tế lễ đọc kệ, còn có đấu vật của trẻ em, và đô vật trong vùng về biểu diễn chầu thánh và tranh giải.

Chùa Tràn hay Phúc Lâm Tự là một ngôi chùa cổ, xưa tọa lạc tại làng Tràn nên có tên này, nay thuộc thôn Khang Giang, xã Yên Đồng, tỉnh Ninh Bình. Chùa được xây dựng dưới thời nhà Lý (cuối thế kỷ 11), ban đầu chùa được dựng bằng tường đất, lợp mái rạ; tới nay, chùa đã trải qua ba lần đại trùng tu. Trên tháp chuông của nhà chùa còn ghi lại câu đối của tiến sĩ nhà Nguyễn là Phạm Văn Nghị:

Chùa Tự Lạc, tên chữ Thái An tự, nằm ở xóm 11, xã Xuân Hưng, tỉnh Ninh Bình. Trong thời kỳ cách mạng và kháng chiến chống Pháp, chùa là nơi nuôi giấu cán bộ cộng sản và in ấn tài liệu. Tại chùa có nhà sư Thích Thanh Điến đã tích cực vận động phật tử ủng hộ phong trào cách mạng và phong trào kháng chiến chống thực dân Pháp. Chùa là nơi thành lập chi bộ Đảng Cộng sản đầu tiên của 3 huyện Xuân Trường, Hải Hậu và Giao Thủy. Lễ hội đền chùa Tự Lạc được tổ chức hàng năm vào ngày kỵ của đức Triệu Việt Vương - ngày 13 tháng 8 âm lịch. Ngày 26 tháng 2 năm 2003, chùa Tự Lạc được công nhận là Di tích lịch sử văn hóa.

Chùa Đức Hậu - Thiên Linh tự (thuộc Quần thể Đức Hậu) nằm ở Làng Đức Hậu, nay là 3 xóm Xuân Hoa, Xuân Đồng, Xuân Đức – xã Nghi Đức, thành Phố Vinh, tỉnh Nghệ An.

Chùa Bà Ngô là ngôi chùa cổ thuộc quần thể di tích quốc gia đặc biệt cố đô Hoa Lư, chùa được xây từ thời nhà Đinh, sát bên phải bờ đê sông Hoàng Long và liền kề khu vực ngoại vi thành Hoa Lư xưa. Chùa Bà Ngô do Ngô phu nhân, hoàng hậu của Đinh Tiên Hoàng, mẹ của một trong 12 sứ quân Ngô Nhật Khánh sáng lập.

Chùa Bái Đính là một quần thể chùa lớn với nhiều kỷ lục châu Á và Việt Nam được xác lập như chùa có tượng Phật bằng đồng dát vàng lớn nhất châu Á, chùa có hành lang La Hán dài nhất châu Á, có tượng Di lặc bằng đồng lớn nhất Đông Nam Á... Đây là ngôi chùa lớn nhất và sở hữu nhiều kỷ lục nhất ở Việt Nam. Các hạng mục xây dựng, mở rộng khu chùa mới được các đại biểu tham dự đại lễ Phật đản thế giới 2008 làm lễ khánh thành giai đoạn 1, năm 2010 chùa Bái Đính là nơi tổ chức Đại lễ cung nghinh xá lợi Phật đầu tiên từ Ấn Độ về Việt Nam. Đại lễ Phật đản Liên hiệp quốc – Vesak 2014 do Việt Nam đăng cai đã diễn ra tại chùa Bái Đính trong tháng 3 năm 2014. Chùa nằm ở cửa ngõ phía tây khu di tích cố đô Hoa Lư, bên quốc lộ 38B, thuộc phường Tây Hoa Lư – Ninh Bình, cách trung tâm tỉnh lỵ Hoa Lư 15 km, cách Hà Nội 95 km. Chùa Bái Đính nằm ở phía bắc của quần thể di sản thế giới Tràng An.

Chùa Bích Động là một ngôi chùa cổ được xây dựng trên dãy núi đá vôi Tràng An thuộc phường Nam Hoa Lư, tỉnh Ninh Bình. Đây là một di tích lịch sử văn hóa thuộc Quần thể danh thắng Tràng An Tam Cốc - Bích Động đã được xếp hạng di tích quốc gia đặc biệt và UNESCO công nhận là di sản thế giới. Chùa Bích Động nguyên có tên "Bạch Ngọc Thạch Sơn Đồng"- nghĩa là ngôi chùa bằng đá đẹp và trong trắng như ngọc ở chốn thâm sơn cùng cốc, năm 1774 chúa Trịnh Sâm tới đây mới đổi tên là chùa Bích Động. Chùa Bích Động là một kiểu chùa trong hang động rất phổ biến ở Ninh Bình, những ngôi chùa khác tiêu biểu như chùa Bái Đính, chùa Địch Lộng, chùa Cánh Diều, chùa Kỳ Lân, chùa Hoa Sơn, chùa Hang,... Động Xanh (Bích Động) là một trong những thắng cảnh nổi tiếng được mệnh danh là "Nam Thiên đệ nhị động", có nghĩa là động đẹp thứ nhì của trời Nam.

Chùa Cổ Lễ là một quần thể kiến trúc đạo Phật và tín ngưỡng Việt Nam mang các yếu tố kiến trúc gô-tích ở xã Cổ Lễ, tỉnh Ninh Bình, ngay sát quốc lộ 21A, cách trung tâm tỉnh lỵ tại phường Hoa Lư 38 km về phía Đông. Trong chùa có quả chuông Đại Hồng Chung lớn nhất Việt Nam được Hòa thượng Thích Thế Long cho đúc vào năm 1936. Chùa đã được xếp hạng Di tích quốc gia đặc biệt.

Chùa Dầu là một ngôi chùa cổ, nằm ở xóm Chùa Khánh Hòa, phường Đông Hoa Lư, tỉnh Ninh Bình. Chùa được xây dựng từ thời Vua Lý Thái Tông trị vì nhưng mang đậm dấu ấn phong cách kiến trúc chùa thời Trần. Chùa quay theo hướng nam, tọa lạc trên khu đất rộng khoảng 5000 mét vuông, đã được nhà nước công nhận là di tích lịch sử văn hóa cấp quốc gia.

Chùa Duyên Ninh là ngôi chùa cổ còn được gọi là chùa Cầu Duyên. Chùa được xây dựng từ thế kỷ X dưới thời vua Đinh Tiên Hoàng. Chùa là di tích đặc biệt thuộc khu di tích Cố đô Hoa Lư và cũng nằm trong quần thể di sản thế giới Tràng An ở Ninh Bình. Chùa Duyên Ninh được xem là một trong những ngôi chùa cầu duyên nổi tiếng nhất ở Việt Nam.

Chùa Đẩu Long là ngôi chùa cổ, có lịch sử hình thành từ thời Đinh – Lê thế kỷ X. Chùa đã được xếp hạng di tích lịch sử văn hóa quốc gia. Mặc dù là kiến trúc chùa nhưng nơi đây cũng đồng thời là một đền thờ 9 vị thần của các làng xung quanh. Chùa Đẩu Long tọa lạc ở trung tâm phường Hoa Lư.

Động - chùa Địch Lộng ở vùng đất thôn Địch Lộng, xã Gia Trấn, tỉnh Ninh Bình, Việt Nam. Động ở cách Quốc lộ 1 chưa tới 1 km, đi từ cầu Khuất theo bờ nam sông Đáy về hướng tây. Động - chùa Địch Lộng được xếp hạng di tích lịch sử - văn hóa cấp quốc gia Việt Nam vào năm 1990. Động - chùa Địch Lộng đẹp tới mức được giới vua chúa quyền quý xưa xếp vào nhóm "Nam thiên đệ nhất động". Nếu như vua Tự Đức ban tặng Hương Tích là Nam thiên đệ nhất động, chúa Trịnh Sâm ban tặng Bích Động là "Nam thiên đệ nhị động" thì Địch Lộng cũng được vua Minh Mạng ban tặng là "Nam thiên đệ tam động", có nghĩa động đẹp thứ ba ở trời Nam.

Chùa Đùng hay chùa Địa Tạng Phi Lai, là điểm du lịch nằm ở thôn Chanh Ninh, xã Thanh Bình, tỉnh Ninh Bình, Việt Nam. Chùa nằm cách trung tâm tỉnh lỵ Ninh Bình 26 km về phía Bắc. Chùa Đùng được xây dựng dưới thời Đinh - Lê từ thế kỷ X, chùa nằm trọn trong lòng dãy núi Phi Lai, có địa thế lưng tựa vào núi, hai bên là "tả Thanh Long - hữu Bạch Hổ".

Chùa Keo (tên chữ: Thần Quang tự 神 光 寺) là một ngôi chùa ở làng Hành Thiện, xã Xuân Hồng, tỉnh Ninh Bình, Việt Nam. Từ phường Hoa Lư, trung tâm tỉnh Ninh Bình tới chùa 57 km. Đây là một trong những ngôi chùa cổ ở Việt Nam được bảo tồn hầu như còn nguyên vẹn kiến trúc 400 năm tuổi. Chùa đã được xếp hạng di tích quốc gia đặc biệt từ năm 2016.

Chùa Kim Ngân là ngôi chùa cổ, được xây dựng từ thế kỷ X dưới thời vua Lê Đại Hành. Chùa thuộc vùng bảo vệ đặc biệt của khu di tích Cố đô Hoa Lư (Ninh Bình). Cũng như các di tích khác trong quần thể di sản cố đô Hoa Lư, chùa được xếp hạng di tích quốc gia đặc biệt năm 2012.

Chùa Nhất Trụ là ngôi chùa cổ từ thế kỷ X thuộc vùng bảo vệ đặc biệt của khu di tích Cố đô Hoa Lư (Ninh Bình). Chùa còn lưu giữ được nhiều cổ vật gắn với lịch sử hình thành kinh đô Hoa Lư, nổi bật nhất là cây cột kinh phật bằng đá trước sân chùa, đây là một bảo vật quốc gia đang được các nhà nghiên cứu lập hồ sơ đề nghị UNESCO công nhận là di sản tư liệu thế giới.

Chùa Non Nước ở tỉnh Ninh Bình là một ngôi chùa cổ tọa lạc dưới chân núi Non Nước, bên bờ sông Đáy và cửa sông Vân. Chùa nằm trên địa phận phường Hoa Lư, tỉnh Ninh Bình. Núi chùa Non Nước là một di tích lịch sử văn hóa quốc gia đồng thời cũng là một điểm du lịch quan trọng của thành phố Hoa Lư.

