Chùa Mõ

Chùa Mõ nằm trong cụm di tích đền – chùa Mõ tại xã Ngũ Phúc, huyện Kiến Thụy, thành phố Hải Phòng. Cụm di tích được công nhận Di tích lịch sử văn hóa cấp quốc gia (đền Mõ năm 1992) và nổi tiếng với cây gạo cổ thụ hơn 700 năm tuổi.

Theo ngọc phả triều Trần, công chúa Quỳnh Trân là con gái vua Trần Thánh Tông. Vốn giàu đức hạnh từ bi, bà xin vua cha cho xuất gia thờ Phật. Năm 1283, khi qua xã Nghi Dương (nay là xã Ngũ Phúc), thấy địa thế như con chim đang bay, phong cảnh thanh tịnh, bà quyết định dừng chân lập am tu hành. Công chúa lập điền trang thái ấp, cấp lương thực tiền bạc, dạy dân khai khẩn ruộng nương, trồng dâu dệt vải.

Để điều hành công việc hằng ngày của cộng đồng, bà nghĩ ra cách dùng tiếng mõ làm hiệu lệnh — từ đó có các tên Tổng Mõ, chợ Mõ, đền Mõ và chùa Mõ. Trong kháng chiến chống quân Nguyên Mông, bà chiêu tập binh sĩ, tích trữ lương thảo giúp triều đình đánh giặc. Sau khi công chúa viên tịch, nhân dân lập đền thờ bà ngay cạnh chùa; di tích đã được các triều đại ban 12 đạo sắc phong.

Cụm đền – chùa Mõ mang kiến trúc nghệ thuật cổ, là nơi thờ Phật và thờ công chúa Quỳnh Trân. Trong khuôn viên có cây gạo được trồng từ thời công chúa về đây tu hành, đến nay hơn 700 năm tuổi, được công nhận là Cây di sản Việt Nam và gắn với nhiều giai thoại linh thiêng của vùng đất Kiến Thụy — miền trầm tích Dương Kinh của vương triều Mạc.