Chùa Phổ Minh (Phổ Minh tự) hay chùa Tháp là một ngôi chùa ở thôn Tức Mạc, thành phố Nam Định, tỉnh Nam Định. Năm 2012, di tích lịch sử và kiến trúc nghệ thuật đền Trần và chùa Phổ Minh được xếp hạng di tích quốc gia đặc biệt. Chùa cách phường Hoa Lư, trung tâm tỉnh Ninh Bình khoảng 34 km. Chùa Phổ Minh được in trên mặt tiền mệnh giá 100₫ của Việt Nam.

Cố đô Hoa Lư (chữ Hán: 華閭) là kinh đô của Việt Nam trong giai đoạn 968-1010. Đây là kinh đô đầu tiên của nhà nước phong kiến Trung ương tập quyền ở Việt Nam và là quê hương của vị Anh hùng dân tộc Đinh Bộ Lĩnh. Kinh đô Hoa Lư tồn tại 42 năm, gắn với sự nghiệp của ba triều đại liên tiếp là nhà Đinh, nhà Tiền Lê và nhà Lý với các dấu ấn lịch sử: thống nhất đất nước, đánh Tống - dẹp Chiêm và phát tích quá trình định đô Hà Nội. Năm 1010 vua Lý Thái Tổ dời kinh đô từ Hoa Lư (Ninh Bình) về Thăng Long (Hà Nội), Hoa Lư trở thành Cố đô. Các triều vua Lý, Trần, Lê, Nguyễn sau đó dù không đóng đô ở Hoa Lư nữa nhưng vẫn cho xây dựng thêm ở đây nhiều công trình kiến trúc như đền, lăng, đình, chùa, phủ,... Hiện nay, Cố đô Hoa Lư vẫn còn nhiều di tích nằm trong Quần thể di sản thế giới Tràng An thuộc địa bàn tỉnh Ninh Bình.

Ninh Bình là một vùng đất cổ nằm ở vị trí cửa ngõ cực nam của tam giác châu thổ sông Hồng và miền Bắc. Nơi đây còn nhiều dấu tích liên quan trực tiếp đến các nền minh cổ ở Việt Nam như văn hóa Tràng An, văn hóa Hòa Bình, văn hóa Đa Bút, văn hóa Đông Sơn. Vùng đất có cố đô Hoa Lư này từng là kinh đô đầu tiên của nhà nước phong kiến trung ương tập quyền ở Việt Nam và cũng là nơi phát tích của bốn triều đại liên tiếp: Đinh - Lê - Lý - Trần với kỷ nguyên độc lập và phát triển rực rỡ lâu dài. Ninh Bình sở hữu những công trình kiến trúc tôn giáo lớn như: Phật giáo, Thiên chúa giáo, tín ngưỡng thờ Mẫu,... Địa bàn vùng núi Ninh Bình từng là căn cứ quân sự của các triều đại nhà Trần và Tây Sơn. Trong kháng chiến chống ngoại xâm nơi đây có phòng tuyến Tam Điệp, chiến khu Quỳnh Lưu, hành cung Vũ Lâm và chiến dịch Hà Nam Ninh lịch sử. Những đặc điểm về lịch sử, văn hóa, tự nhiên và con người đã tạo cho vùng đất Ninh Bình một hệ thống các di tích phong phú và đa dạng góp phần phát triển ngành du lịch Ninh Bình. Quần thể danh thắng Tràng An bao gồm rất nhiều di tích với những giá trị nổi bật về thiên nhiên và văn hóa đã được UNESCO công nhận là di sản thế giới hỗn hợp.

Động Am Tiên là một danh lam thuộc quần thể di tích quốc gia đặc biệt cố đô Hoa Lư, phường Tây Hoa Lư, tỉnh Ninh Bình, Việt Nam. Động nằm cách cửa Đông - đền Vua Đinh Tiên Hoàng 20°17′08″B 105°54′12″Đ khoảng 400m theo hướng đi Tràng An. Vị trí của động Am Tiên khi xưa tiếp giáp với thành Đông của kinh đô Hoa Lư. Phần lớn khu vực động Am Tiên là một thung lũng ngập nước được bao bọc bởi những vách núi đá. Để vào được động, sau khi qua cổng lại đi xuống một lối đi bên phía tay trái, cạnh hồ nước trong veo với rong, hoa sen, hoa súng, cá rô Tổng Trường mà người dân tưởng niệm nơi đây từng là ao nuôi cá sấu thời xưa để xử người có tội. Trước đây, động Am Tiên ở lưng chừng núi, phải leo qua 205 bậc đá qua vách núi nhưng hiện nay đã có đường hầm xuyên núi vào động. Động có hình giống như miệng con rồng nên còn được gọi là hang rồng. Nhiều nhũ đá có hình cây thóc, cây tiền, trái phật thủ, nụ hoa sen rủ xuống cùng những giọt nước. Động Am Tiên được mệnh danh là "Tuyệt tịnh cốc" và là một điểm du lịch thuộc quần thể di sản thế giới Tràng An.

Động Thiên Tôn là một động ở phía bắc phường Hoa Lư, tỉnh Ninh Bình, Việt Nam. Động ở chân núi Voi, cách ngã ba Thiên Tôn 20°17′59″B 105°57′09″Đ trên Quốc lộ 1 cỡ gần 1 km. Động là di tích lịch sử văn hóa thuộc khu di tích cố đô Hoa Lư. Nếu như núi chùa Bái Đính thờ thần Cao Sơn là vị thần núi trấn giữ ở cửa ngõ phía tây vào thành Tây, hang động Tràng An thờ thần Quý Minh là vị thủy thần trấn giữ ở cửa ngõ phía Nam vào thành Nam thì động chùa Thiên Tôn là di tích thờ thần Thiên Tôn, là vị thiên thần trấn giữ ở cửa ngõ phía đông vào thành Đông của khu di tích cố đô Hoa Lư. Động Thiên Tôn thờ thần Thiên Tôn, vị thần trong truyền thuyết ở kinh đô Hoa Lư thế kỷ X. Tương truyền, trước khi đem quân đi dẹp loạn 12 sứ quân, Đinh Bộ Lĩnh đã mang lễ vật vào tế lễ trong động để mong được thần giúp đỡ đánh tan các sứ quân khác. Sau khi lên ngôi vua, Đinh Tiên Hoàng Đế đóng đô ở Hoa Lư, ông đã cho xây cất nhà Tiền Tế và Kính Thiên Đài là nơi tiếp đón các sứ thần nước ngoài trước khi vào kinh đô. Di chỉ khảo cổ học tại động Thiên Tôn được phát hiện năm 1981. Hiện vật gồm gạch lát nền có trang trí chim phượng và hoa sen, các mảnh mô hình tháp, các mảnh sóng nước 3 ngọn thủy kích thước khác nhau, 2 tượng vịt nhỏ như thời Lý, 1 tượng đầu rồng thời Trần, nhiều khối mảnh bệ hoa sen kích thước khác nhau được tráng men xanh, men vàng, nhiều mảnh đất nung có trang trí – trong động có 1 di vật đá hình khối hộp chữ nhật chạm hình rồng. Động Thiên Tôn cùng với quần thể nhà thờ họ Trương Việt Nam, nơi thờ Ngọc Hoàng Thượng đế và các danh nhân họ Trương tiêu biểu trong lịch sử Việt Nam là những điểm du lịch hấp dẫn phía bắc phường Hoa Lư, tỉnh Ninh Bình.

Lăng phát tích nhà Đinh là nơi thờ tổ tiên dòng họ vua Đinh Tiên Hoàng trên quê hương ông tại làng Đại Hữu, châu Đại Hoàng xưa, nay là xã Đại Hoàng, tỉnh Ninh Bình. Lăng phát tích cũng là danh lam thắng cảnh thuộc khu di tích quốc gia đặc biệt cố đô Hoa Lư. Lăng phát tích nằm trong quần thể núi chùa Kỳ Lân, động Đại Hữu và hồ Đại Hoàng. Đây cũng là điểm du lịch tìm về cội nguồn được địa phương khai thác trong tour du lịch với chủ đề "Theo dấu chân vua Đinh Tiên Hoàng", kết nối với các điểm di tích: Đền thờ vua Đinh Tiên Hoàng- Lăng Phát Tích, chùa Kỳ Lân- động Hoa Lư.

Ninh Bình là vùng đất sở hữu số lượng di tích lớn với hơn 5.000 di tích các loại, trong đó có 10 di tích quốc gia đặc biệt, 265 di tích cấp quốc gia, 784 di tích cấp tỉnh, hàng chục bảo vật, nhóm bảo vật quốc gia. Gắn với những di tích này là những lễ hội truyền thống được mở ra hàng năm.

Thiền viện Trúc Lâm Viên Ngộ tọa lạc lưng chừng núi Đá Chồng, thị trấn Khánh Hải, huyện Ninh Hải, tỉnh Ninh Thuận, cách Phan Rang – Tháp Chàm 5 km. Đặt đá xây dựng năm 2008, đây là thiền viện lớn nhất tỉnh Ninh Thuận, lưng tựa núi, mặt hướng biển Ninh Chữ.

Đền Hùng là quần thể đền chùa thờ phụng các Vua Hùng trên núi Nghĩa Lĩnh, thành phố Việt Trì, tỉnh Phú Thọ — Di tích quốc gia đặc biệt, trung tâm thực hành Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương được UNESCO ghi danh là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại.

Chùa Phổ Quang (chùa Xuân Lũng) tọa lạc tại xã Xuân Lũng, huyện Lâm Thao, tỉnh Phú Thọ, được dựng từ thời Trần, khoảng 800 năm tuổi. Chùa lưu giữ bàn thờ Phật bằng đá hoàn công năm 1387 — Bảo vật quốc gia được công nhận năm 2021.

Chùa Đá Trắng (Bạch Thạch Tự) nằm về phía bắc cầu Nhơn Mỹ huyện Tuy An, Phú Yên, giáp Quốc Lộ 1A. Được xây cất nơi triền núi Đá Trắng nên chùa mang tên Bạch Thạch Tự.

Chùa Hoằng Phúc (còn có tên là chùa Kính Thiên, chùa Quan) là một ngôi chùa ở thôn Thuận Trạch, xã Tân Mỹ, tỉnh Quảng Trị. Đến thời điểm năm 2014, chùa đã có lịch sử 700 năm, là một trong những ngôi chùa cổ nhất miền Trung Việt Nam.

Chùa Cầu là một cây cầu cổ trong khu phố cổ Hội An, thành phố Đà Nẵng, Việt Nam. Cầu còn có tên gọi Cầu Nhật Bản hay Lai Viễn Kiều.

Chùa Hải Tạng là một ngôi cổ tự trên đảo Cù lao Chàm, xã Tân Hiệp, thành phố Đà Nẵng. Chùa được xây dựng vào năm 1758 (năm Cảnh Hưng thứ 19). Chùa tọa lạc sát chân núi phía tây của Đảo Hòn Lao, lưng tựa vào núi, mặt nhìn ra một thung lũng nhỏ là cánh đồng lúa duy nhất của Cù lao Chàm. Chùa Hải Tạng thờ Phật và thánh thần, đáp ứng nhu cầu tín ngưỡng của ngư dân trong vùng và cũng là nơi thương thuyền các nước tín ngưỡng Phật giáo ghé vào hành lễ, cầu nguyện. Thoạt tiên, chùa được xây dựng cách vị trí hiện nay khoảng 200m về hứơng đông bắc, về sau do mưa bão làm hư hại nên năm 1848 (Tự Đức nguyên niên), một số ngư dân và thương gia hiệp lực xây dựng lại ngôi chùa ở vị trí ngày nay. Chùa được tường thành bằng đá bao bọc xung quanh để ngăn trăn và rắn độc. Tam quan chùa cao 5m, rộng 1,5m, dài 6m. Tên chùa Hải Tạng: Hải là biển, Tạng là Tam tạng kinh điển, với ý nghĩa chùa là nơi hội tụ kinh Tam Tạng mênh mông như biển cả. Đặc biệt trong chùa còn lưu giữ một quả đại hồng chung, trên chuông có một con rồng mang phong cách những năm đầu thời Lê sơ, như vậy quả chuông này có thể có niên đại trước cả thời điểm xây dựng chùa. Hiện tại chùa không có sư trụ trì mà chỉ có một cặp vợ chồng già trông nom hương khói. Chùa Hải Tạng còn là một điểm tham quan khi du lịch Cù lao Chàm.

Chùa Hang (tên chữ là Thiên Khổng Thạch Tự, Chùa đá trời sinh) ở đặc khu Lý Sơn, tỉnh Quảng Ngãi, được lập ra dưới triều vua Lê Kính Tông bởi ông Trần Công Thành, một trong những người đã ở đây tạo dựng cùng với việc khẩn hoang, mở đất lập làng An Hải, An Vĩnh xưa. Gọi là chùa Hang vì chùa nằm trong một hang đá lớn nhất trong hệ thống hang động ở Lý Sơn, được tạo ra từ dãy núi Thới Lới, màu nham thạch, vách núi dựng đứng cao gần 20 m. Chùa Hang đã được Bộ Văn Hóa - Thể thao và Du lịch xếp hạng thắng cảnh quốc gia theo quyết định số 921 ngày 20 tháng 7 năm 1994. Chùa nằm cách cảng Sa Kỳ chừng hơn 25 km nữa về phía đông nam. Theo sách "Đại Nam nhất thống chí" của Quốc sử quán Triều Nguyễn có viết về chùa Hang:"... phía dông đảo có động, trên động có chùa máy gian, có giường đá, kỷ đá, hai bên hữu động có giếng nước trong ngọt, xung quanh cây cối tốt tươi, khi có giặc biển thì dân phường ẩn nấp nơi đây". Chùa Hang có nguồn gốc là ngôi đền của người Champa thờ các vị thần Bà La Môn, sau này khi người Việt đến khai phá vùng đất lý sơn vào đầu thế kỷ XVII, chùa thành nơi tu tiên và sau này thành nơi thờ Phật. Sân chùa trước cửa hang nhìn ra biển. Giữa sân có một hồ sen có tượng Phật. Quanh sân là những cây bàng biển cổ thụ đến hàng trăm năm. Hang sâu 24 m, bề rộng 20m, trần hang cao 3,2 m, diện tích 480 m². Trong hang có bàn thờ các Phật Di Đà, Như Lai, Di Lặc ở chính giữa; bàn thờ sư tổ Đạt Ma ở bên trái; bàn thờ 12 Diêm Vương, 3 vị thủy tổ kế tiếp phụng sự chùa (là Trần Công Thành, Trần Công Hiền, Trần Công Quân) và 7 vị tiền hiền làng An Hải. Các bệ thờ được tạo tác từ các nhũ đá tự nhiên ở nền hang, rồi được gia công thành các khám thờ. Các sự kiện lớn được tổ chức tại chùa hàng năm là các ngày Tết Nguyên Đán, Lễ Vu Lan, Phật Đản, ngày giỗ các vị tiền hiền. Vào những dịp đó, nhân dân địa phương tới hành lễ, niệm phật, chiêm bái. Đảo Lý Sơn gồm năm ngọn núi vươn lên giữa biển, khum khum như những cái bếp than đá khổng lồ đã tắt. Người dân địa phương bảo trong số đó chỉ mới có bốn ngọn từng nổi trận lôi đình, để lại những cái miệng há rộng đầy nham thạch. Một trong số những ngọn đó, ngọn Thới Lới, miệng phễu rộng đến một cây số vuông, được chính quyền sở tại dự định xây thành một cái hồ chứa nước để cứu khát cho cả đảo trong 4 tháng mùa khô hàng năm. Du khách mới đến lần đầu chắc sẽ có cảm giác rờn rợn vì đang đứng ngay trong miệng núi lửa. Những khối nham thạch lớn bị hất tung lên, bắn ra phía biển nay vẫn còn nằm chơ vơ. Lên cao hơn nữa là những ngôi chùa lẩn sâu vào trong các khe núi, cỏ cây lơ thơ. Người Lý Sơn nâng niu gìn giữ thế giới tâm linh của mình rất kỹ. Dinh thờ, miếu mạo chỗ nào cũng được tô điểm, thờ phụng với một quy chế cực kỳ nghiêm ngặt. Mỗi sáng sớm có thể bắt gặp ngư dân nào đó dừng thuyền trước con đường dẫn lên dinh Âm hồn biển để cúng một con gà luộc và đĩa trái cây tươi để an ủi những linh hồn còn lạc loài ngoài biển, cầu cho chuyến biển đêm nay yên lành. Đường lên chùa Hang, một danh thắng được Bộ Văn hoá - thông tin cấp bằng công nhận di tích văn hoá, được rải một lớp đá tròn nhỏ, chạy loanh quanh giữa cánh đồng bắp xanh rờn. Trên cánh đồng, các thôn nữ cười nói náo nhiệt. Nhưng cứ hễ khách đến gần và giơ máy ảnh, họ sẽ e lệ bỏ chạy, hoặc kéo chiếc khăn che nắng lên để gương mặt khuất lấp sau vành nón. Chùa Hang nằm sâu trong lòng khối nham thạch khổng lồ hình dáng ở thế đang phun trào. Chùa rộng 480 mét vuông, chỉ cao có 3,2 mét. Tiền thân của chùa là một ngôi đền Chăm cổ. Những tượng Chăm đã bị người Pháp đưa đi từ đầu thế kỷ 20, và dân đảo thay thế bằng bàn thờ Phật và thờ các tiên hiền của 3 tộc lớn nhất đảo. Hàng ngày vào buổi chiều, tiếng cầu kinh của vợ các ngư dân có chồng đang rong ruổi trên biển cất lên, kéo dài cho đến tận hoàng hôn, buồn da diết. Trong chùa, thỉnh thoảng lại có một giọt nước mát trên vòm hang nhỏ xuống, rồi tan giữa câu kinh. Lý Sơn còn hấp dẫn du khách bởi những hàng quán bình dân với những đĩa thức ăn được chế biến từ hải sản, mà đặc biệt là từ 14 loại ốc biển khác nhau, mang những cái tên rất kỳ dị như ốc nhảy, ốc đụn, ốc cừ, ốc hương, ốc voi... Viếng cảnh chùa, ngắm những ngọn núi lửa đang ngủ yên giữa trùng dương, rồi sau đó vào quán thưởng thức một đĩa mực thả mới vớt từ biển lên, uống một ly nhỏ rượu tỏi và nhìn hoàng hôn trôi dần về đất liền cách đó 20 hải lý. Lý Sơn trong tim du khách lúc đó có thể sẽ khác, mặc dù tiếng kinh cầu từ chùa vẳng ra vẫn đang còn buồn da diết.

Chùa Ông Thu Xà (tên chữ Hán là Quan Thánh tự, hay Đại Tự Quan Thánh) tọa lạc ở thị tứ Thu Xà, xã Tư Nghĩa, tỉnh Quảng Ngãi; cách tỉnh lỵ Quảng Ngãi 10 km về hướng đông.

Chùa Thiên Ấn là một ngôi chùa tọa lạc trên đỉnh núi Thiên Ấn cao, đỉnh bằng phẳng, được xây dựng vào cuối thế kỷ XVII và cùng với khu viên mộ, lăng mộ hình tháp. Chùa Thiên Ấn được xếp hạng Di tích lịch sử cấp quốc gia năm 1990.

Chùa Ba Vàng (còn gọi là Bảo Quang Tự) là một ngôi chùa tọa lạc ở lưng chừng núi Thành Đẳng, thuộc phường Uông Bí, tỉnh Quảng Ninh.

Chùa Cảnh Huống (Tên chùa có nghĩa là Chùa cảnh đẹp) là một ngôi chùa ở Đồn Sơn, phường Hoàng Quế, tỉnh Quảng Ninh (trước đây: phường Yên Đức, thành phố Đông Triều, Quảng Ninh, Việt Nam). Đây là một ngôi chùa cổ có từ thời nhà Trần (Thế kỷ thứ XII – XIV). Chùa gắn liền với sự tích vua Trần Nhân Tông sau khi lãnh đạo nhân dân chống quân xâm lược giành chiến thắng lần thứ 2 tại sông Bạch Đằng đã về lập chùa trụ trì tại đây và khắc thơ trên vách núi. Trải qua thời gian chiến tranh chùa đã bị tàn phá nhiều lần. Lần trùng tu lớn nhất là vào thời Lê năm 1664. Chùa từng được sử dụng làm căn cứ địa Cách mạng thời chống pháp, nơi nuôi dưỡng thương binh thời chống Mỹ. Chùa nằm trong khung cảnh núi non hữu tình và có diện tích là 36.000m² gồm 3 gian nhà thờ. Bà con thường đến đây để cúng bái, cầu những điều tốt đẹp đến với gia đình, người thân của mình, cầu cho mưa thuận, gió hòa, cho mùa mang bội thu… Bên phải chùa một mái là đền thờ tổ, được sửa lại năm 1987. Bên trong: thờ tấm bia ghi tên 8 vị thủy tổ có công khai lập làng Tiếp theo bên cạnh nhà thờ là bàn cờ Tiên dưới một tảng đá lớn tạo thành mái che rộng, bên trong khắc một bàn cờ trên phiến đá. Tục truyền có hai vị tiên ông thường xuống đây chơi cờ, sau này trở thành chỗ chơi cờ của các cụ trong làng. Năm 1993, quần thể danh thắng, di tích chùa Cảnh Huống, Hang 73 đã được công nhận là di tích lịch sử văn hóa cấp Quốc gia.

Chùa Đồng còn có tên Thiên Trúc tự (天竺寺 - chùa Cõi Phật), là ngôi chùa tọa lạc ở đỉnh cao nhất dãy Yên Tử (1.068m). Đây là ngôi chùa trên đỉnh núi bằng đồng lớn nhất châu Á.

Chùa Hà Giang (hay còn gọi là Chùa Hà Lôi; tên tự chữ Hán: 河源寺; âm Hán Việt: Hà Nguyên Tự) là một ngôi chùa cổ ở phường Đông Triều, tỉnh Quảng Ninh (trước đây: phường Đức Chính, thành phố Đông Triều, tỉnh Quảng Ninh). Ngoài thờ Phật, chùa thờ 4 vị Thành hoàng làng của làng Hà Lôi là Trần Triều Bảo Huệ Quốc mẫu, Trần Triều Bảo Từ Hoàng Thái Hậu, Văn Huệ Thái trưởng Công chúa, Thượng Trân Công chúa. Chùa được Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Ninh cho vào mục di tích kiểm kê, phân loại chưa được xếp hạng theo các quyết định: Quyết định số: 2459/QĐ-UBND, ngày 14/8/2009 của UBND tỉnh Quảng Ninh, Quyết định số 789/QĐ-UBND ngày 26/3/2015 của UBND tỉnh, Quyết định số 3929/QĐ-UBND về việc phê duyệt Danh mục di tích lịch sử - văn hóa và danh lam thắng cảnh trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh.

Chùa Hồ Thiên (tên chữ: Trù Phong Tự) nằm ở sườn núi Phật Sơn thuộc dãy núi Yên Tử thuộc địa phận phường Bình Khê, tỉnh Quảng Ninh. Chùa Hồ Thiên được xây dựng từ đời nhà Trần, được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Việt Nam công nhận là Di tích lịch sử văn hoá cấp quốc gia vào ngày 29 tháng 5 năm 2006 theo quyết định số 55/2006/QĐ-BVHTT. Chùa Hồ Thiên nằm trên giữa chừng núi, phía nam của núi Phật Sơn, ở phía sau và cả hai bên chùa đều có núi bao quanh, phía trước có đồi tạo thành một vùng phúc địa ở giữa. Chùa được dựng vào khoảng giai đoạn kể từ khi Đệ Nhị Tổ Pháp Loa kế tục sự nghiệp của Đệ Nhất Tổ cho đến cuối đời (1307-1330). Ngôi chùa này là một trong những di tích cùng thời có liên quan đến hàng loạt các di tích khác thời Trần gắn với Trúc Lâm Tam Tổ ở Quảng Ninh như chùa Yên Tử, chùa Ngoạ Vân và chùa Quỳnh Lâm. A Hiện trạng: quần thể chùa Hồ Thiên gồm 2 phần 1. Phần di tích cổ: Những công trình và phế tích còn lại từ thời phong kiến 1.1 Nền chùa cổ với các chân cột bằng đá xanh, máng đá...được xác định có niên đại từ thời Trần 1.2 Khu vườn tháp với một bảo tháp 7 tầng bằng đá xanh bốn mặt có tôn trí tượng phật (đã trùng tu), một tháp tổ xây bằng gạch trên bệ đá xanh chạm khắc cánh sen cách điệu (tương đối nguyên vẹn), ba bệ tháp bằng đá tương tự 1.3 Khu nhà bia bằng đá xanh 1.4 Nếp chùa cổ xây bằng gạch có niên đại từ thời Nguyễn 1.5 Khu vườn thất với dấu tích của một nền cổ được bảo vệ bằng bờ kè xếp đá bó vỉa 1.6 Am Hàm Rồng với dấu tích của một nền cổ và một số chân cột bằng đá xanh. Am này nằm gần trên đỉnh núi. 2. Phần xây mới phục vụ nhu cầu sinh hoạt và tu hành của nhà chùa 2.1 Ngôi chánh điện thờ phụng Tam bảo, cử hành các nghi lễ, và tọa thiền 2.2 Khu trung tâm gồm nhà ở cư sĩ, nhà bếp, nhà ăn, nhà khách và điểm dừng chân 2.3 Khu thất Trụ trì: Gồm chỗ ở của sư Trụ trì và khu vực tiếp khách 2.4 Khu chùa phụ nằm phía trước nhà bia gồm khu nhà ở cho phật tử nữ và khu nhà sàn phục vụ miễn phí khách du lịch B. Nhân sự và hoạt động Trụ trì chùa là Thiền sư Thích Đạt Ma Chí Thông Hình thức sinh hoạt tôn giáo tại chùa được duy trì theo thể thức của Thiền phái Trúc Lâm Yên Tử Lễ hội: Chùa Hồ Thiên không có lễ hội chính thức. Các ngày lễ lớn và quan trọng trong năm tại chùa gồm có 1. Rằm tháng giêng (15 tháng 1 âm lịch). Ngày này hàng năm chính quyền địa phương tổ chức cho nhân dân lên chùa lễ Phật và tham quan, nhà chùa tổ chức lễ cầu an và nấu cơm chay tiếp đón miễn phí. 2. Giỗ tổ Huyền Quang 3. Giỗ tổ Pháp Loa 4. Giỗ tổ Trần Nhân Tông (Trúc Lâm Đại Đầu Đà) Ngoài ra chùa cũng tổ chức các ngày lễ lớn của Phật giáo Việt Nam như: Phật Đản, Vu lan C. Thông tin khác Có nhiều cách lý giải về tên chùa (núi) Hồ Thiên. Trong những ngày thời tiết đặc biệt của mùa đông, sau những cơn mưa rào lớn, Sương mù dày đặc lấp đầy các thung lũng xung quanh khiến quanh cảnh quan sát được từ chùa giống như những hòn đảo nổi lên từ mặt hồ giữa lưng trời Chùa Hồ Thiên là một trong những thắng địa của vùng đất Yên Tử.

Chùa Lôi Âm là một ngôi chùa cổ nổi tiếng ở Quảng Ninh với phong cảnh rất đẹp và nổi tiếng linh thiêng.

Chùa Nam Thọ (còn gọi là Khánh Linh Tự) thuộc phường Trà Cổ, thành phố Móng Cái, tỉnh Quảng Ninh, là một trong những công trình kiến trúc tôn giáo được xây dựng từ năm 1775 đời Cảnh Hưng nhà Hậu Lê. Hiện nay chùa còn lưu giữ cả một hệ thống tượng phật quý giá được chạm trổ hết sức tinh vi và tỉ mỉ, thể hiện qua các thời kỳ khác nhau đều mang đậm bản sắc văn hoá dân tộc Việt. Sân chùa là những cây đa, cây chay đại thụ hàng trăm năm tuổi quanh năm rợp bóng tạo ra một không gian rất tĩnh mịch và yên bình. Chùa Nam Thọ được xếp hạng di tích cấp quốc gia thuộc loại hình kiến trúc nghệ thuật. Những ngày lễ chính: (theo âm lịch) 01/01: Lễ Mẫu 09/01: Lễ Ngọc Hoàng Thượng đế 09/02: Lễ Đức Phật Quan Âm 15/04: Ngày Phật đản 19/09: Lễ Đức Phật Quan Âm 17/11: Lễ Phật A Di Đà

Chùa Quỳnh Lâm (chữ Hán: 瓊林寺, âm Hán Việt: Quỳnh Lâm tự) là một ngôi chùa cổ nổi tiếng ở Quảng Ninh, thuộc phạm vi Khu di tích nhà Trần tại Đông Triều.

Chùa Vạn Linh Khánh thuộc địa phận khu Nam Thọ, phường Trà Cổ là một trong những di tích có giá trị tiêu biểu của thành phố Móng Cái đã được Bộ Văn hóa Thông tin xếp hạng là di tích nghệ thuật cấp Quốc gia năm 1999. Niên đại xây dựng chùa Vạn Linh Khánh chưa được xác định rõ. Theo bài minh trên chuông đồng đúc lại vào năm Thiệu Trị thứ 3 (1843) có nói vào năm Cảnh Thịnh thứ 15 triều vua Lê Hiển Tông (1754) đã có Linh Khánh Tự. Hè năm 2018 chùa chính có quy mô lớn đang được xây dựng lại với các cột to bằng bê tông. Chùa Vạn Linh Khánh được xây dựng gồm các công trình chính: Tam quan, Nhà Tổ, Nhà Mẫu, Nhà Khách. Trải qua những tác động của thời gian, đến nay chùa đã nhiều lần được trùng tu, dấu ấn thời Lê không còn nữa. Nhưng tại đây vẫn còn lưu giữ được khá đầy đủ những hiện vật đồ thờ và tượng pháp: một hệ thống tượng gồm 53 pho tượng cổ được bổ sung qua nhiều thời kì. Đáng chú ý nhất là 4 pho tượng Thích Ca sơ sinh, 2 pho tượng Quan Âm Tống tử và 2 pho tượng Tam thế nhỏ. Hàng năm, tại di tích chùa Nam Thọ cũng có nhiều ngày lễ, thu hút được đông đảo phật tử và du khách tới tham gia, đó là lễ Phật Thích Ca (8/4­ ÂL), lễ Vu Lan (Tháng 7ÂL), lễ Phật A Di Đà (17/11 ÂL)...

Khu di tích nhà Trần tại Đông Triều, tỉnh Quảng Ninh được Thủ tướng Chính phủ Việt Nam xếp hạng di tích Quốc gia đặc biệt quan trọng. Đây là di tích quan trọng bậc nhất của vương triều Trần khi nằm trên quê hương đất tổ, nơi lưu giữ Thái miếu nhà Trần và lăng mộ của các Vua cùng tông thất nhà Trần bên cạnh các di tích chiến thắng Bạch Đằng và Trúc Lâm Yên Tử. Khu di tích này có 2 di tích là thái miếu nhà Trần và chùa Ngoạ Vân nằm trong Quần thể di tích và danh thắng Yên Tử – Vĩnh Nghiêm – Côn Sơn, Kiếp Bạc đã được UNESCO công nhận là di sản thế giới từ năm 2025.

Chùa Tịnh Quang là một ngôi chùa nằm trên một vùng núi phía tây – nam làng Ái Tử, thuộc huyện Triệu Phong, tỉnh Quảng Trị). Đây là ngôi tổ đình duy nhất của tỉnh Quảng Trị, thuộc hệ phái Phật giáo Bắc tông - biểu tượng tâm linh của Phật giáo Quảng Trị. Một số nhà tu hành từng gắn bó với chùa luôn coi chùa là đất tổ của mình, còn một số người dân thì đã xem chùa như một trung tâm từ thiện. Chùa còn có một lễ hội giỗ Tổ hàng năm vào ngày 18 tháng 2 âm lịch với sự phối hợp tổ chức của Ban trị sự Tỉnh hội và Ban Tái thiết (đại diện Hội Tăng Ni Phật tử đồng hương chịu phần tài khoản). Lễ hội giỗ Tổ được tổ chức rất quy mô, đạt tầm mức một lễ hội lớn tại khu vực, quy tụ hàng ngàn Tăng Ni và tín đồ Phật tử đồng hương khắp đất nước trở về cùng với Tăng Ni và hàng ngàn quần chúng Phật tử tại địa phương. Với những giá trị văn hoá, lịch sử và tâm linh, ngôi chùa được Bộ Văn hoá thông tin xếp hạng di tích quốc gia theo quyết định số 2009/QĐ – BVHTT ngày 15/11/1991.

Chùa Bốn Mặt, hay còn gọi là Preah Buone Preah Phek, Wat Nei Rei, Wat Ba Rai, Wat Prha Buông Mút, Wat Buôl - Pres - Phek, hoặc Wat Prés on Prés Buôl Prés Phék theo tiếng Khmer, là một ngôi chùa cổ trong hệ thống chùa Khmer tại thành phố Cần Thơ. Được xây dựng vào đầu thế kỷ 16 và đã tồn tại gần 500 năm, chùa đến nay tổng thể vẫn còn nguyên vẹn các công trình cổng Tam Quan, Chánh điện, nhà Sala, khu mai táng, trai đường, tăng đường, với phong cách kiến trúc Angkor-Khmer đặc trưng ở miền Tây Nam Bộ Việt Nam. Nơi đây là một điểm đến văn hóa của Cần Thơ với các thiết kế đặc trưng và các hoạt động tu tập, văn hóa, dạy học cho con em địa phương và giải trí hàng tháng. Hằng năm, khuôn viên chùa cũng tổ chức nhiều lễ hội truyền thống của người Khmer tại Cần Thơ.

Chùa Chrôi Tưm Chắs (hay chùa Trà Tim cũ, Chruitim Chắs) là một trong số những ngôi chùa Khmer cổ xưa nhất ở vùng đất Sóc Trăng ở Nam Bộ, được xây dựng vào khoảng thế kỷ XV–XVI. Chùa nổi bật với hàng trăm cây sao (Hopea spp.) cổ thụ xanh tươi. Các cây này tạo nên không gian mát mẻ và bình yên quanh năm.

Chùa Dơi là một ngôi chùa có kiến trúc hòa trộn giữa hai nền văn hóa Việt – Khmer tại thành phố Cần Thơ. Chùa còn có tên là Serây tê chô mahatúp, trong tiếng Khmer có nghĩa là do phúc đức tạo nên.

Chùa Đất Sét (tên chính thức là Bửu Sơn Tự, chữ Hán: 寶山寺) là một trong những cơ sở tín ngưỡng tôn giáo thuộc hệ thống tổ chức của Đạo Bửu Sơn Kỳ Hương ở thành phố Cần Thơ, nổi tiếng vì có hàng ngàn pho tượng bằng đất sét và 4 đôi nến (đèn cầy) cao lớn.

Chùa Khléang (hay Kh'leang, Khleng) là một ngôi chùa cổ trong hệ thống chùa Khmer ở Nam Bộ.

Chùa Sà Lôn (tiếng Khmer: វត្ត​ស្រ​ឡូង, hay Wath Chro Luông, tục gọi là chùa Chén Kiểu) là một ngôi chùa cổ thuộc hệ phái Phật giáo Nam tông Khmer.

Chùa Som Rong, có tên gọi đầy đủ là Wat Pătum Wôngsa Som Rông (tiếng Khmer: វត្តបទុមវង្សាសំរោង), là một ngôi chùa Khmer ở phường Sóc Trăng, thành phố Cần Thơ. Chùa thu hút hàng ngàn du khách và Phật tử đến chiêm bái, nổi tiếng vì có tượng Phật nằm lớn nhất nước.

Chùa Chiền Viện, còn gọi là chùa Vặt Hồng, thuộc bản Vặt, xã Mường Sang, huyện Mộc Châu, tỉnh Sơn La — được xem là ngôi chùa cổ kính nhất vùng Tây Bắc, do đồng bào Thái xây dựng, có thể từ thế kỷ XIII, từng được ghi trong Đại Nam nhất thống chí.

Đền thờ vua Lê Thái Tông, tên chữ Quế Lâm Linh Từ, tọa lạc tại phường Chiềng Lề, thành phố Sơn La, khánh thành năm 2003, gắn với di tích quốc gia Văn bia Quế Lâm Ngự Chế — bút tích vua Lê Thái Tông khắc trên vách đá năm 1440.

Chùa Gò Kén hay Từ Lâm Tự, chùa Thiền Lâm là một ngôi chùa Phật giáo nằm tại ấp Long Trung, phường Hòa Thành, tỉnh Tây Ninh. Đây là một trong những kiến trúc Phật giáo có mặt sớm nhất ở Tây Ninh khi có tuổi đời hơn 100 năm tuổi. Đây cũng là nơi mà Cao Huỳnh Cư, Cao Hoài Sang và Phạm Công Tắc mượn làm nơi khai sinh ra đạo Cao Đài. Trụ trì chùa hiện nay là Thích Thiện Nghĩa. Cùng với Tòa Thánh Tây Ninh và núi Bà Đen, cả ba được xem là ba kiến trúc tâm linh gần như thẳng hàng ở Tây Ninh. Ngôi chùa được xây dựng trên một gò đất cao mọc đầy dây kén. Cũng vì vậy mà mọi người đã gọi chùa Thiền Lâm là chùa Gò Kén. Tên gọi đó vẫn còn tồn tại đến hiện nay dù loại dây kén này đã không còn. Mục tiêu của chùa là trở thành Trung tâm Phật giáo của tỉnh Tây Ninh.

Chùa Vĩnh Xuân hay Phước Lâm Tự là một ngôi chùa tọa lạc tại đường Phan Châu Trinh, phường Tân Ninh, chùa nhìn ra rạch Tây Ninh và hướng về núi Bà Đen. Ngôi chùa nằm cạnh khu vực cầu Quan Tây Ninh. Đây cũng là trung tâm của Giáo hội Phật giáo tỉnh Tây Ninh trong nhiều thời kỳ.

Chùa Chành thuộc địa phận phường Thái Bình, tỉnh Hưng Yên. Là di tích lịch sử cấp tỉnh được cấp năm 1995. Chùa mới được trùng tu lại năm 2012, được khánh thành vào ngày 05/11/2012. Hàng năm chùa mở hội từ 01 tháng 3 đến 03 tháng 3 Âm Lịch. Là một ngôi chùa rất linh thiêng được rất nhiều các tín đồ thập phương xa gần biết đến.

Chùa Hanh Cù nay thuộc thôn Hanh Cù, xã Vũ Quý, huyện Kiến Xương xưa thuộc làng Đông Trung, phủ Kiến Xương. Làng Động Trung (nay là hai xã Vũ Quý và Vũ Trung) vốn là một làng văn hiến có nhiều đình, đền, chùa ở các thôn. Do việc tiêu thổ trong kháng chiến chống Pháp, các đình, chùa bị tháo dỡ nay hai xã chỉ còn ngôi chùa Hanh Cù còn chùa Đại Ngạn đang được tu bổ.

Chùa Múa hay còn gọi là chùa Phượng Vũ thuộc thôn Thọ Lộc, xã Minh Khai, huyện Vũ Thư, tỉnh Thái Bình là một ngôi chùa cổ kính được xây dựng vào cuối thế kỷ 17 đời nhà Nguyễn, chùa nằm trong cụm di tích đền chùa Phượng Vũ, sở dĩ chùa có tên gọi như vậy vì ngày trước khi thánh Láng Lý Triều Quốc Sư Từ Đạo Hạnh đến mảnh đất này dạy dân trồng cấy, ngài mới thấy có mảnh đất hình con chim Phượng xòe cánh múa, thấy đất đắc địa ngài mới lập một ngôi chùa thờ Phật. Sau này ngài hóa thánh dân làng biết ơn ngài nên lập nên điện thờ ngài.

Chùa Hang thuộc tổ dân phố Núi, xã Định Hóa, tỉnh Thái Nguyên, Việt Nam. Đây là một quần thể gồm: Hang Trên, miếu Mẫu, nhà Tam quan, Hang Dưới. Trong hang có nhiều nhũ đá với hình dáng đa dạng. Điểm độc đáo của hang là bên trong có nhiều điểm nước chảy lâu ngày tạo nên những "ruộng cô tiên", bàn thờ Phật, một tấm bia cổ thời Nguyễn và một quả chuông cổ. Di tích Chùa Hang còn gắn với sự kiện lịch sử, là nơi Hồ Chí Minh từng ở và làm việc trong thời kỳ kháng chiến chống thực dân Pháp. Hằng năm lễ hội Chùa Hang được tổ chức vào ngày 14/15 tháng giêng âm lịch, thu hút khách du lịch đến dâng hương tham quan và vãn cảnh chùa.

Chùa Hang - Kim Sơn Tự nằm ở phường Linh Sơn, tỉnh Thái Nguyên, Việt Nam. Thắng cảnh Chùa Hang - Kim Sơn Tự cách trung tâm phường Phan Đình Phùng 3 km về phía bắc, bên trái quốc lộ 1B, hướng Thái Nguyên đi Lạng Sơn. Chùa có nhiều đặc thù của miền sơn cước, nên đã được chọn đưa vào tuyển tập 100 ngôi chùa Việt Nam tiêu biểu xuất bản lần đầu năm 2011. Theo tương truyền, đây là ngôi chùa cổ có từ thế kỷ XI và đã được xếp hạng di tích thắng cảnh cấp Quốc gia năm 1999.

Chùa Khải Nam là một ngôi chùa có lịch sử lâu đời hơn 8 thế kỷ, thuộc địa phận phường Sầm Sơn, tỉnh Thanh Hóa. Chùa được nhà nước Việt Nam xếp hạng Di tích lịch sử văn hóa quốc gia trong Cụm di tích chùa Khải Nam - đền Cá Lập.

Chùa Sùng Nghiêm Diên Thánh là một ngôi chùa cổ có từ trước thời Lý và được xếp hạng di tích quốc gia; chùa thuộc địa phận thôn Duy Tinh, xã Văn Lộc, huyện Hậu Lộc, tỉnh Thanh Hóa. Chùa cũng là nơi thờ đại tướng Trần Hưng Đạo.

Chùa Vĩnh Tràng tọa lạc trên đường Nguyễn Trung Trực, ấp Mỹ An, phường Mỹ Phong, tỉnh Đồng Tháp, Việt Nam.

Thiền viện Trúc Lâm Chánh Giác tọa lạc tại ấp 1 (cách Quốc lộ 1 khoảng 20 km, và cách đường Tràm Mù hơn 500 m); thuộc xã Tân Phước 2, tỉnh Đồng Tháp, Việt Nam. Trụ trì thiền viện Trúc Lâm Chánh Giác là Hòa thượng Thích Thông Phương, đệ tử của Hòa thượng Thiền sư Thích Thanh Từ, người có công khôi phục Thiền phái Trúc Lâm Việt Nam.

Chùa Ấn Quang hay Tổ đình Ấn Quang là một ngôi chùa ở phường Vườn Lài, Thành phố Hồ Chí Minh, Việt Nam và đây cũng là một trường Phật học của Giáo hội Phật giáo Việt Nam ở miền Nam. Chùa Ấn Quang tọa lạc tại 243 đường Sư Vạn Hạnh, phường Vườn Lài, thành phố Hồ Chí Minh. Chùa được tạo lập năm 1948 và đã được mở rộng nâng cấp. Hiện nay chùa có thư viện và nhà xuất bản. Chùa Ấn Quang đã là nơi đặt trụ sở của Phật học đường Nam Việt, Giáo hội Tăng già Nam Việt (1959-1963), cơ sở chính của Giáo hội Phật giáo Việt Nam Thống nhất và văn phòng Viện Hóa Đạo và Viện Tăng Thống (1976 - 1980), từng là trụ sở Ban Trị sự Thành hội Phật giáo Thành phố Hồ Chí Minh thuộc Giáo hội Phật giáo Việt Nam (từ năm 1982 đến 2017, trụ sở Ban trị sự Thành hội hiện nay đã được dời về Việt Nam Quốc Tự). Chùa thường được gọi với tên Tổ đình Ấn Quang. Tổ đình Ấn Quang được xây dựng cách nay không lâu, nhưng lại giữ một vị trí rất đặc biệt trong lịch sử Giáo hội Phật giáo Việt Nam. Nơi đây đã từng chứng kiến nhiều sự kiện quan trọng trong những bước thăng trầm và phát triển của đạo Phật ở miền Nam. Tổ đình Ấn Quang được xây dựng năm 1950, do Thiền sư Trí Hữu khai sơn, sau đó Thiền sư Nhất Hạnh từ Huế vào cùng xây dựng và kiến thiết, ban đầu bằng mái tranh, vách đất. Sau này chùa trở thành Phật học đường Nam Việt - viện Phật học với tinh thần đổi mới.

Chùa Bửu Long, tên chính thức là Thiền viện Tổ đình Bửu Long, là một ngôi chùa tọa lạc trên một ngọn đồi bên sông Đồng Nai tại địa chỉ số 81 đường Nguyễn Xiển, phường Long Bình, Thành phố Hồ Chí Minh. Chùa thuộc hệ phái Phật giáo nguyên thủy Nam tông, do cư sĩ Võ Hà Thuật thành lập năm 1942. Đến năm 2007, chùa được đầu tư xây dựng và trùng tu. Chùa Bửu Long mang nét kiến trúc các chùa ở Thái Lan, Ấn Độ kết hợp cùng nét kiến trúc các chùa thời Nguyễn. Điểm nhấn của chùa là ngôi bảo tháp có tên gọi Gotama Cetiya, được thi công xây dựng từ năm 2007, hoàn thành sau 6 năm. Bảo tháp Gotama Cetiya là nơi thờ xá lợi Phật và các Chư Thánh Tăng. Bảo tháp rộng trên 2.000 m², cao 70 m, được xây dựng theo nét của văn hóa Phù Nam. Xung quanh là các tháp nhỏ, đều làm bằng đồng, có màu vàng óng. Gotama Cetiya là ngôi bảo tháp có quy mô lớn nhất Việt Nam với 5 tháp lớn nhỏ, tháp chính điện ở trung tâm cao và lớn nhất với 7 tầng. Tầng trệt và tầng 2 là hội trường, tầng 3 và 4 là hai thiền đường, tầng 5 là tháp tôn trí xá lợi Phật và chư vị thánh tăng.

Chùa Cây Mai còn có tên là Mai Sơn tự (chùa núi Mai) hay Mai Khâu tự (chùa gò Mai), tọa lạc trên gò Mai, thuộc Gia Định xưa. Trong thời Pháp thuộc, ngôi chùa đã bị tháo gỡ, chỉ còn lại gò Mai gần như phẳng lì, nằm ở góc đường Hồng Bàng - Nguyễn Thị Nhỏ thuộc phường Minh Phụng, Thành phố Hồ Chí Minh.

Chùa Chantarangsay, còn có tên gọi khác là chùa Candaransi, được biết đến ở tại địa phương với tên gọi không chính thức chùa Khmer, là một ngôi chùa Phật giáo Nam Tông tại phường Xuân Hòa (địa bàn Quận 3 cũ), Thành phố Hồ Chí Minh. Được xây dựng vào năm 1946, chùa mang đậm ảnh hưởng văn hóa và kiến trúc của người Khmer, giao thoa giữa truyền thống Phật giáo và nghệ thuật kiến trúc cổ Campuchia. Hiện chùa tọa lạc tại số 164/235 đường Trần Quốc Thảo, bên bờ kênh Nhiêu Lộc – Thị Nghè. Chùa Chantarangsay cùng với chùa Chùa Pothiwong được xem là di sản kiến trúc tiêu biểu của cộng đồng người Khmer khu vực Thành phố Hồ Chí Minh.

Chùa Giác Hải trước gọi là chùa Giác Sơn được dựng vào năm 1887 bởi bà Trần Thị Liễu, chùa cúng cho Hòa thượng Hoằng Ân, sau đệ tử là ngài Từ Phong về trụ trì chùa, là giảng sư danh tiếng của Phật giáo có đến 20 chùa cúng ngài, sau đó chùa đổi tên chùa là Giác Hải. Chùa tọa lạc ở số 345/45 đường Hùng Vương, Quận 6, Thành phố Hồ Chí Minh.

Chùa Giác Lâm (tiếng Trung: 覺林寺:; Hán-Việt: Giác Lâm tự) còn có các tên khác: Cẩm Sơn, Sơn Can hay Cẩm Đệm; là một trong những ngôi chùa cổ nhất của Thành phố Hồ Chí Minh. Đây chính là tổ đình của phái Thiền Lâm Tế tông ở Nam Bộ. Chùa tọa lạc tại số 565 (số cũ 118) đường Lạc Long Quân, thuộc Phường Bảy Hiền, Thành phố Hồ Chí Minh, và đã được Bộ Văn hóa (nay là Bộ Văn hóa - Thông tin) công nhận là di tích lịch sử - văn hóa quốc gia của Việt Nam theo quyết định số 1288-VH/QĐ ngày 16 tháng 11 năm 1988.

Chùa Giác Ngộ là một ngôi chùa Phật giáo tại Thành phố Hồ Chí Minh, Việt Nam.

Chùa Giác Viên (覺圓寺) hay tổ đình Giác Viên (覺圓祖庭) còn có tên là chùa Hố Đất (vì trước đây ở bên rạch Hố Đất) là một ngôi cổ tự; hiện tọa lạc tại số 161/35/20 đường Lạc Long Quân, phường Bình Thới (Phường 3 Quận 11 cũ), Thành phố Hồ Chí Minh, Việt Nam. Chùa được Bộ Văn hóa – Thông tin công nhận là di tích lịch sử - văn hóa cấp quốc gia theo quyết định số 43 – VH/QĐ ngày 7 tháng 1 năm 1993.

Chùa Hoằng Pháp là một ngôi chùa tọa lạc, tại Thành Ông Năm, xã Hóc Môn, thành phố Hồ Chí Minh. Chùa đã tồn tại hơn nửa thế kỷ, nổi tiếng là nơi thu hút các tín đồ Phật giáo ở TPHCM và các vùng lân cận đến tham quan. Đồng thời,nơi đây thu hút mọi người tham gia các Khóa Tu Phật Thất, Khóa Tu Mùa Hè, Khóa Tu Sinh Viên, Khóa Tu Thiếu Nhi.

Chùa Hội Sơn được thành lập Từ đầu thế kỷ XVII đến nửa thế kỷ XXI là một ngôi chùa cổ tọa lạc tại Thành phố Hồ Chí Minh, số 1A1, đường Nguyễn Xiển, Phường Long Bình, Quận 9 (nay là Thành phố Thủ Đức), đây là một trong những ngôi chùa có lịch sử lâu đời nhất tại Thành phố Hồ Chí Minh, ngôi chùa này có tuổi lên đến 300 năm. Vào tháng 7 năm 2012, đã xảy ra sự cố đáng tiếc, ngôi chùa cổ này đã bị hỏa hoạn và cháy rụi.

Chùa Huê Nghiêm (華嚴寺) hay chùa Huê Nghiêm 2 tọa lạc tại số 299B, Lương Định Của, phường An Khánh, TP.HCM, thuộc hệ phái Bắc tông. Hòa thượng viện chủ chùa Huê Nghiêm là Hòa thượng Pháp chủ Thích Trí Quảng. Hiện nay trụ trì chùa là Hòa thượng Thích Lệ Trang.

Phật học viện Huệ Nghiêm hay chùa Huệ Nghiêm tọa lạc tại 220/110/1 đường Đỗ Năng Tế, khu phố 2, phường An Lạc A, quận Bình Tân, Thành phố Hồ Chí Minh. Chùa là nơi đào tạo Tăng tài về giới luật nổi tiếng của miền Nam cũng như Việt Nam. Chùa Huệ Nghiêm là ngôi tự viện đầu tiên xây dựng giới đàn truyền giới luật Phật giáo trong lịch sử hơn 2000 năm truyền thừa của Phật giáo Việt Nam.

Chùa Khải Tường là một ngôi cổ tự, trước đây tọa lạc trên một gò cao tại ấp Tân Lộc, thuộc Gia Định xưa; nay ở khoảng khu vực Bảo tàng Chứng tích chiến tranh, số 28, Võ Văn Tần, Quận 3, Thành phố Hồ Chí Minh, Việt Nam. Đây có thể được kể là ngôi già lam cổ nhất nhì ở vùng đất ấy, nhưng đã bị phá hủy dưới thời Pháp thuộc.

Chùa Kiểng Phước (quân Pháp gọi là "chùa Chuông"), trước kia là một ngôi chùa của người Hoa đã quân liên quân Pháp-Tây Ban Nha chiếm đóng làm thành đồn vào năm 1860. Theo tư liệu thì ngôi này chùa này ở tại Quận 5, Thành phố Hồ Chí Minh (Việt Nam) ngày nay, với "các cột bằng gỗ, hai cổng và tường đều bằng gạch và đã biến mất chỉ còn lại mấy cây gỗ mục trong khuôn viên chùa vào năm 1866".

Chùa Kim Chương (Kim Chương Tự), còn có tên là Phổ Quang Thiên Sơn Tự, Thiên Trường Tự, Sắc Tứ Phổ Quang Thiên Sơn Tự, là một ngôi "quốc tự", tọa lạc trên phần đất của làng Tân Triêm, thuộc Gia Định xưa. Khi quân Pháp đánh chiếm nơi này, ngôi chùa đã được tăng chúng tháo dỡ đưa về xã Mỹ Thiện (nay là xã Mỹ Đức Tây, tỉnh Đồng Tháp) dựng lại, và đổi tên là Hội Thọ Tự. Theo nhà nghiên cứu Trương Ngọc Tường, nơi ngôi cổ tự tọa lạc, nay ở khoảng chùa Lâm Tế tại địa chỉ số 212A đường Nguyễn Trãi thuộc phường Cầu Ông Lãnh, Thành phố Hồ Chí Minh.

Chùa Long Huê (tên thường gọi) từng có các tên: Sắc Tứ Long Hoa Tự, Sắc Tứ Huệ Long Tự, Ngự Tứ Quan Long Tự; là một ngôi chùa cổ thuộc hệ phái Bắc tông (Đại thừa), hiện toạ lạc ở số 131/27 đường Nguyễn Thái Sơn, quận Gò Vấp, Thành phố Hồ Chí Minh, Việt Nam.

Chùa Nam Thiên Nhất Trụ hay chùa Một Cột là một ngôi chùa ở thành phố Thủ Đức, Thành phố Hồ Chí Minh, chùa được biết tới nhiều vì có cấu trúc tương tự với ngôi chùa Một Cột ở Hà Nội. Chùa tọa lạc ở đường Đặng Văn Bi, thành phố Thủ Đức Thành phố Hồ Chí Minh. Chùa do Hòa thượng Thích Trí Dũng dựng vào 8 tháng 4 năm 1958. Kiến trúc sư Nguyễn Gia Đức vẽ thiết kế, chùa được hoàn tất vào năm 1977. Xây dựng chùa này cốt để các tín ngưỡng phương Nam chiêm ngưỡng lễ Phật, nhớ về cội nguồn tổ tiên, hun đúc hy vọng quốc thái dân an, quê hương hưng thịnh. Trụ chùa "Nam Thiên nhất trụ" đúc vĩnh cửu bằng xi măng cốt thép. Mái lợp ngói uốn cong như chùa Một Cột Hà Nội.

Chùa Nghệ sĩ (còn có tên Nhựt Quang Tự, Phật Quang Tự) là một ngôi chùa nằm ở số 116/6 đường Thống Nhất, phường Thông Tây Hội Thành phố Hồ Chí Minh.

Chùa Ngọc Hoàng là tên thường gọi của Điện Ngọc Hoàng, tên chữ là Phước Hải Tự (người Pháp thì gọi là chùa Đa Kao); hiện tọa lạc tại số 73 đường Mai Thị Lựu, phường Tân Định, Thành phố Hồ Chí Minh, Việt Nam.

Ở Thành phố Hồ Chí Minh có nhiều cơ sở Phật giáo mang tên Pháp Hoa. Riêng bài viết này chỉ nói về 2 ngôi Chùa Pháp Hoa nổi bật của thành phố ở Phường Nhiêu Lộc và Phường Đức Nhuận.

Chùa Phật Bảo (tên gọi là Buddharatanaràma) là một trong 22 ngôi chùa hệ Phái Phật giáo Nguyên thủy trong Thành phố Hồ Chí Minh. Từ thập niên 1930 PGNT Việt Nam (Theraveda) được các bậc tổ sư truyền từ Campuchia về, đó là các Ngài cố Hòa thượng: Hộ Tông, Giới Nghiêm, Bửu Chơn, Thiện Luật, Tịnh Sự... Đây là thời kỳ đầu tiên PGNT được truyền bá vào Việt Nam nên rất cần các tu sĩ trẻ có trình độ Phật Pháp và văn hóa cùng các Ngài truyền bá Phật Pháp vào buổi bình minh, thời kì sơ truyền của Phật giáo Nguyên Thủy. Sự quan hệ mật thiết gắn bó của Phật giáo Nguyên Thủy Việt Nam với các nước nam truyền Phật giáo như: Srilanka (Tích Lan); Thái Lan; Campuchia; Lào... Sự tu học và hành trì của các nước nam truyền Phật giáo này hoàn toàn giông nhau từ hình thức đến nội dung.

Chùa Phú Long (tên gọi khác: Chùa Ông Chất, chùa làng Phú Nhuận, chùa Bà Cả Đành) là một ngôi chùa Phật giáo thuộc hệ phái Bắc tông có địa chỉ tại số 62A, đường Huỳnh Văn Bánh, phường 15, quận Phú Nhuận, Thành phố Hồ Chí Minh.

Chùa Phụng Sơn, tên chữ là Phụng Sơn Tự, còn có tên là chùa Gò, tọa lạc ở số 1408 Đường 3 tháng 2, phường Minh Phụng, Thành phố Hồ Chí Minh, Việt Nam. Ngôi cổ tự này đã được xếp hạng là "Di tích lịch sử văn hóa cấp Quốc gia" vào ngày 16 tháng 11 năm 1988.

Chùa Phước Tường là di tích lich sử văn hóa cấp quốc gia tọa lạc tại Quận 9, Thành phố Hồ Chí Minh. Chùa được Bộ Văn hóa Thông tin Việt Nam công nhận và cấp bằng vào ngày 27 tháng 7 năm 1993, đồng thời được công nhận là Di tích Kiến trúc Nghệ thuật theo Quyết định số 43/VH-QĐ ngày 7 tháng 1 năm 1993.

Chùa Pothiwong (tiếng Khmer: វត្តពោធិវង្ស), tên chính thức Bodhivangsa Pathi Vong Wat, là một trong hai ngôi chùa Khmer thuộc hệ phái Phật giáo Nam tông tại Thành phố Hồ Chí Minh. Tọa lạc tại số 21/2 đường Bùi Thế Mỹ, phường 10, quận Tân Bình, chùa Pothiwong cùng với chùa Chùa Chantarangsay được xem là di sản kiến trúc tiêu biểu của cộng đồng người Khmer khu vực Thành phố Hồ Chí Minh.

Chùa Tập Phước (潗福寺) còn có tên là Sắc Tứ Tập Phước Tự (敕賜潗福寺) (vì chùa được vua Gia Long sắc tứ năm 1802), hiện toạ lạc ở số 233 đường Phan Văn Trị, quận Bình Thạnh, Thành phố Hồ Chí Minh, Việt Nam. Đây là một trong số các ngôi cổ tự nổi tiếng ở đất Gia Định xưa.

Chùa Trường Thọ là một ngôi chùa cổ thuộc hệ phái Lâm Tế; hiện toạ lạc ở số 53/524 đường Nguyễn Văn Nghi, quận Gò Vấp, Thành phố Hồ Chí Minh, Việt Nam.

Chùa Từ Ân còn có tên là Sắc Tứ Từ Ân Tự (敕賜慈恩寺), được xây dựng vào thế kỷ 18 ở khu vực Chợ Đũi, mà vị trí nằm trong Công viên Tao Đàn, thuộc Quận 1, Thành phố Hồ Chí Minh (Việt Nam) ngày nay. Khi quân Pháp đánh chiếm Gia Định, chùa Từ Ân thì bị đốt cháy. Về sau (1870), một ngôi chùa Từ Ân mới lại được dựng lên ở Phú Lâm (thuộc Quận 6, Thành phố Hồ Chí Minh ngày nay) để tiếp nối dòng đạo, đồng thời gìn giữ những hiện vật còn sót lại của ngôi chùa cũ.

Chùa Vạn Đức hiện tọa lạc tại số 502 trên đường Tô Ngọc Vân, thuộc khu phố 55, phường Tam Bình, Thành phố Hồ Chí Minh, Việt Nam. Đây là một trong hai ngôi chùa lớn của Thành phố Thủ Đức. Chùa Vạn Đức là một trong những công trình kiến trúc tôn giáo có quy mô lớn ở Thành phố Hồ Chí Minh. Ngoài giá trị về mặt thẩm mỹ, công trình còn là một kiểu mẫu cho nghệ thuật tạo hình trong kiến trúc hiện đại.

Chùa Vĩnh Nghiêm (chữ Hán: 永嚴寺) là một danh lam, hiện tọa lạc tại số 339 Nam Kỳ Khởi Nghĩa (gần cầu Công Lý), thuộc phường Xuân Hoà, Thành phố Hồ Chí Minh, Việt Nam.

Chùa Xá Lợi (舍利寺) là một ngôi chùa lớn và là một di tích cấp thành phố của Thành phố Hồ Chí Minh, tọa lạc tại góc đường Bà Huyện Thanh Quan và Sư Thiện Chiếu, Quận 3, trong một khuôn viên rộng 2.500 m².

Thiền viện Quảng Đức hiện tọa lạc ở số 294 đường Nam Kỳ Khởi Nghĩa (gần cầu Công Lý và chùa Vĩnh Nghiêm), thuộc phường Xuân Hòa (trước đây là Phường 8, Quận 3), Thành phố Hồ Chí Minh, Việt Nam. Đây là một thiền viện lớn, là nơi đặt văn phòng 2 của Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam, đồng thời là nơi in ấn và phòng phát hành kinh sách của Thành hội Phật giáo Thành phố Hồ Chí Minh.

Thiền viện Vạn Hạnh, là một thiền viện và viện nghiên cứu Phật học ở Thành phố Hồ Chí Minh, Việt Nam. Thiền viện nằm ở số 750 đường Nguyễn Kiệm, phường Đức Nhuận. Trước năm 1975, nơi đây là phân khoa Khoa học ứng dụng thuộc Viện Đại học Vạn Hạnh thuộc Giáo hội Phật giáo Việt Nam Thống nhất với Hòa thượng Thích Minh Châu làm Viện trưởng. Năm 1976, sau khi viện Đại học Vạn Hạnh bị giải thể, hòa thượng viện trưởng đã đổi thiền viện này làm nơi tu trì và nghiên cứu Phật học. Hiện nay, Thiền viện Vạn Hạnh là cơ sở 1 của Học Viện Phật Giáo Việt Nam tại Thành Phố Hồ Chí Minh.

Tịnh xá Trung tâm tọa lạc ở số 21 đường Nguyễn Trung Trực, phường 5, quận Bình Thạnh, thành phố Hồ Chí Minh. Tịnh xá thuộc Hệ phái Tăng-già Khất Sĩ Việt Nam do tổ sư Minh Đăng Quang sáng lập. Tịnh xá được xây dựng trong khoảng 10 năm, bắt đầu từ tháng 4 năm 1965, trên một khu đất rộng 5.490m² do bà Diệu Kiến phát tâm cúng dường Hòa thượng Thích Giác Toàn và Hòa thượng Thích Giác Phúc đã tổ chức trùng tu, mở rộng tịnh xá vào năm 1980.Sân trước chùa có bảo tượng Bồ Tát Quán Thế Âm đứng trên đài sen cao 13,5m. 18 năm sau, vào ngày 20 tháng 7 năm Mậu Dần (10-9-1998), bảo tháp mới được khởi công xây dựng do Hòa thượng Thích Giác Phúc chứng minh, Hòa thượng Thích Giác Toàn chủ trì. Bảo tháp do kiến trúc sư Trần Tuấn Anh (pháp danh Chúc Lạc) thiết kế họa đồ kiến trúc, Thượng tọa Thích Giác Tuệ quản lý thi công, Đạo hữu Minh Thạnh và nhóm thợ thực hiện công trình.

Tu viện Khánh An là một ngôi chùa bề thế nằm ở quận 12, Thành phố Hồ Chí Minh, nơi đây được gọi là tu viện vì muốn nói giảm thiểu đi sắc màu của tín ngưỡng, tôn giáo. Tu viện Khánh An là nơi thường xuyên tổ chức các khóa tu, khóa thiền, thiền tứ niệm xứ và nhận được sự quan tâm của đông đảo chư tăng, phật tử. Đây là nơi thu hút người dân tới chiêm bái, lễ chùa, nhiều người trẻ tìm tới tham dự các khóa tu ngắn ngày, nghe thuyết pháp. Tu viện Khánh An gắn liền với các sự kiện lịch sử trong thời kỳ kháng chiến chống Pháp của quân và dân An Phú Đông quận 12. Chùa được công nhận là di tích lịch sử cấp Thành phố. Với ý nghĩa là cơ sở cách mạng, nơi ghi dấu nhiều sự kiện quan trọng trong thời kỳ kháng chiến chống Pháp của quân và dân An Phú Đông, quận 12, cùng kiến trúc độc đáo. Chùa Khánh An đã được Ủy ban nhân dân thành phố Hồ Chí Minh công nhận là Di tích lịch sử cấp Thành phố vào ngày 27/7/2007 theo quyết định Số 3269/QĐ-UBND. Tu viện Khánh An là một trong những ngôi chùa có kiến trúc độc đáo với lối kiến trúc chùa Nhật Bản nhưng thực tế thì tu viện được xây dựng hoàn toàn theo phong cách chùa chiền cổ xưa của người Việt.

Việt Nam Quốc Tự (chữ Hán: 越南國寺) là ngôi chùa tọa lạc tại 244 đường Ba tháng Hai, phường Hòa Hưng, Thành phố Hồ Chí Minh do Hòa thượng Thích Tâm Giác - viện trưởng Viện Hóa Đạo Giáo hội Phật giáo Việt Nam Thống nhất khai sơn. Việt Nam Quốc Tự hiện là trụ sở mới của Ban trị sự Thành hội Phật giáo Thành phố Hồ Chí Minh thuộc Giáo hội Phật giáo Việt Nam (trụ sở cũ là chùa Ấn Quang). Hiện tại, Trụ trì của Việt Nam Quốc Tự là Trưởng Lão Hòa Thượng Thích Trí Quảng, Pháp chủ Hội đồng Chứng minh Giáo hội Phật giáo Việt Nam, Chủ tịch Hội Đồng Giám luật thuộc Hội đồng Chứng minh Trung ương GHPGVN.

Chùa Kompông Chrây (có nghĩa là "bến cây đa"), còn có tên là Kompongnikroth (tên chính của chùa là Kompông Chrây, vì hồi xưa phía trước cổng chùa có một bến đò ở dưới gốc cây đa). Sau này, người dân thấy cổng phụ được thiết kế như một cái hang nên người ta mới gọi là "Chùa Hang." Ngôi chùa thuộc hệ phái Phật giáo Nam tông Khmer; tọa lạc tại ấp 4, xã Châu Thành, tỉnh Vĩnh Long, Việt Nam.

Chùa Ông Mẹk (លោកតាមាស" Lokta Meas") do phát âm của người Việt không thể đọc được là Ta Meas nên thường được gọi là Ông Mẹt. Chùa có tên chính thức theo tiếng Khmer là Bodhisálaràja, còn có tên gọi khác là chùa Kom Pong. Chùa có vị trí ở phường Trà Vinh, tỉnh Vĩnh Long, Việt Nam.

Chùa Vàm Ray là một ngôi chùa nằm ở xã Hàm Giang, tỉnh Vĩnh Long và là ngôi chùa Khmer lớn nhất Việt Nam.

Chùa An Vinh (An Vinh Thiền Tự) là ngôi chùa lớn nhất thành phố Tuyên Quang, tọa lạc trên đồi thuộc xã Hưng Thành, được dựng từ thế kỷ XVIII. Chùa lưu giữ 12 pho tượng gỗ cổ, hai tấm bia thời Lê (1720, 1727) và chuông đồng đúc năm 1734.

Chùa Hương Nghiêm, dân gian gọi là chùa Hang, nằm trong hang đá tự nhiên dưới chân núi Hương Nghiêm, xã An Khang, thành phố Tuyên Quang. Chùa được dựng năm 1537 thời Mạc Thái Tông, còn lưu giữ văn bia cổ tạc năm Đại Chính thứ 8.

'Chùa Bồ Đề nằm tại ấp Mỹ Hưng, xã Mỹ Hoà, huyện Bình Minh, Vĩnh Long cách thị xã Vĩnh Long chừng 30 km về phía Tây, cách thành phố Cần Thơ 2 km về phía Đông Nam. Chùa Bồ Đề được xây dựng từ giữa thế kỷ 19. Nơi đây là điểm tu hành của nhiều tín đồ sùng đạo, nhiều vị cao tăng đạo cao, đức trọng.

Chùa Tiên Châu, tức Tiên Châu Tự, còn có tên là chùa Di Đà; là một ngôi chùa cổ nhất ở tỉnh Vĩnh Long (Việt Nam).

Chùa Tùng Vân tọa lạc tại khu bắc của xã Thổ Tang, tỉnh Phú Thọ, là ngôi chùa cổ được xây dựng vào đời vua Lê Hy Tông vào năm Chính Hoà thứ 7 (1686) và được công nhận Di tích văn hóa cấp quốc gia từ năm 1992. Chùa được nhiều lần trùng tu và lần gần đây nhất là vào năm 2008.

Đại Bảo Tháp Tây Thiên hay Đại Bảo Tháp Mandala Tây Thiên là công trình Phật giáo nằm ở trung tâm Khu Di Tích Quốc gia Đặc Biệt Tây Thiên, xã Đại Đình, huyện Tam Đảo, tỉnh Vĩnh Phúc. Đại Bảo Tháp nằm ở phía Tây lòng chảo Tây Thiên, phía Tây Bảo Tháp là suối Thõng ôm quanh, phía Đông là sân Lễ hội Tây Thiên, phía Đông Bắc là các đền chùa: Đền Hạ, Chùa Thiên Ân, Thiền Viện Trúc Lâm Tây Thiên.

Tháp Bình Sơn, còn gọi là Tháp chùa Vĩnh Khánh hay Tháp Then, là một ngôi tháp cổ, tương truyền nguyên thủy có 13 tầng tuy hiện nay chỉ còn lại 11 tầng. Tháp được xây dựng từ thời Trần, nằm ở trong khuôn viên chùa Vĩnh Khánh (chùa Then) thuộc thôn Bình Sơn, xã Tam Sơn, tỉnh Phú Thọ. Là ngọn tháp tiêu biểu cho kiến trúc chùa tháp thời Lý - Trần ở Việt Nam và là ngọn tháp đất nung đời Trần cao nhất còn lại đến ngày nay, tháp Bình Sơn với hình khối thanh thoát, đường nét mềm mại, trang trí phong phú điêu luyện, là di tích lịch sử và di tích nghệ thuật có giá trị cao trên lãnh thổ Việt Nam. Tháp Bình Sơn đã được xếp hạng di tích quốc gia đặc biệt còn lại cuối cùng từ thời Lý- Trần vào tháng 3/2016.

Đền Đông Cuông (đền Vệ Quốc) nằm bên bờ sông Hồng thuộc thôn Bến Đền, xã Đông Cuông, huyện Văn Yên, tỉnh Yên Bái, thờ Mẫu Đệ nhị Thượng Ngàn — một trong những cái nôi của tín ngưỡng thờ Mẫu Việt Nam, được xếp hạng di tích cấp quốc gia năm 2009.

Chùa Ngọc Am, pháp danh Tùng Lâm Tự, tọa lạc bên bờ sông Hồng thuộc phường Hồng Hà, thành phố Yên Bái, khởi dựng cuối thế kỷ XIX – đầu thế kỷ XX. Được xem là trung tâm Phật giáo của tỉnh Yên Bái, chùa được công nhận di tích cấp tỉnh năm 2007.